{"id":663129,"date":"2024-03-23T16:36:37","date_gmt":"2024-03-23T15:36:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=663129"},"modified":"2024-03-23T16:36:37","modified_gmt":"2024-03-23T15:36:37","slug":"kush-ishin-amazonat-e-lashta-antikonformistet-e-pare-te-gjinise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2024\/03\/23\/kush-ishin-amazonat-e-lashta-antikonformistet-e-pare-te-gjinise\/","title":{"rendered":"Kush ishin Amazonat e lashta, antikonformistet e par\u00eb t\u00eb gjinis\u00eb?","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-663130\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ancient-amazons-warrior-women-l-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"782\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ancient-amazons-warrior-women-l-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg 1200w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ancient-amazons-warrior-women-l-ezgif.com-webp-to-jpg-converter-300x196.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ancient-amazons-warrior-women-l-ezgif.com-webp-to-jpg-converter-1024x667.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ancient-amazons-warrior-women-l-ezgif.com-webp-to-jpg-converter-768x500.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Amazonat e Greqis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb u shfaq\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb klasike pothuajse 3000 vjet m\u00eb par\u00eb, megjithat\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb frym\u00ebzojn\u00eb l\u00ebvizjet feministe, lezbike dhe transgjinore deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> Por mungesa e provave t\u00eb forta arkeologjike do t\u00eb thot\u00eb se historian\u00ebt ende kuptojn\u00eb shum\u00eb pak p\u00ebr k\u00ebto gra luft\u00ebtare legjendare, me disa studiues q\u00eb argumentojn\u00eb se ato ishin krijesa thjesht mitike q\u00eb nuk kan\u00eb ekzistuar kurr\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, shkruan <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.iflscience.com\/who-were-the-ancient-amazons-the-first-gender-nonconformists-73505\">IFL<\/a><\/span>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pavar\u00ebsisht n\u00ebse ato ishin t\u00eb v\u00ebrteta apo t\u00eb p\u00ebrfytyruara, Amazonat jan\u00eb p\u00ebrdorur vazhdimisht nga grupe t\u00eb ndryshme jokonformuese gjinore gjat\u00eb viteve. N\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb zb\u00ebrthyer k\u00ebt\u00eb histori t\u00eb nd\u00ebrlikuar, \u201cJournal of Lesbian Studies\u201d ka botuar s\u00eb fundmi nj\u00eb num\u00ebr special kushtuar trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb Amazonave.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Kush ishin Amazonat?<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ashtu si n\u00eb shum\u00eb shoq\u00ebri, grat\u00eb n\u00eb Greqin\u00eb e lasht\u00eb pritej t\u00eb kryenin rolin e amvis\u00ebs, t\u00eb rrisnin f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb administronin pun\u00ebt e brendshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Megjithat\u00eb, duke filluar me Homerin, autorin m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb njohur grek, historit\u00eb e Amazonave u ngrit\u00ebn p\u00ebr t\u00eb sfiduar ato pritshm\u00ebri,&#8221;<\/em> shkruan \u00cbalter Duvall Penrose Jr, autor i hyrjes s\u00eb numrit special.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">I p\u00ebrmendur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Iliad\u00eb n\u00eb shekullin e tet\u00eb pes, ky grup enigmatik i grave u referua nga autor\u00eb t\u00eb shumt\u00eb t\u00eb m\u00ebvonsh\u00ebm gjat\u00eb 700 viteve t\u00eb ardhshme. Sipas Penrose Jr, \u201cliteratura e lasht\u00eb greke jep holl\u00ebi se si Amazonat sfiduan patriarkalitetin, jetuan pa burra dhe mund\u00ebn armiqt\u00eb e tyre meshkuj\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Amazonat luftonin dhe gjuanin, detyra q\u00eb zakonisht u ishin caktuar burrave n\u00eb Greqin\u00eb e lasht\u00eb,&#8221;<\/em> shpjegon ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebshtu, \u201cn\u00eb legjendat dhe ikonografin\u00eb e lasht\u00eb greke, Amazonat kuptohen si individ\u00eb q\u00eb nuk p\u00ebrputhen me gjinin\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Origjina e k\u00ebtyre grave t\u00eb reja \u00ebsht\u00eb e panjohur, por disa studiues besojn\u00eb se Amazonat &#8211; ose t\u00eb pakt\u00ebn legjenda e tyre &#8211; ishin t\u00eb lidhura me femrat e lashta luft\u00ebtare skithe dhe trake, p\u00ebr t\u00eb cilat ekzistojn\u00eb prova arkeologjike. Sakt\u00ebsisht se si ata p\u00ebrjet\u00ebsuan shoq\u00ebrin\u00eb e tyre vet\u00ebm p\u00ebr femra \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mister tjet\u00ebr, megjith\u00ebse disa t\u00eb dh\u00ebna mjaft radikale mund t\u00eb gjenden n\u00eb shkrimet e autor\u00ebve t\u00eb caktuar grek\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Filozofi dhe gjeografi i shekullit t\u00eb par\u00eb pes Straboni, p\u00ebr shembull, shkroi se Amazonat kryenin marr\u00ebdh\u00ebnie seksuale me grupe burrash fqinj\u00eb nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit, zakonisht n\u00eb pranver\u00eb. \u00c7do vajz\u00eb e lindur si rezultat i k\u00ebtyre takimeve do rritej m\u00eb pas nga grat\u00eb luft\u00ebtare, nd\u00ebrsa djemt\u00eb e vegj\u00ebl d\u00ebrgoheshin t\u00eb jetonin me baballar\u00ebt e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;P\u00ebr pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb vitit, Straboni tregon se Amazonat jetonin t\u00eb pavarura nga njer\u00ebzit, duke b\u00ebr\u00eb pun\u00eb n\u00eb bujq\u00ebsi, duke rritur kuaj, duke gjuajtur dhe duke luftuar,&#8221;<\/em> shpjegon Penrose Jr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>A ishin amazonet lezbike apo transgjinore?<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pavar\u00ebsisht lidhjes s\u00eb tyre me l\u00ebvizjet moderne lezbike, Amazonat nuk p\u00ebrshkruhen kurr\u00eb n\u00eb literatur\u00ebn antike si lezbike. Nd\u00ebrsa kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se ato nuk ishin lezbike, do t\u00eb thot\u00eb se \u00e7do konotacion lezbik i aplikuar p\u00ebr Amazonat \u00ebsht\u00eb i pabazuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Po aq e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrcaktuar \u00ebsht\u00eb gjinia e tyre, ndoshta sepse nocioni i transgjinorizmit mund t\u00eb mos jet\u00eb kuptuar n\u00eb antikitet n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb si sot.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sa her\u00eb q\u00eb p\u00ebrmenden n\u00eb shkrimet klasike, amazonet gramatikisht gjinohen si femra. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme, ato p\u00ebrshkruhen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tipike si me l\u00ebkur\u00eb t\u00eb bardh\u00eb n\u00eb qeramik\u00ebn e lasht\u00eb greke, duke i dalluar k\u00ebshtu si gra n\u00eb kontrast me luft\u00ebtar\u00ebt meshkuj me l\u00ebkur\u00eb t\u00eb zez\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, megjithat\u00eb, Amazonat shihen gjithmon\u00eb duke luftuar dhe duke mbajtur veshje burrash, duke sinjalizuar k\u00ebshtu rolet e tyre mashkullore, pavar\u00ebsisht gjinis\u00eb s\u00eb tyre fem\u00ebrore. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, n\u00eb \u201cIliad\u00ebn\u201d e Homerit, Amazonat p\u00ebrshkruhen si antianeirai, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb &#8220;t\u00eb barabarta me burrat&#8221;.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00cbsht\u00eb gjithashtu interesante t\u00eb theksohet se fjala &#8220;Amazon&#8221; p\u00ebrkthehet si &#8220;pa gjoks&#8221; n\u00eb greqishten e lasht\u00eb, duke treguar se k\u00ebto gra luft\u00ebtare mund t\u00eb jen\u00eb par\u00eb si jo t\u00ebr\u00ebsisht femra, t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr sa i p\u00ebrket roleve gjinore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cK\u00ebshtu, n\u00eb literatur\u00ebn e hershme ekzistuese greke, Amazonat p\u00ebrcaktohen qart\u00eb si gra, por jokonformuese gjinore dhe mashkullore,\u201d<\/em> shkruan autori.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;N\u00eb gjuh\u00ebn e folur t\u00eb shekullit t\u00eb 21, ne mund t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr Amazonat si gjini jobinare ose transmashkullore, por nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i lasht\u00eb grek, ato mund t\u00eb kuptohen m\u00eb mir\u00eb si p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb mashkulloritetit fem\u00ebror.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Trash\u00ebgimia e Amazonave<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pavar\u00ebsisht &#8211; dhe ndoshta p\u00ebr shkak t\u00eb &#8211; pasigurive historike q\u00eb rrethojn\u00eb Amazonat, p\u00ebrfytyrimi i tyre \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshtatur vazhdimisht p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbledhur frym\u00ebn e grupeve t\u00eb m\u00ebvonshme jokonformuese gjinore. Amazons Dahomey, p\u00ebr shembull, ishte emri i dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsie ushtarake vet\u00ebm me femra q\u00eb ekzistonte n\u00eb at\u00eb q\u00eb tani \u00ebsht\u00eb Benini n\u00eb Afrik\u00ebn per\u00ebndimore nga shekulli i 17-t\u00eb deri n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Koh\u00ebt e fundit, <em>&#8220;feministet lezbike n\u00eb Shtetet e Bashkuara i p\u00ebrshtat\u00ebn Amazonat si paraardh\u00ebset e tyre, pasi ato sfiduan patriarkatin dhe vendos\u00ebn t\u00eb jetonin pa burra, n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb u b\u00eb e njohur si separatiz\u00ebm lezbik&#8221;<\/em>, shkruan Penrose Jr. Disa grupe lezbike moderne kan\u00eb p\u00ebrshtatur gjithashtu labrys &#8211; nj\u00eb s\u00ebpat\u00eb me dy koka e lidhur me Hippolyte Amazon &#8211; si simbol i tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Duke p\u00ebrmbledhur termat e tyre t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb, Penrose Jr thot\u00eb se &#8220;nd\u00ebrsa legjendat e Amazonave kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb prejardhje fiktive p\u00ebr lezbiket, sot ato sh\u00ebrbejn\u00eb gjithashtu si nj\u00eb mit i prejardhjes p\u00ebr audienc\u00ebn transgjinore dhe jobinare gjinore.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kapitulli hyr\u00ebs \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb Journal of <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.tandfonline.com\/doi\/full\/10.1080\/10894160.2024.2319942\">Lesbian Studies<\/a><\/span>.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Amazonat e Greqis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb u shfaq\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb klasike pothuajse 3000 vjet m\u00eb par\u00eb, megjithat\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb frym\u00ebzojn\u00eb l\u00ebvizjet feministe, lezbike dhe transgjinore deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Por mungesa e provave t\u00eb forta arkeologjike do t\u00eb thot\u00eb se historian\u00ebt ende kuptojn\u00eb shum\u00eb pak p\u00ebr k\u00ebto gra luft\u00ebtare legjendare, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":663130,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-663129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/663129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=663129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/663129\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/663130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=663129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=663129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=663129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}