{"id":636144,"date":"2023-12-01T22:04:22","date_gmt":"2023-12-01T21:04:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=636144"},"modified":"2023-12-01T22:04:22","modified_gmt":"2023-12-01T21:04:22","slug":"dita-boterore-kunder-hiv-aids-it-ne-shqiperi-15-vdekje-dhe-113-te-prekur-me-shume","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2023\/12\/01\/dita-boterore-kunder-hiv-aids-it-ne-shqiperi-15-vdekje-dhe-113-te-prekur-me-shume\/","title":{"rendered":"Dita Bot\u00ebrore kund\u00ebr HIV\/AIDS-it n\u00eb Shqip\u00ebri, 15 vdekje dhe 113 t\u00eb prekur m\u00eb shum\u00eb","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-636153 aligncenter\" style=\"color: #000000;\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Screenshot-2023-12-01-201604.png\" alt=\"\" width=\"606\" height=\"347\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Screenshot-2023-12-01-201604.png 606w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Screenshot-2023-12-01-201604-300x172.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 606px) 100vw, 606px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb Shqip\u00ebri s\u00ebmundj<\/span><span style=\"color: #000000;\">a e HIV AIDS-it preku k\u00ebt\u00eb vit 113 persona t\u00eb tjer\u00eb, si dhe shkaktoi 15 vdekje mes tyre. T\u00eb dh\u00ebnat nga Instituti i Sh\u00ebndetit Publik tregojn\u00eb q\u00eb kjo s\u00ebmundje ka shpesht\u00ebsi t\u00eb ul\u00ebt dhe trajtim falas t\u00eb shpejt\u00eb.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Por nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese e pacient\u00ebve q\u00eb jetojn\u00eb me HIV, i tha Z\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs n\u00eb dit\u00ebn Bot\u00ebrore kund\u00ebr HIV AIDS-it, se s\u00ebmundja ka p\u00ebrparuar shum\u00eb tek pjesa d\u00ebrrmuese e rasteve t\u00eb sapozbuluara, nd\u00ebrsa jan\u00eb t\u00eb pakta rastet, kur s\u00ebmundja zbulohet n\u00eb faza fillestare.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb materialin nga Tirana, ekspert\u00ebt theksojn\u00eb se rritja e testimeve ka zbuluar m\u00eb shum\u00eb t\u00eb prekur me HIV, ndaj nevojitet edhe bashk\u00ebpunimi i shoq\u00ebris\u00eb civile p\u00ebr t\u00eb rritur testimet vullnetare.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">S\u00ebmundja e HIV AIDS u ka marr\u00eb jet\u00ebn k\u00ebt\u00eb vit 15 personave, 8 nga t\u00eb cil\u00ebt u p\u00ebrkasin rasteve t\u00eb reja dhe 7 atyre t\u00eb mbartura n\u00eb vite, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Institutit t\u00eb Sh\u00ebndetit Publik, shkruan <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.zeriamerikes.com\/a\/7380434.html\">VOA.<\/a><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb prekur rishtas k\u00ebt\u00eb vit nga HIV AIDS n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb edhe 113 persona t\u00eb tjer\u00eb, ose 15 vet\u00eb m\u00eb shum\u00eb se vitin e kaluar, b\u00ebn t\u00eb ditur ISHP-ja.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Mes t\u00eb prekurve rishtas 87 raste jan\u00eb meshkuj dhe 26 femra, 2 f\u00ebmij\u00eb t\u00eb mitur, 18 t\u00eb rinj dhe 93 t\u00eb rritur.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Ndryshe nga vitet e tjer\u00eb ku mbizot\u00ebronin moshat e reja, k\u00ebt\u00eb vit jan\u00eb shtuar t\u00eb prekurit rreth 50 vje\u00e7.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-636146\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Screenshot-2023-12-01-201106.png\" alt=\"\" width=\"969\" height=\"540\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Screenshot-2023-12-01-201106.png 969w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Screenshot-2023-12-01-201106-300x167.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Screenshot-2023-12-01-201106-768x428.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 969px) 100vw, 969px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrfaq\u00ebsuesja e shoqat\u00ebs s\u00eb personave q\u00eb jetojn\u00eb me HIV, Olimbi Hoxha, thot\u00eb se prirja e p\u00ebrhapjes s\u00eb HIV AIDS-it \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb si n\u00eb vitet e tjera dhe pjesa d\u00ebrrmuese e rasteve t\u00eb reja jan\u00eb zbuluar n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrparuar t\u00eb s\u00ebmundjes.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cKarakteristik\u00eb q\u00eb vazhdon t\u00eb mbetet e p\u00ebrhershme \u00ebsht\u00eb diagnoza e von\u00eb. Rreth 72 p\u00ebr qind e rasteve t\u00eb diagnostikuara k\u00ebt\u00eb vit jan\u00eb zbuluar n\u00eb faza t\u00eb p\u00ebrparuara t\u00eb AIDS-it. Tani 99 prej tyre, pothuaj gjith\u00eb rastet e reja jan\u00eb futur menj\u00ebher\u00eb n\u00eb terapi. Grupshmosha m\u00eb e prekur k\u00ebt\u00eb vit rezulton mosha mbi 50 vje\u00e7\u201d,\u00a0<\/em>thot\u00eb zonja Hoxha.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Ekspert\u00ebt vler\u00ebsuan se shtimi i rasteve me HIV AIDS lidhet me shtimin e kontrolleve dhe analizave laboratorike, madje than\u00eb se sa m\u00eb shum\u00eb testohet aq m\u00eb shum\u00eb zbulohen raste t\u00eb reja.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Edhe pse quhet si s\u00ebmundje urbane me shpesht\u00ebsi t\u00eb ul\u00ebt, p\u00ebr HIV AIDS kontrollet p\u00ebr zbulimin e saj gjithmon\u00eb jan\u00eb t\u00eb pamjaftueshme.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrdoruesit e drog\u00ebs p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb popullat\u00eb t\u00eb rrezikuar, edhe pse HIV nuk \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrhapur. Megjithat\u00eb rreziku p\u00ebr moshat e reja \u00ebsht\u00eb i madh.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Organizata Aksion Plus ofron terapi me metadon p\u00ebr p\u00ebrdoruesit e drog\u00ebs n\u00eb 8 qendra n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin (Kor\u00e7\u00eb, Elbasan, Vlor\u00eb Shkod\u00ebr, Durr\u00ebs, Berat, Fier dhe Sarand\u00eb).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Drejtuesi i saj, Genci Mu\u00e7ollari thot\u00eb se rastet e njohura t\u00eb p\u00ebrdoruesve t\u00eb drog\u00ebs q\u00eb jan\u00eb prekur nga HIV jan\u00eb t\u00eb pakta, por mund t\u00eb ket\u00eb edhe raste t\u00eb fshehur me HIV n\u00eb radh\u00ebt e tyre nga seksi i pambrojtur dhe nga shk\u00ebmbimi i shiringave.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cP\u00ebrdoruesit e drog\u00ebs po shtohen nga viti n\u00eb vit. Shqip\u00ebria ka tani afro 100 mij\u00eb p\u00ebrdorues t\u00eb gjith\u00eb drogave s\u00eb paku nj\u00eb her\u00eb. Mbizot\u00ebron marihuana midis t\u00eb rinjve, dhe ajo i \u00e7on drejt drogave m\u00eb t\u00eb forta si heroina, dhe aty pastaj vijn\u00eb gjith\u00eb rreziqet nga Hepatiti C, HIV-i, overdoza\u201d,<\/em>\u00a0thot\u00eb zoti Mu\u00e7ollari.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Instituti i Sh\u00ebndetit Publik v\u00ebren se n\u00eb mbi 95 p\u00ebr qind e rasteve HIV shp\u00ebrndahet n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebrmes marr\u00ebdh\u00ebnieve seksuale t\u00eb pambrojtura, nga t\u00eb cil\u00ebt 72 p\u00ebr qind e rasteve nga marr\u00ebdh\u00ebniet heteroseksuale dhe 23 p\u00ebr qind nga marr\u00ebdh\u00ebniet homoseksuale dhe biseksuale.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebt\u00eb vit jan\u00eb kryer afro 60 mij\u00eb testime p\u00ebr HIV, af\u00ebrsisht aq sa nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, por nj\u00eb rritje e ndjeshme e testimeve \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar tek grat\u00eb shtatz\u00ebna.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Drejtuesja e Institutit Eugena Tomini thot\u00eb se diagnozat e vonuara mund t\u00eb shmangen vet\u00ebm me shtimin e testimeve vullnetare dhe nga bashk\u00ebpunimi i shoq\u00ebris\u00eb civile me sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cSistemi sh\u00ebndet\u00ebsor do t\u00eb forcohej me nd\u00ebrthurjen e veprimtarive, monitorimit, raportimit me shoq\u00ebrin\u00eb civile. Ajo ka nj\u00eb rol t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm p\u00ebr shfaqjen n\u00eb koh\u00eb reale t\u00eb rasteve, q\u00eb raportohen jo vet\u00ebm nga sistemi por edhe n\u00eb p\u00ebrkujdesjen e ndonj\u00eb rasti, q\u00eb nuk arrin t\u00eb kapet nga sistemi i monitorimit, sistemi sh\u00ebndet\u00ebsor publik dhe jopublik\u201d,<\/em>\u00a0tha zonja Tomini.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Autoritetet sh\u00ebndet\u00ebsore kryejn\u00eb terapi falas me mjekime anti-retroviral p\u00ebr 837 persona aktualisht dhe p\u00ebr shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, qysh nga viti 2004.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Ekspert\u00ebt pohojn\u00eb se krahas rritjes s\u00eb testimeve vullnetare, nevojitet edhe kontrolli i plot\u00eb p\u00ebr gjith\u00eb n\u00ebnat shtatz\u00ebna, parandalimi i s\u00ebmundjes dhe i stigm\u00ebs p\u00ebr k\u00ebt\u00eb grup personash, q\u00eb shpesh diskriminohen n\u00eb shollim dhe pun\u00ebsim.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\">Kjo s\u00ebmundje ka shkaktuar 343 vdekje gjat\u00eb 30 viteve n\u00eb Shqip\u00ebri, si dhe ka prekur mbi 1 mij\u00eb e 700 persona, m\u00eb shum\u00eb se dy t\u00eb tretat prej t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb meshkuj dhe 473 femra, 53 f\u00ebmij\u00eb, 163 t\u00eb rinj dhe 1 mij\u00eb e 500 t\u00eb rritur.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Shqip\u00ebri s\u00ebmundja e HIV AIDS-it preku k\u00ebt\u00eb vit 113 persona t\u00eb tjer\u00eb, si dhe shkaktoi 15 vdekje mes tyre. T\u00eb dh\u00ebnat nga Instituti i Sh\u00ebndetit Publik tregojn\u00eb q\u00eb kjo s\u00ebmundje ka shpesht\u00ebsi t\u00eb ul\u00ebt dhe trajtim falas t\u00eb shpejt\u00eb. Por nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese e pacient\u00ebve q\u00eb jetojn\u00eb me HIV, i tha Z\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":4,"featured_media":636153,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-636144","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/636144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=636144"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/636144\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/636153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=636144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=636144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=636144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}