{"id":628427,"date":"2023-11-02T08:18:47","date_gmt":"2023-11-02T07:18:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=628427"},"modified":"2023-11-01T22:00:55","modified_gmt":"2023-11-01T21:00:55","slug":"vdekjet-e-femijeve-nga-kanceri-ne-brazil-lidhen-me-kultivimin-e-sojes-zbulon-studimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2023\/11\/02\/vdekjet-e-femijeve-nga-kanceri-ne-brazil-lidhen-me-kultivimin-e-sojes-zbulon-studimi\/","title":{"rendered":"Vdekjet e f\u00ebmij\u00ebve nga kanceri n\u00eb Brazil lidhen me kultivimin e soj\u00ebs, zbulon studimi","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-628429\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/soje-1.png\" alt=\"\" width=\"1059\" height=\"672\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/soje-1.png 1059w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/soje-1-300x190.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/soje-1-1024x650.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/soje-1-768x487.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1059px) 100vw, 1059px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kultivimi i soj\u00ebs \u00ebsht\u00eb lidhur me nj\u00eb rritje t\u00eb vdekjeve nga kanceri t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb Brazil, prodhuesi dhe eksportuesi m\u00eb i madh n\u00eb bot\u00eb i farave vajore dhe nj\u00eb nga p\u00ebrdoruesit kryesor\u00eb t\u00eb pesticideve p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb korrave nga s\u00ebmundjet dhe brejt\u00ebsit, insektet e zogjt\u00eb. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Studimi i rishikuar i botuar t\u00eb h\u00ebn\u00ebn n\u00eb PNAS, revista e Akademis\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Shkencave t\u00eb SHBA-s\u00eb, zbuloi se nd\u00ebrsa kultivimi i soj\u00ebs u zgjerua n\u00eb Brazil, &#8220;ekspozimi ndaj pesticideve bujq\u00ebsore u shoq\u00ebrua me rritjen e vdekshm\u00ebris\u00eb nga kanceri te f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb mesin e popullsis\u00eb s\u00eb ekspozuar indirekt ndaj k\u00ebtyre kimikateve\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Studiuesit amerikan\u00eb gjet\u00ebn nj\u00eb lidhje midis prodhimit t\u00eb soj\u00ebs dhe ekspozimit t\u00eb lidhur me komunitetin ndaj agrokimikateve, duke p\u00ebrfshir\u00eb glifosatin, nj\u00eb pesticid i p\u00ebrdorur gjer\u00ebsisht, t\u00eb cilin disa fara t\u00eb modifikuara gjenetikisht t\u00eb soj\u00ebs jan\u00eb krijuar p\u00ebr t\u00eb toleruar, shkruan <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.reuters.com\/world\/americas\/brazil-child-cancer-deaths-linked-soy-farming-study-finds-2023-11-01\/\">Reuters<\/a><\/span>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ne gjejm\u00eb nj\u00eb rritje statistikisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb leu\u00e7emin\u00eb pediatrike pas zgjerimit t\u00eb prodhimit lokal t\u00eb soj\u00ebs,&#8221;<\/em> tha studimi i PNAS, bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e incidenc\u00ebs s\u00eb kancerit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb n\u00eb Brazil dhe vdekshm\u00ebris\u00eb nga s\u00ebmundja q\u00eb p\u00ebrfshin 15 vjet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrdorimi m\u00eb i madh i pesticideve ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb ndot\u00eb furnizimet me uj\u00eb pran\u00eb fermave t\u00eb soj\u00ebs, spekuluan studiuesit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, studimi gjeti nj\u00eb lidhje mes kultivimit t\u00eb soj\u00ebs dhe kancerit t\u00eb gjakut te f\u00ebmij\u00ebt\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht leu\u00e7emis\u00eb limfoblastike akute (ALL), kanceri m\u00eb i zakonsh\u00ebm i gjakut tek f\u00ebmij\u00ebt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ka pasur 123 vdekje shtes\u00eb t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00ebn mosh\u00ebn 10 vje\u00e7 nga viti 2008 n\u00eb vitin 2019 pas zgjerimit t\u00eb prodhimit t\u00eb soj\u00ebs n\u00eb Brazil, zbuluan studiuesit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ky num\u00ebr do ishte m\u00eb i lart\u00eb n\u00ebse nuk do ishin qendrat e trajtimit t\u00eb kancerit me cil\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb n\u00eb vend, than\u00eb studiuesit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Me p\u00ebrdorimin e soj\u00ebs OMGJ n\u00eb zona gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, prodhimi i Brazilit pothuajse u dyfishua gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit, n\u00eb nj\u00eb rekord prej 154.6 milion\u00eb ton metrik\u00eb k\u00ebt\u00eb vit, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb qeveris\u00eb braziliane.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vendi shet pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb eksporteve t\u00eb saj t\u00eb soj\u00ebs n\u00eb Kin\u00eb dhe prej vitesh ka konkurruar me Shtetet e Bashkuara, ku kimikate t\u00eb tilla si glyphosate p\u00ebrdoren gjithashtu gjer\u00ebsisht, n\u00eb tregjet globale t\u00eb soj\u00ebs.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Kultivimi i soj\u00ebs \u00ebsht\u00eb lidhur me nj\u00eb rritje t\u00eb vdekjeve nga kanceri t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb Brazil, prodhuesi dhe eksportuesi m\u00eb i madh n\u00eb bot\u00eb i farave vajore dhe nj\u00eb nga p\u00ebrdoruesit kryesor\u00eb t\u00eb pesticideve p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb korrave nga s\u00ebmundjet dhe brejt\u00ebsit, insektet e zogjt\u00eb. Studimi i rishikuar i botuar t\u00eb h\u00ebn\u00ebn n\u00eb PNAS, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":628429,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-628427","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/628427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=628427"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/628427\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/628429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=628427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=628427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=628427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}