{"id":607866,"date":"2023-07-24T20:57:19","date_gmt":"2023-07-24T18:57:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=607866"},"modified":"2023-07-24T20:57:19","modified_gmt":"2023-07-24T18:57:19","slug":"30-vite-me-pare-richard-nixon-paralajmeronte-ngjitjen-ne-pushtet-te-putin-it-e-luften-ne-ukraine-wsj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2023\/07\/24\/30-vite-me-pare-richard-nixon-paralajmeronte-ngjitjen-ne-pushtet-te-putin-it-e-luften-ne-ukraine-wsj\/","title":{"rendered":"30 vite m\u00eb par\u00eb Richard Nixon &#8216;paralajm\u00ebronte&#8217; ngjitjen n\u00eb pushtet t\u00eb Putin-it e luft\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb &#8211; WSJ","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-607867\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nixon.jpg\" alt=\"\" width=\"1050\" height=\"700\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nixon.jpg 1050w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nixon-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nixon-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nixon-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1050px) 100vw, 1050px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kur Bill Clinton lavd\u00ebroi Richard Nixon m\u00eb 27 prill 1994, ai foli p\u00ebr \u2018k\u00ebshillat e men\u00e7ura t\u00eb ish-presidentit, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb lidhje me Rusin\u00eb bazuar n\u00eb bised\u00ebn ton\u00eb t\u00eb fundit telefonike dhe letr\u00ebn q\u00eb ai m\u00eb shkroi vet\u00ebm nj\u00eb muaj m\u00eb par\u00eb\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr gati 30 vjet, p\u00ebrmbajtja e asaj letre mbeti sekret. Fal\u00eb deklasifikimit t\u00eb saj k\u00ebt\u00eb jav\u00eb p\u00ebrmes bibliotek\u00ebs presidenciale t\u00eb ish-presidentit Clinton, ajo nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e fsheht\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e habitshme n\u00eb lidhje me letr\u00ebn me shtat\u00eb faqe t\u00eb dat\u00ebs 21 mars 1994, \u00ebsht\u00eb se Nixon parashikonte nj\u00eb Rusi m\u00eb luftarake, ngjitjen n\u00eb pushtet t\u00eb dikujt si Vladimir Putin dhe p\u00ebrkeq\u00ebsimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve midis Mosk\u00ebs dhe Kievit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> Nixon, i cili ishte 81 vje\u00e7, sapo ishte kthyer nga nj\u00eb udh\u00ebtim dyjavor n\u00eb Rusi dhe Ukrain\u00eb. N\u00eb vitin 1972 ai u b\u00eb presidenti i par\u00eb n\u00eb detyr\u00eb q\u00eb vizitoi Mosk\u00ebn, ku n\u00ebnshkroi Traktatin e Raketave Anti-Balistike dhe Traktatin e Kufizimit t\u00eb Arm\u00ebve Strategjike. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pas largimit nga detyra, ai vazhdoi t\u00eb kishte qasje n\u00eb elitat n\u00eb qeveri dhe lider\u00eb opozitar\u00eb n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Fakti q\u00eb Clinton ishte demokrat dhe Nixon republikan nuk kishte asnj\u00eb ndryshim. \u2018Luft\u00ebtari i fundit i Ftoht\u00eb\u2019 ishte nj\u00eb burr\u00eb shteti i moshuar i interesuar p\u00ebr konturet e epok\u00ebs s\u00eb pas Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nixon paralajm\u00ebroi se eksperimenti i shkurt\u00ebr i Boris Yeltsin me demokracin\u00eb tashm\u00eb kishte p\u00ebrfunduar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> <em>\u201cSi nj\u00eb nga mb\u00ebshtet\u00ebsit e par\u00eb t\u00eb Jelcinit n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend dhe si nj\u00eb q\u00eb vazhdon ta admiroj\u00eb at\u00eb p\u00ebr udh\u00ebheqjen e tij n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me jo pak ngurrim kam arritur n\u00eb p\u00ebrfundimin se situata e tij \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar me shpejt\u00ebsi q\u00eb nga zgjedhjet e dhjetorit dhe se dit\u00ebt e udh\u00ebheqjes s\u00eb tij t\u00eb padiskutueshme t\u00eb Rusis\u00eb jan\u00eb t\u00eb num\u00ebruara,\u201d<\/em> i shkroi Nixon, Bill Clinton-it.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cPeriudhat e tij t\u00eb alkoolit jan\u00eb m\u00eb t\u00eb gjata dhe periudhat e tij t\u00eb depresionit jan\u00eb m\u00eb t\u00eb shpeshta. Ai nuk mund t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb m\u00eb angazhimet e tij ndaj jush dhe lider\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb per\u00ebndimor\u00eb n\u00eb nj\u00eb mjedis gjithnj\u00eb e m\u00eb anti-amerikan n\u00eb Duma dhe n\u00eb vend.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nixon tha gjithashtu se marr\u00ebdh\u00ebnia e Mosk\u00ebs me Kievin do p\u00ebrkeq\u00ebsohej. Megjith\u00ebse dinamika ishte p\u00ebrmir\u00ebsuar gjat\u00eb mandatit t\u00eb Jelcinit, situata n\u00eb Ukrain\u00eb ishte \u2018shum\u00eb shp\u00ebrthyese\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;N\u00ebse lejohet t\u00eb dal\u00eb jasht\u00eb kontrollit,&#8221;<\/em> paralajm\u00ebroi Nixon, \u2018do e b\u00ebj\u00eb Bosnj\u00ebn t\u00eb duket si fest\u00eb\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ish-presidenti nuk mendoi se diplomat\u00ebt amerikan\u00eb po e merrnin mjaft seriozisht \u00e7\u00ebshtjen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cP\u00ebr shkak t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb Ukrain\u00ebs, ju b\u00ebj thirrje me gjysm\u00eb zemre q\u00eb t\u00eb forconi menj\u00ebher\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsin\u00eb ton\u00eb diplomatike n\u00eb Kiev\u201d<\/em>, shkroi ai. Ishte po aq e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb SHBA t\u00eb parashikonte pasardh\u00ebsin e mundsh\u00ebm t\u00eb Jelcinit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cBush-i b\u00ebri nj\u00eb gabim duke u p\u00ebrmbajtur shum\u00eb gjat\u00eb ndaj Gorba\u00e7ovit p\u00ebr shkak t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnies s\u00eb tij t\u00eb ngusht\u00eb personale. Ju duhet t\u00eb shmangni t\u00eb nj\u00ebjtin gabim n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien tuaj shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb personale me Jeltsin.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nuk ishte e qart\u00eb se kush mund t\u00eb ishte ai pasardh\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Nuk ka ende asnj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb kategorin\u00eb e Jelcinit si nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs i mundsh\u00ebm n\u00eb Rusi,&#8221;<\/em> shkroi Nixon.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cRus\u00ebt jan\u00eb njer\u00ebz serioz\u00eb. Nj\u00eb nga arsyet pse Hrushovi \u2018doli n\u00eb pension\u2019 n\u00eb vitin 1964 \u00ebsht\u00eb se rus\u00ebt krenar\u00eb u turp\u00ebruan p\u00ebr veprimet e tij t\u00eb vrazhda n\u00eb OKB dhe n\u00eb forume t\u00eb tjera nd\u00ebrkomb\u00ebtare.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, n\u00ebse SHBA-t\u00eb nuk do vepronin menj\u00ebher\u00eb p\u00ebr t\u00eb kultivuar pasardh\u00ebsin e Jelcinit, Rusia mund t\u00eb kalonte s\u00ebrish drejt nj\u00eb lideri m\u00eb nacionalist, t\u00eb vij\u00ebs s\u00eb ashp\u00ebr, nj\u00ebsoj si Leonid Brezhnev pasoi Hrushovin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nixon paralajm\u00ebroi gjithashtu Bill Clinton-in p\u00ebr personelin presidencial.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;M\u00ebsova gjat\u00eb viteve t\u00eb mia n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb se vendimet m\u00eb t\u00eb mira q\u00eb mora, si ai p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb Kin\u00eb n\u00eb 1972, u mor\u00ebn mbi kund\u00ebrshtimet ose pa miratimin e shumic\u00ebs s\u00eb oficer\u00ebve t\u00eb sh\u00ebrbimit t\u00eb huaj,&#8221;<\/em> shkroi ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nixon me sa duket nuk mendonte se Bill Clinton-it po i sh\u00ebrbenin mir\u00eb njer\u00ebzit e tij.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cMos harroni se oficer\u00ebt e sh\u00ebrbimit t\u00eb huaj arrijn\u00eb n\u00eb krye duke mos u futur n\u00eb telashe. Prandaj ata jan\u00eb m\u00eb t\u00eb interesuar t\u00eb mbulojn\u00eb prapanicat e tyre sesa tuaj\u00ebn.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjithmon\u00eb i frym\u00ebzuar nga loja e madhe &#8211; zbarkimi n\u00eb h\u00ebn\u00eb, p\u00ebrfundimi i nj\u00ebansh\u00ebm i standardit t\u00eb arit dhe udh\u00ebtimet n\u00eb Kin\u00eb dhe Rusi &#8211; Nixon e nxiti Bill Clinton-in t\u00eb b\u00ebnte t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb. Kjo do k\u00ebrkonte q\u00eb idet\u00eb m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb mos mbyten nga administrata e tij.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Putin ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb takim me pes\u00eb president\u00eb deri m\u00eb sot, por ishte Nixon ai q\u00eb e pa at\u00eb t\u00eb ngjitej n\u00eb pushtet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cPasi ai vdiq, e gjeta veten duke dashur t\u00eb merrja telefonin dhe t\u00eb pyesja Presidentin Nixon se \u00e7far\u00eb mendon ai p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje apo at\u00eb problem, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse p\u00ebrfshin Rusin\u00eb,\u201d<\/em> tha Clinton n\u00eb vitin 2013. Nikson nuk jetoi p\u00ebr t\u00eb par\u00eb Vladimir Putin t\u00eb pasonte Boris Yeltsin-it, por korrespondenca e tij e sapodeklasifikuar me Clinton-in tregon se ai nuk do befasohej aspak nga Rusia sot.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>VINI RE<\/strong><\/span>: Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.wsj.com\/articles\/the-ukraine-war-wouldnt-have-surprised-richard-nixon-clinton-putin-cold-war-2b83c050?mod=Searchresults_pos2&amp;page=1\">WSJ<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur Bill Clinton lavd\u00ebroi Richard Nixon m\u00eb 27 prill 1994, ai foli p\u00ebr \u2018k\u00ebshillat e men\u00e7ura t\u00eb ish-presidentit, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb lidhje me Rusin\u00eb bazuar n\u00eb bised\u00ebn ton\u00eb t\u00eb fundit telefonike dhe letr\u00ebn q\u00eb ai m\u00eb shkroi vet\u00ebm nj\u00eb muaj m\u00eb par\u00eb\u2019. P\u00ebr gati 30 vjet, p\u00ebrmbajtja e asaj letre mbeti sekret. Fal\u00eb deklasifikimit t\u00eb saj [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":607867,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-607866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ballina"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/607866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=607866"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/607866\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/607867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=607866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=607866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=607866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}