{"id":657704,"date":"2024-02-28T23:17:44","date_gmt":"2024-02-28T22:17:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=657704"},"modified":"2024-02-28T23:17:44","modified_gmt":"2024-02-28T22:17:44","slug":"heathrow-schiphol-charles-de-gaulle-aeroportet-evropiane-renditen-nder-me-ndotesit-ne-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2024\/02\/28\/heathrow-schiphol-charles-de-gaulle-aeroportet-evropiane-renditen-nder-me-ndotesit-ne-bote\/","title":{"rendered":"\u201cHeathrow, Schiphol, Charles de Gaulle\u201d Aeroportet evropiane renditen nd\u00ebr m\u00eb ndot\u00ebsit n\u00eb bot\u00eb","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/airport.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-657705\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/airport.png\" alt=\"\" width=\"840\" height=\"423\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/airport.png 840w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/airport-300x151.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/airport-768x387.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 840px) 100vw, 840px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb hulumtim i ri ka zbuluar ndikimet te klima dhe cil\u00ebsia e ajrit nga aeroportet m\u00eb t\u00eb ndotur n\u00eb bot\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjurmuesi i Aeroportit 2024, i prodhuar nga think tank ODI n\u00eb partneritet me Transport &amp; Environment, mati ndikimin e fluturimeve t\u00eb pasagjer\u00ebve dhe, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, t\u00eb transportit ajror.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai zbuloi se Dubai International ishte n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi aeroporti m\u00eb ndot\u00ebs, duke prodhuar t\u00eb nj\u00ebjtat emetime si pes\u00eb termocentrale t\u00eb qymyrit vet\u00ebm n\u00eb vitin 2019, viti i fundit p\u00ebr t\u00eb cilin ka t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb disponueshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb Evrop\u00eb, Frankfurt, Paris Charles de Gaulle dhe Amsterdam Schiphol renditen t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb mesin e 20 aeroporteve me performanc\u00ebn m\u00eb t\u00eb keqe n\u00eb bot\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Londra ishte qyteti m\u00eb i prekur nga ndotja e ajrit nga aviacioni. Gjasht\u00eb aeroportet e tij gjeneruan t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sasi ndotjeje t\u00eb ajrit si 3.23 milion makina, duke prodhuar 27 milion ton CO2, 8,900 ton oksid azoti (NOx) dhe 83 ton ndotje nga grimcat e im\u00ebta (PM2.5).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb nivel global, ndotja e ajrit \u00ebsht\u00eb faktori i kat\u00ebrt m\u00eb i madh i rrezikut p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut, duke vrar\u00eb 6.7 milion\u00eb njer\u00ebz n\u00eb vitin 2019. N\u00eb vitin 2018, ndotja e ajrit kishte shoq\u00ebruar kosto ekonomike prej 193 miliard\u00eb euro p\u00ebr ekonomin\u00eb evropiane.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nivelet e zhurm\u00ebs s\u00eb avion\u00ebve tejkalohen vazhdimisht dhe neve na mungojn\u00eb plot\u00ebsisht standardet e BE-s\u00eb p\u00ebr grimcat ultrafine, t\u00eb cilat jan\u00eb nj\u00eb rrezik i madh p\u00ebr sh\u00ebndetin, &#8220;thot\u00eb Magdalena Heuwieser, zyrtare p\u00ebr shtyp n\u00eb Stay Grounded.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cDisa masa ky\u00e7e duhet t\u00eb merren menj\u00ebher\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur sh\u00ebndetin e pun\u00ebtor\u00ebve dhe komuniteteve p\u00ebrreth aeroporteve \u2013 si ndalimet e fluturimeve gjat\u00eb nat\u00ebs ose p\u00ebrmir\u00ebsimet e thjeshta t\u00eb karburantit t\u00eb avionit p\u00ebr t\u00eb pasur t\u00eb pakt\u00ebn t\u00eb nj\u00ebjtat standarde si karburanti i makinave\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Disa vende evropiane, si Franca dhe Spanja, po p\u00ebrpiqen t\u00eb inkurajojn\u00eb qytetar\u00ebt q\u00eb t\u00eb marrin trena n\u00eb vend t\u00eb avion\u00ebve p\u00ebr udh\u00ebtime t\u00eb shkurtra.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Ndotja rreth aeroporteve po rritet nga viti n\u00eb vit<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Aeroport Tracker mbulon emetimet e NOx dhe PM2.5 nga 1300 aeroporte, duke u p\u00ebrdit\u00ebsuar n\u00eb k\u00ebrkimet e publikuara p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb 2021.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb total, 20 aeroportet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb kombinuara prodhuan 231 milion ton CO2 &#8211; aq karbon sa 58 termocentrale me qymyr. Ata gjithashtu prodhuan t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sasi t\u00eb oksideve t\u00eb rrezikshme t\u00eb azotit dhe PM2.5 si 31 milion\u00eb makina pasagjer\u00ebsh.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cNdotja rreth aeroporteve po rritet nga viti n\u00eb vit. Prek miliona njer\u00ebz, t\u00eb cil\u00ebt marrin frym\u00eb nga emetimet toksike dhe si rezultat zhvillojn\u00eb kushte sh\u00ebndet\u00ebsore, megjithat\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit po e fshijn\u00eb problemin n\u00ebn qilim,\u201d thot\u00eb Jo Dardenne, Drejtor i Aviacionit n\u00eb T&amp;E.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cRritja eksponenciale e sektorit dhe e aeroporteve \u00ebsht\u00eb e papajtueshme me q\u00ebllimet e tyre klimatike, ve\u00e7an\u00ebrisht duke marr\u00eb parasysh p\u00ebrdorimin e ngadalt\u00eb t\u00eb teknologjive t\u00eb pastra.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Hulumtimi nxjerr n\u00eb pah boshll\u00ebqet n\u00eb dekarbonizimin e aviacionit<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Hulumtimi sjell gjithashtu n\u00eb fokus t\u00eb qart\u00eb planet e industris\u00eb s\u00eb aviacionit p\u00ebr t\u00eb dekarbonizuar. Ve\u00e7an\u00ebrisht plani p\u00ebr t&#8217;u mb\u00ebshtetur n\u00eb karburantet e q\u00ebndrueshme t\u00eb aviacionit (SAF) p\u00ebr t\u00eb ulur emetimet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Aktualisht, SAF-\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb vet\u00ebm 0.1 p\u00ebr qind t\u00eb karburantit t\u00eb konsumuar t\u00eb avion\u00ebve. Prodhimi do t\u00eb duhet t\u00eb rritet nga disa qindra milion\u00eb litra sot n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 400 miliard\u00eb deri n\u00eb vitin 2050 p\u00ebr dekarbonizim efektiv.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Ky hulumtim tregon boshll\u00ebqet n\u00eb dekarbonizimin e aviacionit,&#8221; thot\u00eb Shandelle Steadman, oficere e lart\u00eb k\u00ebrkimore n\u00eb ODI.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cAeroportet nuk po i raportojn\u00eb k\u00ebto emetime dhe shpesh rr\u00ebshqasin n\u00ebn radar, por pa trajtuar emetimet e lokalizuara n\u00eb nivel aeroporti, ndikimi i klim\u00ebs dhe sh\u00ebndetit t\u00eb sektorit vet\u00ebm do t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohet; duke d\u00ebmtuar sh\u00ebndetin, jetes\u00ebn dhe klim\u00ebn ton\u00eb.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00ebse rritja e ndotjeve nga aeroportet vazhdon me ritmin aktual dhe p\u00ebrdorimi i teknologjive t\u00eb pastra nuk p\u00ebrshpejtohet, kritik\u00ebt thon\u00eb se emetimet do t\u00eb rriten duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb rrezik miliona njer\u00ebz.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb hulumtim i ri ka zbuluar ndikimet te klima dhe cil\u00ebsia e ajrit nga aeroportet m\u00eb t\u00eb ndotur n\u00eb bot\u00eb. Gjurmuesi i Aeroportit 2024, i prodhuar nga think tank ODI n\u00eb partneritet me Transport &amp; Environment, mati ndikimin e fluturimeve t\u00eb pasagjer\u00ebve dhe, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, t\u00eb transportit ajror. Ai zbuloi se Dubai International [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":657705,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53,13],"tags":[],"class_list":["post-657704","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/657704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=657704"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/657704\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/657705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=657704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=657704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=657704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}