{"id":623268,"date":"2023-10-14T13:42:00","date_gmt":"2023-10-14T11:42:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=623268"},"modified":"2023-10-14T13:42:00","modified_gmt":"2023-10-14T11:42:00","slug":"pse-diamantet-po-humbasin-vleren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2023\/10\/14\/pse-diamantet-po-humbasin-vleren\/","title":{"rendered":"Pse diamantet po humbasin vler\u00ebn?","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/32-780x470-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-623269\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/32-780x470-1.png\" alt=\"\" width=\"780\" height=\"470\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/32-780x470-1.png 780w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/32-780x470-1-300x181.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/32-780x470-1-768x463.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Diamanti vazhdon t\u00eb jet\u00eb i p\u00eblqyer p\u00ebr t\u2019u v\u00ebn\u00eb si unaz\u00eb n\u00eb gisht ose p\u00ebr t\u2019u varur si gjerdan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vlera e tij e sakt\u00eb, varet nga fakti se sa mir\u00eb \u00ebsht\u00eb prer\u00eb guri, \u00e7far\u00eb ngjyre ka, sa i madh \u00ebsht\u00eb (e matur me \u201ckarat\u201d) dhe n\u00ebse ka t\u00eb meta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb diamant cil\u00ebsor duhet t\u00eb jet\u00eb sa m\u00eb i qart\u00eb, sa m\u00eb i r\u00ebnd\u00eb, pa ngjyr\u00eb dhe i prer\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrsosur, shkruan The Economist.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrsa p\u00ebr nj\u00eb investitor, diamanti, p\u00ebrve\u00e7se \u00ebsht\u00eb i bukur p\u00ebr t\u2019u par\u00eb, historikisht ka mund\u00ebsuar edhe nj\u00eb kthim t\u00eb mir\u00eb fitimesh nga investimi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Duke pasur parasysh pasigurit\u00eb e tregut dhe shum\u00ebllojshm\u00ebrin\u00eb e gur\u00ebve t\u00eb \u00e7muar q\u00eb jan\u00eb sot n\u00eb dispozicion, t\u00eb dh\u00ebnat e \u00e7mimeve afatgjata jan\u00eb t\u00eb pakta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por nj\u00eb punim nga Luc Renneboog n\u00eb Universitetin Tilburg, botuar n\u00eb vitin 2015, analizoi me mij\u00ebra ankande \u00e7do vit, duke zbuluar se kthimi mesatar i fitimeve nga diamantet midis viteve 1999 dhe 2012, rivalizonte ato t\u00eb aksioneve dhe pronave.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mbajt\u00ebsit e diamanteve do t\u00eb kishin pasur nj\u00eb fitim prej rreth 8% n\u00eb vit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb, koh\u00ebt e fundit, k\u00ebto kthime t\u00eb q\u00ebndrueshme i kan\u00eb l\u00ebn\u00eb vendin paq\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb madhe.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas agjencis\u00eb s\u00eb lajmeve Bloomberg, nj\u00eb konsorcium q\u00eb ka monopolizuar prej koh\u00ebsh furnizimin me diamante, i quajtur De Beers, ka ulur me 40% \u00e7mimin e gur\u00ebve t\u00eb paprer\u00eb t\u00eb madh\u00ebsis\u00eb dy deri n\u00eb kat\u00ebr karat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kategori e njohur sepse diamantet e k\u00ebtyre p\u00ebrmasave vendosen n\u00eb unazat e fejes\u00ebs. M\u00eb 13 shtator, kompania njoftoi se do t\u00eb riniste fushat\u00ebn e saj t\u00eb famshme t\u00eb reklamimit \u201cnj\u00eb diamant \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjithmon\u00eb\u201d, n\u00eb p\u00ebrpjekjen p\u00ebr t\u00eb rritur k\u00ebrkes\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kthimet e q\u00ebndrueshme t\u00eb fitimeve n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn u shkaktuan pjes\u00ebrisht nga k\u00ebrkesa e mir\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ashtu si me rastin e investimit p\u00ebr arin, nj\u00eb tjet\u00ebr gur i rrall\u00eb dhe i \u00e7muar, logjika p\u00ebr mbajtjen e diamanteve \u00ebsht\u00eb se k\u00ebrkesa p\u00ebr to duhet t\u00eb rritet gjat\u00eb periudhave t\u00eb pasiguris\u00eb ekonomike<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, p\u00ebrdorimi kryesor i diamanteve \u00ebsht\u00eb n\u00eb bizhuteri, \u00e7ka do t\u00eb thot\u00eb se \u00e7mimet kan\u00eb prirjen t\u00eb ecin mir\u00eb, edhe gjat\u00eb periudhave t\u00eb mira ekonomike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por faktori m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ishte furnizimi monopolist. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb shekull, kompania De Beers ka arritur t\u00eb mbizot\u00ebroj\u00eb n\u00eb prodhimin e gur\u00ebve t\u00eb \u00e7muar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo struktur\u00eb tregu leht\u00ebsoi rritjen e q\u00ebndrueshme t\u00eb \u00e7mimeve n\u00eb dy m\u00ebnyra, si\u00e7 ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje zoti Renneboog.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">S\u00eb pari, duke grumbulluar furnizimet me diamante, De Beers krijoi munges\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">S\u00eb dyti, firma ndali p\u00ebrpjekjet e rival\u00ebve. Por nd\u00ebrsa n\u00eb vitin 1980, De Beers kontrollonte rreth 80% t\u00eb furnizimit global t\u00eb diamanteve, q\u00eb at\u00ebher\u00eb pjesa e saj \u00ebsht\u00eb ngr\u00ebn\u00eb nga konkurrent\u00ebt, si rivali rus Alrosa. Tani kompania prodhon vet\u00ebm nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e furnizimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb problem tjet\u00ebr lidhet me laborator\u00ebt. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb g\u00ebrmojn\u00eb nga toka, ata po krijojn\u00eb gur\u00eb t\u00eb \u00e7muar artificial\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt prodhohen duke ushtruar trysni ndaj karbonit. T\u00eb dy jan\u00eb identik\u00eb, n\u00ebse shihen me sy t\u00eb lir\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gur\u00eb t\u00eb till\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb disponuesh\u00ebm q\u00eb nga vitet 1980, por deri n\u00eb vitin 2018, p\u00ebrb\u00ebnin nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb tregut, me vet\u00ebm disa pik\u00eb p\u00ebrqindje. N\u00eb vitet q\u00eb pasuan, kan\u00eb hyr\u00eb n\u00eb treg m\u00eb shum\u00eb bizhuteri t\u00eb prodhuara n\u00eb laborator dhe pjesa e tyre e tregut \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb rreth nj\u00eb t\u00eb dhjet\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">De Beers mund ta ket\u00eb shpejtuar pa dashje k\u00ebt\u00eb tranzicion. Kompania filloi t\u00eb shes\u00eb diamante t\u00eb prodhuara n\u00eb laborator me \u00e7mime t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb vitin 2018, kur gur\u00eb t\u00eb till\u00eb arrit\u00ebn n\u00eb rreth 80% t\u00eb \u00e7mimit t\u00eb atyre t\u00eb nxjerr\u00eb nga toka.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Q\u00ebllimi ishte t\u00eb b\u00ebhej dallimi midis dy llojeve t\u00eb gur\u00ebve t\u00eb \u00e7muar, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb ulej p\u00eblqimi p\u00ebr gur\u00ebt e prodhuar n\u00eb laborator. The Clear Cut, furnizues i unazave t\u00eb fejes\u00ebs me seli n\u00eb Nju Jork, ka ndjekur taktika reklamimi p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai u ofron klient\u00ebve q\u00eb blejn\u00eb nj\u00eb unaz\u00eb me vler\u00eb 10,000 dollar\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb, nj\u00eb alternativ\u00eb falas t\u00eb prodhuar n\u00eb laborator, e cila mund t\u00eb p\u00ebrdoret si nj\u00eb \u201cunaz\u00eb udh\u00ebtimi\u201d, kur klient\u00ebt vizitojn\u00eb vende t\u00eb pasigurta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shum\u00eb gur\u00eb t\u00eb prodhuar n\u00eb laborator, tani arrijn\u00eb n\u00eb vet\u00ebm 20-30% t\u00eb \u00e7mimit t\u00eb gur\u00ebve t\u00eb ngjash\u00ebm t\u00eb nxjerr\u00eb nga toka.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kompania De Beers argumenton se, megjith\u00ebse po rritet oferta e gur\u00ebve t\u00eb \u00e7muar t\u00eb prodhuar n\u00eb laborator, hendeku i \u00e7mimeve midis dy llojeve t\u00eb gur\u00ebve do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb zgjerohet, duke i b\u00ebr\u00eb versionet artificiale jot\u00ebrheq\u00ebse p\u00ebr raste t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb, n\u00ebse marrim parasysh l\u00ebvizjet e fundit t\u00eb \u00e7mimeve, duket se k\u00ebto taktika kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb efektin e kund\u00ebrt dhe s\u00eb bashku me gur\u00ebt e prodhuar n\u00eb laborator, po bien nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe \u00e7mimet e diamanteve t\u00eb nxjerra nga toka.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Natyrisht q\u00eb kjo mund t\u00eb mos jet\u00eb e gjitha pasoj\u00eb e nj\u00eb ndryshimi strukturor n\u00eb treg.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00c7iftet amerikane q\u00ebndrojn\u00eb t\u00eb lidhur p\u00ebr rreth tre vjet p\u00ebrpara se t\u00eb fejohen dhe n\u00eb vitin 2020, p\u00ebr shkak t\u00eb virusit Covid-19, shum\u00eb pak njer\u00ebz kishin mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb e p\u00ebr t\u00eb takuar partner\u00eb t\u00eb mundsh\u00ebm. K\u00ebt\u00eb vit, priten t\u00eb fejohen nj\u00eb num\u00ebr jasht\u00ebzakonisht i vog\u00ebl njer\u00ebzish<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por kompania e gjith\u00ebfuqishme e diamanteve do t\u00eb kishte qen\u00eb n\u00eb gjendje ta zbuste k\u00ebt\u00eb ndikim, duke ulur furnizimin. Ulja e \u00e7mimeve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tregues i qart\u00eb se ka r\u00ebn\u00eb fuqia e tregut.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lajm i mir\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb duan t\u00eb propozojn\u00eb p\u00ebr martes\u00eb ose q\u00eb duan t\u00eb blejn\u00eb nj\u00eb xhing\u00ebl t\u00eb re. Por nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lajm i mir\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb kishin menduar t\u00eb investonin n\u00eb gur\u00eb t\u00eb \u00e7muar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE:<\/span> Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.monitor.al\/pse-diamantet-po-humbasin-vleren-2\/\">Monitor<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Diamanti vazhdon t\u00eb jet\u00eb i p\u00eblqyer p\u00ebr t\u2019u v\u00ebn\u00eb si unaz\u00eb n\u00eb gisht ose p\u00ebr t\u2019u varur si gjerdan. Vlera e tij e sakt\u00eb, varet nga fakti se sa mir\u00eb \u00ebsht\u00eb prer\u00eb guri, \u00e7far\u00eb ngjyre ka, sa i madh \u00ebsht\u00eb (e matur me \u201ckarat\u201d) dhe n\u00ebse ka t\u00eb meta. Nj\u00eb diamant cil\u00ebsor duhet t\u00eb jet\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":623269,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-623268","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/623268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=623268"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/623268\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/623269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=623268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=623268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=623268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}