{"id":638305,"date":"2023-12-10T17:01:11","date_gmt":"2023-12-10T16:01:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=638305"},"modified":"2023-12-11T00:30:54","modified_gmt":"2023-12-10T23:30:54","slug":"evropa-fergellon-nga-frika-e-nje-terheqjeje-amerikane-nga-nato-ja-ndersa-trump-kerkon-rikthimin-ne-shepine-e-bardhe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2023\/12\/10\/evropa-fergellon-nga-frika-e-nje-terheqjeje-amerikane-nga-nato-ja-ndersa-trump-kerkon-rikthimin-ne-shepine-e-bardhe\/","title":{"rendered":"Evropa f\u00ebrg\u00ebllon nga frika e nj\u00eb t\u00ebrheqjeje amerikane nga NATO-ja, nd\u00ebrsa Trump k\u00ebrkon rikthimin n\u00eb Sh\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-638306\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-10-e1702223832151.jpg\" alt=\"\" width=\"2040\" height=\"1330\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-10-e1702223832151.jpg 2040w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-10-e1702223832151-300x196.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-10-e1702223832151-1024x668.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-10-e1702223832151-768x501.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-10-e1702223832151-1536x1001.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 2040px) 100vw, 2040px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr 74 vjet, NATO ka qen\u00eb aleanca m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme ushtarake e Amerik\u00ebs. President\u00ebt e t\u00eb dyja pal\u00ebve e kan\u00eb par\u00eb NATO-n si nj\u00eb shum\u00ebfishues t\u00eb forc\u00ebs q\u00eb rrit ndikimin e Shteteve t\u00eb Bashkuara duke bashkuar vendet n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt e Atlantikut n\u00eb nj\u00eb zotim p\u00ebr t\u00eb mbrojtur nj\u00ebri-tjetrin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Donald Trump e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb se ai e sheh NATO-n si nj\u00eb shterim t\u00eb burimeve t\u00eb SHBA-s\u00eb nga ata q\u00eb\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb pa pages\u00eb. Ai e ka mbajtur k\u00ebt\u00eb pik\u00ebpamje p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb \u00e7erek shekulli.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb librin e tij t\u00eb vitit 2000, &#8220;Amerika q\u00eb meritojm\u00eb&#8221;, Trump shkroi se &#8220;t\u00ebrheqja nga Evropa do t&#8217;i kursente SHBA-s\u00eb miliona dollar\u00eb n\u00eb vit&#8221;. Si president, ai vazhdimisht \u00a0ka paralajm\u00ebruar nj\u00eb t\u00ebrheqje t\u00eb Uashingtonit nga aleanca.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb, nd\u00ebrsa ai rend p\u00ebr t\u00eb rifituar Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, ka th\u00ebn\u00eb shum\u00eb pak p\u00ebr q\u00ebllimet e tij. Faqja e tij e fushat\u00ebs p\u00ebrmban nj\u00eb fjali t\u00eb vetme t\u00eb fsheht\u00eb: \u201cDuhet t\u00eb p\u00ebrfundojm\u00eb procesin q\u00eb filluam n\u00ebn administrimin tim t\u00eb rivler\u00ebsimit themelor t\u00eb q\u00ebllimit t\u00eb NATO-s dhe misionit t\u00eb NATO-s\u201d. Ai dhe ekipi i tij kan\u00ebkund\u00ebrshtuar t\u00eb japin holl\u00ebsi t\u00eb m\u00ebtejshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo linj\u00eb e paqart\u00eb ka krijuar pasiguri dhe ankth t\u00eb madh midis aleat\u00ebve evropian\u00eb dhe mb\u00ebshtet\u00ebsve amerikan\u00eb t\u00eb rolit tradicional t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb vendit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ambasador\u00ebt evropian\u00eb dhe zyrtar\u00ebt e grupeve t\u00eb ekspert\u00ebve kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pelegrinazhe te bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e Trump p\u00ebr t\u00eb pyetur rreth q\u00ebllimeve t\u00eb tij. T\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb ambasador, Mikko Hautala i Finland\u00ebs, ka kontaktuar drejtp\u00ebrdrejt me Trump dhe ka k\u00ebrkuar ta bind\u00eb at\u00eb p\u00ebr vler\u00ebn e vendit t\u00eb tij p\u00ebr NATO-n si nj\u00eb an\u00ebtar i ri, sipas dy personave st\u00eb njohur me bisedat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb intervistat gjat\u00eb muajve t\u00eb fundit, m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb gjysm\u00eb duzin\u00eb diplomat\u00ebsh t\u00eb tanish\u00ebm dhe ish-diplomat\u00ebsh evropian\u00eb &#8211; duke folur n\u00eb kushte anonimiteti nga frika e nd\u00ebshkimit nga Trump n\u00ebse ai fitonte &#8211; than\u00eb se alarmi po rritej n\u00eb selit\u00eb diplomatike t\u00eb vendeve evropiane n\u00eb SHBA dhe n\u00eb mesin e qeverive t\u00eb tyre se kthimi i Trump. mund t\u00eb n\u00ebnkuptoj\u00eb jo vet\u00ebm braktisjen e Ukrain\u00ebs, por nj\u00eb t\u00ebrheqje m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb SHBA-s\u00eb nga kontinenti dhe nj\u00eb shkat\u00ebrrim t\u00eb aleanc\u00ebs Atlantike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ka frik\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb Evrop\u00eb se nj\u00eb presidenc\u00eb e dyt\u00eb e Trump do \u00e7onte n\u00eb nj\u00eb t\u00ebrheqje t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara nga NATO,&#8221;<\/em> tha James Stavridis, nj\u00eb admiral i Marin\u00ebs me kat\u00ebr yje n\u00eb pension i cili ishte komandanti fuqiplot\u00eb i aleat\u00ebve t\u00eb NATO-s nga 2009 deri n\u00eb 2013.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ky do ishte nj\u00eb d\u00ebshtim i madh strategjik dhe historik nga ana e kombit ton\u00eb.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">E formuar pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore p\u00ebr t\u00eb ruajtur paqen n\u00eb Evrop\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb vepruar si nj\u00eb mburoj\u00eb kund\u00ebr Bashkimit Sovjetik, NATO u zhvillua n\u00eb nj\u00eb instrument p\u00ebrmes t\u00eb cilit SHBA-ja punon me aleat\u00ebt p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet ushtarake n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Q\u00ebllimi i tij fillestar &#8211; zemra e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb dispozita e mbrojtjes kolektive, e njohur si Neni 5, q\u00eb thot\u00eb se nj\u00eb sulm i armatosur ndaj \u00e7do an\u00ebtari \u2018do konsiderohet si nj\u00eb sulm kund\u00ebr t\u00eb gjith\u00ebve\u2019 &#8211; ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb rinj si Polonia dhe shtetet baltike q\u00eb dikur ishin t\u00eb mbizot\u00ebruara nga Bashkimi Sovjetik dhe vijojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb frik\u00eb nga Rusia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Intervistat me diplomat\u00eb dhe ish-diplomat\u00eb zbuluan se zyrtar\u00ebt evropian\u00eb ishin kryesisht pa ide se si t\u00eb silleshin me Trump, p\u00ebrve\u00e7 kthimit n\u00eb nj\u00eb fushat\u00eb t\u00eb m\u00ebparshme loj\u00ebrash me lajka dhe homazhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vendet m\u00eb t\u00eb vogla q\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb prekshme ndaj sulmeve ruse pritet t\u00eb p\u00ebrpiqen \u2018t\u00eb blejn\u00eb\u2019 mb\u00ebshtetjen e Trump duke shtuar porosit\u00eb e tyre t\u00eb arm\u00ebve amerikane ose &#8211; si\u00e7 b\u00ebri Polonia gjat\u00eb mandatit t\u00eb tij &#8211; duke kryer akte madh\u00ebshtore p\u00ebrbuzjeje, duke p\u00ebrfshir\u00eb em\u00ebrtimin e nj\u00eb baze ushtarake \u2018Fot Trump\u2019 n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb nj\u00eb pranie t\u00eb p\u00ebrhershme t\u00eb ushtar\u00ebve amerikane.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb t\u00eb fushat\u00ebs, Trump \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrqendruar n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet penale kund\u00ebr tij dhe n\u00eb mposhtjen e rival\u00ebve t\u00eb tij n\u00eb primaret republikane \u00a0dhe rrall\u00eb flet p\u00ebr aleanc\u00ebn, madje edhe privatisht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrsa ai mban nj\u00eb ep\u00ebrsi t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb fushat\u00ebn e tij p\u00ebr t&#8217;u b\u00ebr\u00eb kandidati republikan, implikimet p\u00ebr aleanc\u00ebn m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr dhe m\u00eb jetike ushtarake t\u00eb Amerik\u00ebs nuk jan\u00eb plane t\u00eb reklamuara qart\u00eb nga Trump, por nj\u00eb trazir\u00eb e dyshimeve t\u00eb p\u00ebrhapura gjer\u00ebsisht t\u00eb ngarkuara me mosnjohje.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-638307\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-3.jpg\" alt=\"\" width=\"780\" height=\"530\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-3.jpg 780w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-3-300x204.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-3-768x522.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Ukraina<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mes k\u00ebtyre dyshimeve t\u00eb rr\u00ebnjosura, nj\u00eb gj\u00eb ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb ndodh\u00eb: fusha e par\u00eb ku kthimi i mundsh\u00ebm i Trump n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb n\u00eb 2025 mund t\u00eb provokoj\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme \u00ebsht\u00eb p\u00ebr Ukrain\u00ebn dhe aleanc\u00ebn e vendeve per\u00ebndimore q\u00eb kan\u00eb mb\u00ebshtetur mbrojtjen e saj kund\u00ebr pushtimit t\u00eb Rusis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb ndihmosh Ukrain\u00ebn t\u00eb shmang\u00eb \u00a0p\u00ebrpjekjen p\u00ebr pushtimin rus \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebrcaktuese e NATO-s. Ukraina nuk \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e NATO-s, por ka mbetur nj\u00eb vend i pavarur p\u00ebr shkak t\u00eb mb\u00ebshtetjes s\u00eb NATO-s.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Camille Grand, e cila ishte ndihm\u00ebse e Sekretarit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb NATO-s p\u00ebr investimet e mbrojtjes n\u00eb fillim t\u00eb luft\u00ebs, tha se m\u00ebnyra se si Trump do e trajtoj\u00eb Ukrain\u00ebn do ishte &#8220;prova e par\u00eb e madhe&#8221; q\u00eb evropian\u00ebt do p\u00ebrdornin p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar se sa i besuesh\u00ebm mund t\u00eb ishte ai si aleat n\u00eb nj\u00eb mandat t\u00eb dyt\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Trump ka deklaruar vijim\u00ebsisht se ai do e zgjidhte luft\u00ebn \u201cn\u00eb 24 or\u00eb\u201d. Ai nuk ka th\u00ebn\u00eb se si, por e ka shoq\u00ebruar k\u00ebt\u00eb pretendim me sugjerimet se ai mund t\u00eb kishte parandaluar luft\u00ebn duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn Ukraina do\u00a0 i dor\u00ebzone Rusis\u00eb tokat e saj lindore q\u00eb ka kapur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zelenskyy ka th\u00ebn\u00eb se Ukraina kurr\u00eb nuk do pranonte t&#8217;i dor\u00ebzonte tokat e saj Rusis\u00eb si pjes\u00eb e nj\u00eb marr\u00ebveshjeje paqeje. Por Trump do kishte nj\u00eb ndikim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm mbi qeverin\u00eb e Ukrain\u00ebs. Shtetet e Bashkuara i kan\u00eb furnizuar Ukrain\u00ebs sasi t\u00eb m\u00ebdha arm\u00ebsh jetike, municione dhe inteligjenc\u00eb. Vendet evropiane kan\u00eb premtuar ndihm\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe ekonomike p\u00ebr Ukrain\u00ebn, por nuk mund t\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb munges\u00ebn n\u00ebse Amerika ndalon d\u00ebrgimin e ndihm\u00ebs ushtarake.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Disa nga aleat\u00ebt e Kongresit t\u00eb Trump, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb ndjekur drejtimin e tij n\u00eb predikimin e mantras &#8220;Amerika e para&#8221;, tashm\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb d\u00ebrgimin e ndihm\u00ebs s\u00eb m\u00ebtejshme ushtarake n\u00eb Ukrain\u00eb. Dhe n\u00eb nj\u00eb shenj\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtetjes n\u00eb r\u00ebnie, republikan\u00ebt e Senatit jav\u00ebn e kaluar bllokuan nj\u00eb projektligj p\u00ebr shpenzimet urgjente p\u00ebr t\u00eb financuar m\u00eb tej luft\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb pasi k\u00ebrkuan l\u00ebshime pa lidhje me \u00e7\u00ebshtjen me politik\u00ebn e emigracionit nga demokrat\u00ebt si kusht p\u00ebr miratimin e tij.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por edhe n\u00ebse Kongresi miraton ndihm\u00eb t\u00eb m\u00ebtejshme, Trump mund t\u00eb ndaloj\u00eb dor\u00ebzimin e saj &#8211; si\u00e7 b\u00ebri n\u00eb vitin 2019 kur u p\u00ebrpoq t\u00eb detyronte Zelensky-n t\u00eb shpallte nj\u00eb hetim penal ndaj Joe Biden, skandali i abuzimit me pushtetin q\u00eb \u00e7oi n\u00eb gjykimin e par\u00eb t\u00eb Trump, shkruan NY Times.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb sfond, strategjia e fush\u00ebbetej\u00ebs s\u00eb Rusis\u00eb tani p\u00ebr tani duket se po i jep koh\u00ebn e duhur; po kryen sulme kur sheh mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb lidhur forcat ukrainase, por nuk po b\u00ebn l\u00ebvizje apo negociata q\u00eb ndryshojn\u00eb paradigm\u00ebn, than\u00eb zyrtar\u00ebt. Kjo ngecje ngre mund\u00ebsin\u00eb se Putini ka llogaritur se mund t\u00eb jet\u00eb n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb pas zgjedhjeve t\u00eb vitit 2024 n\u00eb SHBA.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-638308\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-11.jpg\" alt=\"\" width=\"780\" height=\"520\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-11.jpg 780w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-11-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-11-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>&#8220;T\u00eb gjith\u00eb na kan\u00eb borxh para&#8221;<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Trump p\u00eblqen t\u00eb mburret se u tha privatisht lider\u00ebve t\u00eb vendeve t\u00eb NATO-s se n\u00ebse Rusia do t&#8217;i sulmonte dhe ata nuk do kishin paguar parat\u00eb q\u00eb i detyroheshin NATO-s dhe Shteteve t\u00eb Bashkuara, ai nuk do t&#8217;i mbronte. Ai pretendoi n\u00eb nj\u00eb tubim n\u00eb tetor se pasi kishte deklaruar se &#8220;t\u00eb gjith\u00eb na kan\u00eb borxh para&#8221;, ai e b\u00ebri at\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim n\u00eb nj\u00eb takim dhe &#8220;qindra miliarda dollar\u00eb erdh\u00ebn&#8221;. Kjo histori \u00ebsht\u00eb e ngat\u00ebrruar, n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kishte nj\u00eb mosmarr\u00ebveshje lidhur me shpenzimet, por ishte p\u00ebr p\u00ebrmbushjen e angazhimeve t\u00eb evropian\u00ebve p\u00ebr shpenzimet ndaj ushtrive t\u00eb tyre, jo p\u00ebr parat\u00eb q\u00eb ata i kishin borxh NATO-s ose Shteteve t\u00eb Bashkuara. Ata rrit\u00ebn shpenzimet ushtarake gjat\u00eb administrat\u00ebs Trump &#8211; edhe pse ende larg shumave q\u00eb Trump ka pretenduar. Dhe shpenzimet e tyre u rrit\u00ebn ndjesh\u00ebm m\u00eb shum\u00eb n\u00eb vitin 2023, si p\u00ebrgjigje ndaj pushtimit t\u00eb Ukrain\u00ebs nga Rusia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por buja e Trump p\u00ebr ritregimin e historis\u00eb s\u00eb tij, s\u00eb bashku me pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e tij t\u00eb kaluar me NATO-n, po jep alarm t\u00eb ri p\u00ebr mb\u00ebshtet\u00ebsit e NATO-s.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">I shtyr\u00eb nga The New York Times p\u00ebr t\u00eb shpjeguar se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb me &#8220;rivler\u00ebsimin themelor&#8221; t\u00eb misionit dhe q\u00ebllimit t\u00eb NATO-s, Trump dha nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb rr\u00ebmujshme q\u00eb nuk p\u00ebrmbante asnj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb qart\u00eb, por shprehte skepticiz\u00ebm p\u00ebr aleancat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201c\u00cbsht\u00eb detyrim i \u00e7do presidenti t\u00eb SHBA-s\u00eb q\u00eb t\u00eb siguroj\u00eb q\u00eb aleancat e Amerik\u00ebs t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur popullin amerikan dhe t\u00eb mos rrezikojn\u00eb gjakun dhe thesarin amerikan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pamatur\u201d<\/em>, thuhej n\u00eb deklarat\u00ebn e Trump.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Disa mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb Trumpit q\u00eb jan\u00eb pro NATO-s kan\u00eb argumentuar se Trump po b\u00ebn blof. Ata than\u00eb se ai thjesht po k\u00ebrkonte t\u00eb ushtronte m\u00eb shum\u00eb presion mbi evropian\u00ebt p\u00ebr t\u00eb shpenzuar m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ai nuk do ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb,&#8221;<\/em> tha Senatori Lindsey Graham, q\u00eb njihet si mb\u00ebshtet\u00ebs i Trump, kur u pyet p\u00ebr perspektiv\u00ebn e t\u00ebrheqjes s\u00eb Trump nga NATO.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Por ajo q\u00eb ai do t\u00eb b\u00ebj\u00eb \u00ebsht\u00eb, ai do t&#8217;i b\u00ebj\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb paguajn\u00eb m\u00eb shum\u00eb dhe un\u00eb mendoj se ky do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb lajm i mir\u00ebpritur p\u00ebr shum\u00eb njer\u00ebz.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por John Bolton, q\u00eb sh\u00ebrbeu si k\u00ebshilltar i siguris\u00eb komb\u00ebtare nga 2018 deri n\u00eb 2019, shkroi n\u00eb kujtimet e tij se Trump donte t\u00eb flitej vazhdimisht p\u00ebr t\u00ebrheqjen nga NATO. N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb, Bolton tha se &#8220;nuk kam dyshim n\u00eb mendjen time&#8221; se n\u00eb nj\u00eb mandat t\u00eb dyt\u00eb, Trump do i t\u00ebrhiqte Shtetet e Bashkuara nga NATO.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si \u00e7\u00ebshtje ligjore, n\u00ebse Trump mund t\u00eb t\u00ebrhiqte n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebanshme Shtetet e Bashkuara nga NATO, ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb kund\u00ebrshtohet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kushtetuta k\u00ebrkon p\u00eblqimin e Senatit p\u00ebr t\u00eb ratifikuar nj\u00eb traktat, por nuk ka procedura p\u00ebr anulimin e nj\u00eb traktati. Kjo ka \u00e7uar n\u00eb debate n\u00ebse president\u00ebt mund ta b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb vet\u00eb apo kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr autorizimin e ligjv\u00ebn\u00ebsve. Ka vet\u00ebm disa precedent\u00eb gjyq\u00ebsor\u00eb n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, por asnj\u00ebri p\u00ebrfundimtar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vendimet p\u00ebr revokimin e traktateve nga Presidenti Jimmy Carter n\u00eb 1978 dhe nga Presidenti George W. Bush n\u00eb 2001 i shtyn\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e Kongresit t\u00eb ngren\u00eb padi q\u00eb u refuzuan nga gjykatat, pjes\u00ebrisht me arsyetimin se mosmarr\u00ebveshjet ishin nj\u00eb &#8220;\u00e7\u00ebshtje politike&#8221;. Nd\u00ebrsa precedent\u00ebt ligjor\u00eb nuk jan\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb qart\u00eb, t\u00eb dy k\u00ebta president\u00eb fituan efektivisht: Traktatet kuptohet gjer\u00ebsisht se jan\u00eb t\u00eb pavlefshme. Megjithat\u00eb, \u00e7do p\u00ebrpjekje p\u00ebr t&#8217;u t\u00ebrhequr nga NATO ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb reagim ndaj k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb Trump, disa ligjv\u00ebn\u00ebs \u2013 t\u00eb udh\u00ebhequr nga senatori demokrat Tim Kaine, dhe senatori republikan Marco Rubio, \u00a0vendos\u00ebn nj\u00eb dispozit\u00eb n\u00eb Aktin vjetor t\u00eb Autorizimit t\u00eb Mbrojtjes Komb\u00ebtare, t\u00eb cilin Kongresi ka t\u00eb ngjar\u00eb ta votoj\u00eb k\u00ebt\u00eb muaj. Ai thot\u00eb se presidenti nuk do t\u00ebrheq\u00eb Shtetet e Bashkuara nga NATO-ja pa miratimin e Kongresit. Por n\u00ebse Kushtetuta e lejon nj\u00eb lidhje t\u00eb till\u00eb t\u00eb duarve t\u00eb nj\u00eb presidenti \u00ebsht\u00eb gjithashtu e diskutueshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dhe diplomat\u00ebt evropian\u00eb thon\u00eb se edhe n\u00ebse Trump do t&#8217;i mbante nominalisht Shtetet e Bashkuara n\u00eb NATO, ata kan\u00eb frik\u00eb se ai mund t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb besimin n\u00eb besueshm\u00ebrin\u00eb e SHBA-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur dispozit\u00ebn e mbrojtjes kolektive duke humbur vler\u00ebn e saj si nj\u00eb penges\u00eb p\u00ebr Rusin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-638309\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-4.jpg\" alt=\"\" width=\"780\" height=\"585\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-4.jpg 780w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-4-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-4-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Nj\u00eb q\u00ebndrim transaksional<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pasiguria q\u00eb buron nga retorika maksimaliste dhe ende e paqart\u00eb e Trump \u00ebsht\u00eb e lidhur me shfaqjet e tij t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs t\u00eb skepticizmit t\u00eb vazhduesh\u00ebm p\u00ebr NATO-n dhe t\u00eb kujdesit t\u00eb pazakont\u00eb ndaj Rusis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si kandidat n\u00eb vitin 2016, Trump tronditi aleat\u00ebt e NATO-s duke th\u00ebn\u00eb se n\u00ebse Rusia sulmonte shtetet baltike, ai do vendoste n\u00ebse do t&#8217;u vinte n\u00eb ndihm\u00eb vet\u00ebm pasi t\u00eb shqyrtonte n\u00ebse ata &#8220;kishin p\u00ebrmbushur detyrimet e tyre ndaj nesh&#8221;. Ai gjithashtu lavd\u00ebroi vazhdimisht Putinin dhe tha se do \u00a0konsideronte njohjen e aneksimit t\u00eb paligjsh\u00ebm t\u00eb Krimes\u00eb nga Rusia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si president n\u00eb korrik 2018, Trump jo vet\u00ebm q\u00eb pothuajse u t\u00ebrhoq nga NATO n\u00eb nj\u00eb samit t\u00eb aleanc\u00ebs, por gjithashtu denoncoi Bashkimin Evropian si nj\u00eb &#8220;armik&#8221; p\u00ebr shkak t\u00eb asaj q\u00eb &#8220;ajo na b\u00ebn n\u00eb tregti&#8221;. M\u00eb pas ai mori pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb samit me Putinin, pas s\u00eb cil\u00ebs ai shprehu skepticiz\u00ebm rreth ides\u00eb se Shtetet e Bashkuara duhet t\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb luft\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur nj\u00eb aleat t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb NATO-s, Malin e Zi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pa p\u00ebrvoj\u00eb paraprake n\u00eb ushtri apo qeveri, Trump solli nj\u00eb q\u00ebndrim transaksional, merkantilist ndaj nd\u00ebrveprimeve me aleat\u00ebt. Ai prirej t&#8217;i bazonte pik\u00ebpamjet e tij p\u00ebr kombet e huaja n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e tij personale me udh\u00ebheq\u00ebsit e tyre dhe n\u00eb disbalancat tregtare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Trump nuk e p\u00eblqente ve\u00e7an\u00ebrisht Angela Merkelin, ish-kancelaren gjermane, dhe shpesh ankohej se prodhuesit gjerman\u00eb t\u00eb automjeteve po mbysnin Amerik\u00ebn me produktet e tyre. Mbrojt\u00ebsit e tij thon\u00eb se zem\u00ebrimi i tij ishte n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre i justifikuar: Gjermania nuk kishte p\u00ebrmbushur angazhimet e saj p\u00ebr shpenzimet ushtarake dhe p\u00ebrkund\u00ebr kund\u00ebrshtimeve t\u00eb tij, Merkel \u00e7oi p\u00ebrpara nj\u00eb tubacion gazi natyror p\u00ebr n\u00eb Rusi. Gjermania e pezulloi at\u00eb projekt vet\u00ebm dy dit\u00eb p\u00ebrpara se Rusia pushtonte Ukrain\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Aleat\u00ebt e Trump theksojn\u00eb gjithashtu se ai miratoi d\u00ebrgimin e arm\u00ebve antitank n\u00eb Ukrain\u00eb, gj\u00eb q\u00eb Presidenti Barack Obama nuk e kishte b\u00ebr\u00eb pasi Rusia pushtoi Krimen\u00eb n\u00eb 2014.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb, n\u00eb vitin 2020, Trump vendosi t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e 36,000 trupave amerikane t\u00eb vendosura n\u00eb Gjermani. Disa do ktheheshin n\u00eb sht\u00ebpi, si\u00e7 preferonte ai, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt do rivendoseshin diku tjet\u00ebr n\u00eb Evrop\u00eb. Por vitin e ardhsh\u00ebm, nd\u00ebrsa Rusia nd\u00ebrtoi nisi t\u00eb shtonte trupat n\u00eb kufirin e Ukrain\u00ebs, Biden e anuloi vendimin dhe shtoi trupa n\u00eb Gjermani si nj\u00eb shfaqje mb\u00ebshtetjeje p\u00ebr NATO-n.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Nj\u00eb l\u00ebvizje mb\u00ebshtet\u00ebse<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00ebse ai kthehet n\u00eb pushtet, Trump do mb\u00ebshtetet nga nj\u00eb l\u00ebvizje konservatore q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb skeptike ndaj aleat\u00ebve dhe p\u00ebrfshirjes s\u00eb SHBA-s\u00eb jasht\u00eb vendit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Institutet e politik\u00ebs s\u00eb jashtme anti-nd\u00ebrhyr\u00ebse jan\u00eb m\u00eb t\u00eb organizuara dhe m\u00eb t\u00eb financuara se sa ishin gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Trumpit n\u00eb detyr\u00eb. K\u00ebto grupe p\u00ebrfshijn\u00eb Qendr\u00ebn p\u00ebr P\u00ebrt\u00ebritjen e Amerik\u00ebs, nj\u00eb institut i lidhur me Trumpin q\u00eb botoi nj\u00eb punim t\u00eb titulluar &#8220;T\u00eb kthejm\u00eb SHBA-n\u00eb larg Evrop\u00ebs n\u00eb nj\u00eb NATO t\u00eb fjetur&#8221;, e cila ofron nj\u00eb arsyetim p\u00ebr zvog\u00eblimin e rolit t\u00eb Amerik\u00ebs n\u00eb NATO.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u00eb 1 n\u00ebntor, Fondacioni Heritage &#8211; nj\u00eb institut k\u00ebrkimor konservator tradicionalisht agresiv, i cili koh\u00ebt e fundit \u00ebsht\u00eb rikrijuar n\u00eb nj\u00eb form\u00eb Trumpiste p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb kund\u00ebrshtimin ndaj ndihm\u00ebs p\u00ebr Ukrain\u00ebn &#8211; priti nj\u00eb delegacion nga K\u00ebshilli Evropian p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebniet me Jasht\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Evropian\u00ebt shk\u00ebmbyen pik\u00ebpamje me nacionalist\u00eb t\u00eb zjarrt\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb Michael Anton, nj\u00eb zyrtar i K\u00ebshillit t\u00eb Siguris\u00eb Komb\u00ebtare n\u00eb administrat\u00ebn Trump; Dan Caldwell, i cili menaxhoi politik\u00ebn e jashtme n\u00eb Qendr\u00ebn p\u00ebr Rinovimin e Amerik\u00ebs; dhe ndihm\u00ebs t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb senatorit J.D. Vance dhe senator\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb lidhur me Trump.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas dy personave q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb, Anton u tha evropian\u00ebve se mund ta p\u00ebrfytyronte Trump-in duke vendosur nj\u00eb ultimatum: N\u00ebse an\u00ebtar\u00ebt e NATO-s nuk do rrisnin mjaftuesh\u00ebm shpenzimet e tyre ushtarake brenda nj\u00eb afati, ai do t\u00ebrhiqte Shtetet e Bashkuara nga aleanca.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Me p\u00ebrfundimin e takimit, Eckart von Klaeden, nj\u00eb ish-politikan gjerman, i cili tani \u00ebsht\u00eb ekzekutiv i \u2018Grupit Mercedes-Benz\u2019, iu lut Anton-it q\u00eb t&#8217;i k\u00ebrkonte Trump-it q\u00eb t\u00eb bisedonte me aleat\u00ebt evropian\u00eb t\u00eb Amerik\u00ebs nd\u00ebrsa formulonte politik\u00ebn e tij t\u00eb jashtme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo duket ende thjesht si nj\u00eb \u00ebnd\u00ebrr n\u00eb sirtar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>VINI RE<\/strong><\/span>: Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2023\/12\/09\/us\/politics\/trump-2025-nato.html?searchResultPosition=10\"><span style=\"color: #0000ff;\">NY Times<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrgatiti p\u00ebr <span style=\"color: #0000ff;\">Hashtag.al,<\/span> Klodian Manjani<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr 74 vjet, NATO ka qen\u00eb aleanca m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme ushtarake e Amerik\u00ebs. President\u00ebt e t\u00eb dyja pal\u00ebve e kan\u00eb par\u00eb NATO-n si nj\u00eb shum\u00ebfishues t\u00eb forc\u00ebs q\u00eb rrit ndikimin e Shteteve t\u00eb Bashkuara duke bashkuar vendet n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt e Atlantikut n\u00eb nj\u00eb zotim p\u00ebr t\u00eb mbrojtur nj\u00ebri-tjetrin. Donald Trump e ka b\u00ebr\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":638306,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-638305","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ballina"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/638305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=638305"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/638305\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/638306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=638305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=638305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=638305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}