{"id":623985,"date":"2023-10-17T09:20:48","date_gmt":"2023-10-17T07:20:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=623985"},"modified":"2023-10-17T09:20:48","modified_gmt":"2023-10-17T07:20:48","slug":"dhuna-ne-izrael-dhe-gaza-ka-rritur-tensionet-ne-kampuset-e-kolegjeve-ne-te-gjithe-shba-ne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2023\/10\/17\/dhuna-ne-izrael-dhe-gaza-ka-rritur-tensionet-ne-kampuset-e-kolegjeve-ne-te-gjithe-shba-ne\/","title":{"rendered":"Dhuna n\u00eb Izrael dhe Gaza ka rritur tensionet n\u00eb kampuset e kolegjeve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb SHBA-n\u00eb","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ipiccy_image-15.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-623986\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ipiccy_image-15.jpg\" alt=\"\" width=\"1920\" height=\"1200\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ipiccy_image-15.jpg 1920w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ipiccy_image-15-300x188.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ipiccy_image-15-1024x640.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ipiccy_image-15-768x480.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ipiccy_image-15-1536x960.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dhuna n\u00eb Izrael dhe Gaza ka rritur tensionet n\u00eb kampuset e kolegjeve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb SHBA-n\u00eb, nd\u00ebrsa student\u00ebt, stafi dhe administrator\u00ebt luftojn\u00eb se si t\u00eb p\u00ebrgjigjen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Grupet studentore pro-izraelite dhe pro-palestineze po peshojn\u00eb n\u00eb infot n\u00eb internet dhe personalisht, me shum\u00eb nga deklaratat dhe protestat e tyre q\u00eb provokuan reagime t\u00eb forta nga pala tjet\u00ebr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Merrni polemik\u00ebn n\u00eb Harvard, ku dhjet\u00ebra grupe studentore n\u00ebnshkruan nj\u00eb let\u00ebr nga Komiteti i Solidaritetit t\u00eb Palestin\u00ebs (PSC) t\u00eb Harvardit m\u00eb 7 tetor \u2013 dit\u00ebn kur Hamasi nisi sulmin e tij t\u00eb befasish\u00ebm ndaj Izraelit \u2013 duke e mbajtur Izraelin \u201c<em>t\u00ebr\u00ebsisht p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb dhun\u00ebn e shpalosur\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Letra ngjalli reagime t\u00eb shumta nga student\u00ebt, pedagog\u00ebt, student\u00ebt e profilit t\u00eb lart\u00eb, politikan\u00ebt dhe madje edhe presidenti i Harvardit. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, disa grupe kan\u00eb t\u00ebrhequr mb\u00ebshtetjen e tyre p\u00ebr letr\u00ebn, megjith\u00ebse disa nga an\u00ebtar\u00ebt e tyre jan\u00eb keqtrajtuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb Nju Jork, presidenti i Shoqat\u00ebs s\u00eb Avokat\u00ebve t\u00eb Student\u00ebve t\u00eb NYU shkroi se &#8220;<em>Izraeli mban p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e plot\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb humbje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme t\u00eb jet\u00ebs&#8221;<\/em>, n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr drejtuar grupit q\u00eb u b\u00eb shpejt virale dhe t\u00ebrhoqi d\u00ebnime t\u00eb p\u00ebrhapura. Studenti q\u00eb at\u00ebher\u00eb ka humbur ofert\u00ebn e pun\u00ebs n\u00eb studion ligjore dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb proces t\u00eb largimit nga roli i tyre drejtues.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Grupet studentore kan\u00eb mbajtur gjithashtu vigjilje dhe protesta, t\u00eb cilat n\u00eb disa raste kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb konfrontime t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta midis grupeve pro-izraelite dhe pro-palestineze.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Protestuesit u p\u00ebrlesh\u00ebn n\u00eb shkolla, duke p\u00ebrfshir\u00eb Universitetin e Karolin\u00ebs s\u00eb Veriut n\u00eb Chapel Hill dhe Universitetin e Indian\u00ebs, dit\u00ebt e fundit. Universiteti Columbia mbylli kampusin e tij p\u00ebr publikun t\u00eb enjten p\u00ebr shkak t\u00eb shqet\u00ebsimeve p\u00ebr sigurin\u00eb n\u00eb lidhje me dy protesta t\u00eb planifikuara studentore, nj\u00eb dit\u00eb pasi nj\u00eb student izraelit dyshohet se u sulmua me nj\u00eb shkop jasht\u00eb bibliotek\u00ebs s\u00eb tij.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Disa administrata universitare kan\u00eb qen\u00eb m\u00eb t\u00eb z\u00ebshme se t\u00eb tjerat, me komentet e tyre &#8211; ose munges\u00ebn e tyre &#8211; duke nxitur m\u00eb tej emocionet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Disa, si Presidenti i Universitetit t\u00eb Florid\u00ebs, Ben Sasse, kan\u00eb l\u00ebshuar deklarata duke mb\u00ebshtetur fuqish\u00ebm Izraelin dhe student\u00ebt hebrenj. T\u00eb tjer\u00ebt, si Universiteti Vanderbilt dhe Universiteti Shtet\u00ebror i Ohajos, kan\u00eb qen\u00eb m\u00eb neutral\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Deklarata e Universitetit Stanford theksoi politik\u00ebn e tij t\u00eb neutralitetit, nd\u00ebrsa presidenti i Universitetit Northwestern njoftoi se nuk do t\u00eb l\u00ebshoj\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb zyrtare mbi pozicionin e shkoll\u00ebs p\u00ebr k\u00ebt\u00eb apo \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera gjeopolitike n\u00eb vijim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si duhet t&#8217;i p\u00ebrgjigjen universitetet k\u00ebtij momenti aktual, si p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur t\u00eb drejtat e student\u00ebve dhe p\u00ebr t\u00eb mbrojtur sigurin\u00eb e tyre? \u00cbsht\u00eb nj\u00eb pyetje e nd\u00ebrlikuar, thon\u00eb ekspert\u00ebt p\u00ebr <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.npr.org\/2023\/10\/14\/1205809697\/israel-gaza-college-campus-protests-statements\">NPR.<\/a><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Eboo Patel, themeluesi dhe presidenti i Amerik\u00ebs Interfetare \u2013 nj\u00eb organizat\u00eb q\u00eb punon me afro 1000 kampuse p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet nd\u00ebrfetare \u2013 p\u00ebrshkroi nj\u00eb telefonat\u00eb q\u00eb mori nga nj\u00eb president kolegji i cili ishte i shqet\u00ebsuar se nj\u00eb vigjilenc\u00eb paq\u00ebsore mund t\u00eb kthehej n\u00eb dhun\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrgjigja e tij ishte se kolegjet duhet t\u00eb jen\u00eb dy gj\u00ebra tani: komunitetet e kujdesit dhe bashk\u00ebpunimi. Njer\u00ebzit po l\u00ebndohen, shton ai, dhe fjal\u00ebt kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ne nuk do ta minimizojm\u00eb konfliktin, thjesht do t\u00eb themi se nuk do t\u00eb lejojm\u00eb q\u00eb konflikti t\u00eb na pengoj\u00eb t\u00eb bashk\u00ebpunojm\u00eb p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb tjera,&#8221;<\/em> thot\u00eb Patel. &#8220;<em>Ky \u00ebsht\u00eb gjeniu i kampuseve t\u00eb kolegjeve amerikane. Kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb president\u00ebt e kolegjeve dhe drejtor\u00ebt atletik\u00eb, fakultetet, stafi dhe student\u00ebt duhet t\u00eb mbajn\u00eb fokusin e tyre tani.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/media.npr.org\/assets\/img\/2023\/10\/13\/gettyimages-1732191503-b8cfb19f1f76ccd08b83b1d1315da6edc9ce8cb3-s1100-c50.jpg\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Konflikti i jep nj\u00eb urgjenc\u00eb t\u00eb re nj\u00eb teme t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kolumbia nuk \u00ebsht\u00eb i vetmi universitet q\u00eb pa mitingje duel k\u00ebt\u00eb jav\u00eb. Universiteti i Indian\u00ebs dhe Universiteti i Karolin\u00ebs s\u00eb Veriut n\u00eb Chapel Hill pan\u00eb gjithashtu p\u00ebrleshje t\u00eb student\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Konflikti izraelito-palestinez ishte tashm\u00eb nj\u00eb tem\u00eb p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse n\u00eb kampuset e kolegjeve, si n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb amerikane n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb sondazh i NPR\/PBS NewsHour\/Marist zbulon se, nd\u00ebrsa dy t\u00eb tretat e amerikan\u00ebve thon\u00eb se Shtetet e Bashkuara duhet t\u00eb mb\u00ebshtesin publikisht Izraelin n\u00eb luft\u00ebn midis Izraelit dhe Hamasit, ka dallime t\u00eb gjera brezash dhe racore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Student\u00ebt hebrenj thon\u00eb se jan\u00eb gjithashtu t\u00eb frik\u00ebsuar nga antisemitizmi n\u00eb rritje n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb vendit. Nj\u00eb sondazh i shtatorit i Ipsos zbuloi se 57% p\u00ebr qind e student\u00ebve t\u00eb kolegjit hebre raportojn\u00eb se kan\u00eb qen\u00eb d\u00ebshmitar\u00eb ose kan\u00eb p\u00ebrjetuar nj\u00eb incident antisemitik, qoft\u00eb n\u00eb kampusin e tyre ose n\u00eb publikun e gjer\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Disa or\u00eb pasi foli me NPR t\u00eb premten, kancelarja e UNC Kevin Guskiewicz d\u00ebrgoi nj\u00eb mesazh kampusi duke d\u00ebnuar veprimet e Hamasit n\u00eb Izrael dhe duke promovuar burime p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb student\u00ebt dhe stafin e prekur, p\u00ebr t\u00eb cilin Yaffa tha se ishte &#8220;p\u00ebrtej mir\u00ebnjohjes&#8221;.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Un\u00eb mendoj se nuk \u00ebsht\u00eb kurr\u00eb von\u00eb p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur k\u00ebta njer\u00ebz t\u00eb pafajsh\u00ebm<\/em>,&#8221; tha ajo. <em>&#8220;Un\u00eb mendoj se nuk \u00ebsht\u00eb kurr\u00eb von\u00eb p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur komunitetin hebre.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Student\u00ebt p\u00ebr Drejt\u00ebsi n\u00eb Palestin\u00eb e shohin rolin e universiteteve ndryshe. Grupi i aktivist\u00ebve studentor\u00eb (t\u00eb cilin Lidhja Anti-Shpifje e ka kritikuar ashp\u00ebr) ka kapituj n\u00eb qindra kampuse n\u00eb SHBA dhe ka qen\u00eb pas shum\u00eb prej protestave t\u00eb fundit. Komiteti drejtues i organizat\u00ebs &#8211; nj\u00eb p\u00ebrzierje e student\u00ebve aktual\u00eb dhe t\u00eb sapodiplomuarve &#8211; i tha NPR me email se ata nuk besojn\u00eb se universitetet duhet t\u00eb mbajn\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrim publik ndaj ngjarjeve globale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por ata thon\u00eb se universitetet kan\u00eb detyrimin t\u00eb mbrojn\u00eb t\u00eb drejtat e student\u00ebve p\u00ebr t\u00eb folur dhe p\u00ebr t\u00eb protestuar, si dhe p\u00ebr t&#8217;i mbrojtur ata nga fushatat e shpifjeve dhe doxxing. Ata than\u00eb se deklaratat e universiteteve publike i kan\u00eb cil\u00ebsuar protestat pro-palestineze si mb\u00ebshtetje p\u00ebr dhun\u00ebn, <em>&#8220;edhe pse pohojn\u00eb me z\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e tyre p\u00ebr lirin\u00eb e fjal\u00ebs&#8221;.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cUniversitetet kan\u00eb braktisur q\u00ebllimisht student\u00ebt palestinez\u00eb, arab\u00eb dhe anti-sionist\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment politik, duke i dh\u00ebn\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb heshtur reagimit t\u00eb rreziksh\u00ebm me t\u00eb cilin p\u00ebrballen\u201d,<\/em> shtuan ata.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sainath, avokatja ligjore e Palestin\u00ebs, thot\u00eb se ajo ka par\u00eb nj\u00eb model shkollash q\u00eb japin deklarata q\u00eb p\u00ebrmendin vet\u00ebm dhimbjen dhe humbjen e student\u00ebve izraelit\u00eb dhe hebrenj, <em>&#8220;duke fshir\u00eb n\u00eb thelb dhimbjen palestineze&#8221;.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Student\u00ebt nga t\u00eb gjitha prejardhjet dhe k\u00ebndv\u00ebshtrimet jan\u00eb t\u00eb l\u00ebnduar dhe p\u00ebrpar\u00ebsia e par\u00eb e \u00e7do kolegji duhet t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrgjigjja ndaj asaj vuajtjeje njer\u00ebzore, thot\u00eb Patel, nga Interfeith America.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Ky nuk \u00ebsht\u00eb t\u00eb dyja pal\u00ebt-iz\u00ebm,&#8221;<\/em> thot\u00eb <em>ajo. &#8220;Kjo do t\u00eb thot\u00eb: Para meje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qenie njer\u00ebzore, familja e t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik dhe ai person \u00ebsht\u00eb i l\u00ebnduar dhe un\u00eb do t&#8217;i tregoj atij kujdesin.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/media.npr.org\/assets\/img\/2023\/10\/13\/gettyimages-1732238977-f1d20bac6abd0a236e2ceb05a04e51ac825bee41-s1100-c50.jpg\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Po sikur kolegjet t\u00eb pushonin s\u00eb peshuari fare?<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Alex Morey, drejtor i avokimit t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb kampusit n\u00eb jofitimprur\u00ebs FIRE p\u00ebr lirit\u00eb civile, tha se universitetet jan\u00eb n\u00ebn presion &#8211; dhe k\u00ebrkesa konkurruese &#8211; p\u00ebr t\u00eb peshuar mbi ngjarjet aktuale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai thot\u00eb se institucionet ishin n\u00eb nj\u00eb pozicion t\u00eb ngjash\u00ebm n\u00eb vitin 2020, me nd\u00ebrthurjen e protestave p\u00ebr drejt\u00ebsin\u00eb racore, nj\u00eb pandemi t\u00eb furishme dhe nj\u00eb zgjedhje presidenciale me aksione t\u00eb larta. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, ka qen\u00eb e zakonshme q\u00eb shkollat t\u00eb l\u00ebshojn\u00eb deklarata p\u00ebr t\u00eb gjitha llojet e \u00e7\u00ebshtjeve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Por m\u00eb pas ata arrijn\u00eb te gj\u00ebra t\u00eb tilla si lufta n\u00eb Lindjen e Mesme, ku nuk ka v\u00ebrtet p\u00ebrgjigje t\u00eb sakt\u00eb, megjithat\u00eb ata e kan\u00eb v\u00ebn\u00eb veten n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb ku t\u00eb mos thon\u00eb asgj\u00eb \u00ebsht\u00eb e pazakont\u00eb p\u00ebr ta,&#8221;<\/em> shton Morey. &#8220;<em>Dhe k\u00ebshtu kur ata nuk thon\u00eb asgj\u00eb, \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb kjo?&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai thot\u00eb se universitetet tani jan\u00eb n\u00eb nj\u00eb &#8220;pozicion pa fitim&#8221; p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebtij trendi. Por ai sheh nj\u00eb rrug\u00ebdalje &#8211; dhe \u00ebsht\u00eb duke ndjekur hapat e vendeve si Stanford dhe Northwestern, dhe duke u larguar nga debati.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Dhuna n\u00eb Izrael dhe Gaza ka rritur tensionet n\u00eb kampuset e kolegjeve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb SHBA-n\u00eb, nd\u00ebrsa student\u00ebt, stafi dhe administrator\u00ebt luftojn\u00eb se si t\u00eb p\u00ebrgjigjen. Grupet studentore pro-izraelite dhe pro-palestineze po peshojn\u00eb n\u00eb infot n\u00eb internet dhe personalisht, me shum\u00eb nga deklaratat dhe protestat e tyre q\u00eb provokuan reagime t\u00eb forta nga pala tjet\u00ebr. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":623986,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-623985","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ballina"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/623985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=623985"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/623985\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/623986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=623985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=623985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=623985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}