{"id":636229,"date":"2023-12-02T09:55:20","date_gmt":"2023-12-02T08:55:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=636229"},"modified":"2023-12-02T09:55:20","modified_gmt":"2023-12-02T08:55:20","slug":"samiti-i-klimes-gromesirat-e-lopeve-e-mbetjet-ushqimore-ne-qender-te-diskutimeve-ne-diten-kushtuar-bujqesise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2023\/12\/02\/samiti-i-klimes-gromesirat-e-lopeve-e-mbetjet-ushqimore-ne-qender-te-diskutimeve-ne-diten-kushtuar-bujqesise\/","title":{"rendered":"Samiti i Klim\u00ebs\/ Grom\u00ebsirat e lop\u00ebve e mbetjet ushqimore n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb diskutimeve n\u00eb dit\u00ebn kushtuar bujq\u00ebsis\u00eb","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-636230\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/lope.png\" alt=\"\" width=\"1107\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/lope.png 1107w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/lope-300x185.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/lope-1024x632.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/lope-768x474.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1107px) 100vw, 1107px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Grupet e avokimit t\u00eb klim\u00ebs po u b\u00ebjn\u00eb presion qeverive bot\u00ebrore t\u00eb mbledhura n\u00eb konferenc\u00ebn e klim\u00ebs COP28 t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara n\u00eb Dubai, p\u00ebr t&#8217;u angazhuar n\u00eb uljen e emetimet globale t\u00eb sektorit ushqimor, pasi organizatori i konferenc\u00ebs premton ta vendos\u00eb bujq\u00ebsin\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sistemet bot\u00ebrore t\u00eb ushqimit &#8211; duke p\u00ebrfshir\u00eb bujq\u00ebsin\u00eb dhe p\u00ebrdorimin e tok\u00ebs, prodhimin blegtoral, konsumin e ushqimit dhe mbeturinat sht\u00ebpiake si dhe energjin\u00eb e p\u00ebrdorur n\u00eb sektor\u00ebt e fermave dhe t\u00eb shitjes me pakic\u00eb t\u00eb ushqimit &#8211; p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 31% t\u00eb emetimeve t\u00eb gazit serr\u00eb (GHG) t\u00eb prodhuar nga njeriu, sipas Organizat\u00ebs s\u00eb Ushqimit dhe Bujq\u00ebsis\u00eb (FAO) t\u00eb OKB-s\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por pak qeveri kan\u00eb publikuar ndonj\u00ebher\u00eb objektiva numerik\u00eb p\u00ebr uljen e k\u00ebtyre emetimeve, duke u p\u00ebrqendruar kryesisht n\u00eb p\u00ebrdorimin e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile p\u00ebr energji, transport dhe industri, sipas avokat\u00ebve t\u00eb klim\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb dit\u00eb e plot\u00eb e Konferenc\u00ebs s\u00eb 28-t\u00eb t\u00eb Pal\u00ebve (COP), 10 dhjetor, do i kushtohet ushqimit dhe bujq\u00ebsis\u00eb dhe mikprit\u00ebsi, Emiratet e Bashkuara Arabe ka th\u00ebn\u00eb se ngjarja do jet\u00eb nj\u00eb &#8220;ndryshues me pesh\u00eb p\u00ebr sistemet ushqimore\u201d, shkruan <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.reuters.com\/sustainability\/sustainable-finance-reporting\/us-announce-3-bln-into-green-climate-fund-sources-familiar-with-matter-2023-12-02\/\">Reuters<\/a><\/span>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Grupet e avokimit thon\u00eb se vendet duhet t\u00eb shfryt\u00ebzojn\u00eb mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t&#8217;u angazhuar p\u00ebr veprime m\u00eb t\u00eb forta mbi emetimet e sistemit ushqimor n\u00eb planet e tyre komb\u00ebtare t\u00eb klim\u00ebs, t\u00eb quajtura Kontributet e P\u00ebrcaktuara Komb\u00ebtare (NDC).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shum\u00eb NDC p\u00ebrmendin bujq\u00ebsin\u00eb, por vet\u00ebm 53 nga 164 vende q\u00eb kishin paraqitur NDC n\u00eb OKB q\u00eb nga shtatori 2022 p\u00ebrfshinin q\u00ebllime sasiore t\u00eb gazeve serr\u00eb p\u00ebr n\u00ebnsektor\u00ebt bujq\u00ebsor, sipas CGIAR, nj\u00eb grup global k\u00ebrkimor p\u00ebr sigurin\u00eb ushqimore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shtetet e Bashkuara, India, Kina dhe Kanadaja jan\u00eb nd\u00ebr vendet q\u00eb nuk kan\u00eb pasur objektiva t\u00eb p\u00ebrcaktuara sasiore t\u00eb zbutjes.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mbrojt\u00ebsit vler\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb llogari m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb emetimeve t\u00eb sistemit ushqimor dhe objektivave p\u00ebr pak\u00ebsimin e tyre, si dhe diskutimin e \u00e7\u00ebshtjeve si biodiversiteti dhe dietat e sh\u00ebndetshme dhe t\u00eb q\u00ebndrueshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb baz\u00eb tejet e vog\u00ebl p\u00ebr t\u00eb kuptuar rolin e sistemeve ushqimore dhe lidhjen e tij me ndryshimin e klim\u00ebs,&#8221;<\/em> tha Patty Fong, drejtore e programit p\u00ebr klim\u00ebn, sh\u00ebndetin dhe mir\u00ebqenien n\u00eb Aleanc\u00ebn Globale p\u00ebr t\u00eb Ardhmen e Ushqimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">B\u00ebrja e k\u00ebsaj mund t\u00eb zhbllokoj\u00eb gjithashtu investimet financiare n\u00eb trajtimin e emetimeve t\u00eb ushqimit, tha Sas\u00ebati Bora, drejtore bot\u00ebrore p\u00ebr sistemet e ushqimit rigjenerues n\u00eb Nature Conservancy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sistemet ushqimore mor\u00ebn vet\u00ebm 4.3% t\u00eb financimit global t\u00eb klim\u00ebs n\u00eb 2019 dhe 2020, sipas Nism\u00ebs s\u00eb Politikave Klimatike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;T\u00eb kesh k\u00ebt\u00eb v\u00ebmendje n\u00eb rritje n\u00eb nivel bot\u00ebror ndihmon n\u00eb drejtimin e nj\u00eb pjese t\u00eb mb\u00ebshtetjes q\u00eb nevojitet p\u00ebr prodhuesit q\u00eb t\u00eb kalojn\u00eb prodhimin e ushqimit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb jet\u00eb m\u00eb miq\u00ebsor ndaj klim\u00ebs,&#8221;<\/em> tha Bora.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Frenimi i metanit<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb q\u00ebllim ky\u00e7 p\u00ebr avokat\u00ebt \u00ebsht\u00eb ulja e emetimeve t\u00eb metanit nga sektor\u00ebt e ushqimit si prodhimi i blegtoris\u00eb dhe mbetjet ushqimore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Metani \u00ebsht\u00eb rreth 20 her\u00eb m\u00eb i fuqish\u00ebm se dioksidi i karbonit gjat\u00eb nj\u00eb periudhe 100-vje\u00e7are. Sipas FAO-s, sistemet ushqimore prodhojn\u00eb 53% t\u00eb emetimeve t\u00eb metanit n\u00eb bot\u00eb dhe rreth dy t\u00eb tretat e metanit bujq\u00ebsor \u00ebsht\u00eb nga prodhimi blegtoral, duke p\u00ebrfshir\u00eb grom\u00ebsirat e lop\u00ebve dhe menaxhimin e plehut organik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rritja e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit p\u00ebr emetimet e metanit nga kafsh\u00ebt duhet t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb p\u00ebrfshirje bot\u00ebrore p\u00ebr t&#8217;i ulur ato, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb Betimi Global i Metanit i nisur n\u00eb COP26 i detyron vendet t\u00eb zvog\u00eblojn\u00eb emetimet e tyre t\u00eb metanit me 30% deri n\u00eb vitin 2030, tha John Tauzel, drejtor i lart\u00eb i metanit bujq\u00ebsor bot\u00ebror n\u00eb Fondin e Mbrojtjes s\u00eb Mjedisit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vendet m\u00eb t\u00eb pasura duhet t\u00eb mb\u00ebshtesin fermer\u00ebt n\u00eb zbatimin e teknologjis\u00eb si biodigestor\u00ebt q\u00eb kapin emetimet e plehut organik p\u00ebr prodhimin e energjis\u00eb, nd\u00ebrsa vendet m\u00eb t\u00eb varfra duhet t\u00eb ndihmojn\u00eb fermer\u00ebt t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb ushqimin e kafsh\u00ebve dhe tretjen e bag\u00ebtive, tha Tauzel.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vendet duhet t\u00eb marrin gjithashtu angazhime m\u00eb t\u00eb forta n\u00eb NDC-t\u00eb p\u00ebr mbetjet ushqimore, tha Liz Good\u00ebin, drejtore e humbjes dhe mbetjeve ushqimore n\u00eb Institutin e Burimeve Bot\u00ebrore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mbetjet e ushqimit prodhojn\u00eb gjysm\u00ebn e t\u00eb gjitha emetimeve t\u00eb sistemit ushqimor bot\u00ebror, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb marsit t\u00eb botuar n\u00eb revist\u00ebn Nature Food.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Kjo e vendos at\u00eb qart\u00eb n\u00eb axhend\u00ebn e tyre t\u00eb qeveris\u00eb dhe do t\u00eb thot\u00eb se ata duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb di\u00e7ka n\u00eb lidhje me t\u00eb,&#8221;<\/em> tha Good\u00ebin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">An\u00ebtar\u00ebt e OKB-s\u00eb u zotuan n\u00eb vitin 2015 t\u00eb p\u00ebrgjysmojn\u00eb humbjet globale t\u00eb ushqimit deri n\u00eb vitin 2030.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Grupet e avokimit t\u00eb klim\u00ebs po u b\u00ebjn\u00eb presion qeverive bot\u00ebrore t\u00eb mbledhura n\u00eb konferenc\u00ebn e klim\u00ebs COP28 t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara n\u00eb Dubai, p\u00ebr t&#8217;u angazhuar n\u00eb uljen e emetimet globale t\u00eb sektorit ushqimor, pasi organizatori i konferenc\u00ebs premton ta vendos\u00eb bujq\u00ebsin\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes. Sistemet bot\u00ebrore t\u00eb ushqimit &#8211; duke p\u00ebrfshir\u00eb bujq\u00ebsin\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":636230,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-636229","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/636229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=636229"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/636229\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/636230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=636229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=636229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=636229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}