{"id":583898,"date":"2023-03-10T10:18:16","date_gmt":"2023-03-10T09:18:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=583898"},"modified":"2023-03-10T10:29:57","modified_gmt":"2023-03-10T09:29:57","slug":"583898","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2023\/03\/10\/583898\/","title":{"rendered":"Pse Kina mund t\u00eb vendos\u00eb t\u00eb armatos\u00eb Rusin\u00eb n\u00eb luft\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb &#8211; Analiza","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-583899\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-3-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1536\" height=\"864\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-3-1.jpg 1536w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-3-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-3-1-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-3-1-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1536px) 100vw, 1536px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kina po shqyrton d\u00ebrgimin e arm\u00ebve, municioneve dhe dron\u00ebve n\u00eb Rusi, sipas informacionit q\u00eb administrata Biden e deklasifikoi n\u00eb fund t\u00eb shkurtit 2023. Ndihma ushtarake e Kin\u00ebs do t\u00eb mb\u00ebshteste drejtp\u00ebrdrejt luft\u00ebn e Rusis\u00eb n\u00eb Ukrain\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ky zbulim publik, i shfaqur m\u00eb pak se nj\u00eb muaj pasi marina amerikane rr\u00ebzoi nj\u00eb balon\u00eb kineze q\u00eb dyshohet se po p\u00ebrdorej p\u00ebr q\u00ebllime spiunazhi, rriti m\u00eb tej tensionet ekzistuese midis SHBA-s\u00eb dhe Kin\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo gjithashtu vjen pasi Rusia po p\u00ebrballet me kosto n\u00eb rritje n\u00eb luft\u00ebn e saj kund\u00ebr Ukrain\u00ebs, si financiare ashtu edhe n\u00eb jet\u00eb njer\u00ebzore. K\u00ebto pengesa e kan\u00eb shtyr\u00eb Rusin\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb ndihm\u00eb aty ku mund ta gjej\u00eb. Rusia \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb siguroj\u00eb arm\u00eb dhe mb\u00ebshtetje tjet\u00ebr ushtarake nga aleat\u00ebt si Koreja e Veriut dhe shteti fqinj Bjellorusia. Rusia gjithashtu i \u00ebsht\u00eb drejtuar vendeve asnjan\u00ebse si India dhe Kina, t\u00eb cil\u00ebve mund t&#8217;u shes\u00eb naft\u00ebn dhe gazin e saj dhe t\u00eb sjell\u00eb m\u00eb shum\u00eb para.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb Kina nuk ka shpallur publikisht nj\u00eb vendim p\u00ebr t&#8217;i dh\u00ebn\u00eb ndihm\u00eb ushtarake Rusis\u00eb. Vendimi i Kin\u00ebs n\u00ebse do p\u00ebrfshihet n\u00eb luft\u00ebn e Ukrain\u00ebs do t\u00eb llogaritet me kujdes, duke marr\u00eb parasysh p\u00ebrfitimet e mundshme afatgjata, rreziqet dhe ndikimin e fuqive per\u00ebndimore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zgjedhja e Kin\u00ebs p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur ose jo Rusin\u00eb varet kryesisht nga dy konsiderata: se si konflikti i Ukrain\u00ebs do t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb rritjen e p\u00ebrgjithshme t\u00eb Kin\u00ebs n\u00eb politik\u00ebn bot\u00ebrore dhe interesin e saj p\u00ebr t\u00eb pushtuar Tajvanin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-583900\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-2.jpg\" alt=\"\" width=\"780\" height=\"520\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-2.jpg 780w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-1-2-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Q\u00ebndrimi zyrtar i Kin\u00ebs<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ndihma masive ushtarake p\u00ebr nj\u00eb ushtri n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi nuk \u00ebsht\u00eb e lir\u00eb. SHBA-ja shpenzoi mbi 75 miliard\u00eb dollar\u00eb p\u00ebr ndihm\u00ebn p\u00ebr Ukrain\u00ebn n\u00eb vitin 2022. Por pavar\u00ebsisht kostove t\u00eb luft\u00ebs, Kina po konsideron furnizimin me pajisje ushtarake t\u00eb Rusis\u00eb p\u00ebr disa arsye.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ekonomikisht, interesat e Kin\u00ebs n\u00eb Rusi p\u00ebrfshijn\u00eb parat\u00eb, energjin\u00eb dhe mund\u00ebsit\u00eb tregtare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, SHBA-ja krijoi me sukses nj\u00eb pyk\u00eb midis dy vendeve. Megjithat\u00eb, pas Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, Rusia dhe Kina u afruan m\u00eb shum\u00eb dhe u b\u00ebn\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhura ekonomikisht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Q\u00eb kur Rusia nisi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nj\u00eb pushtim n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb Ukrain\u00ebs n\u00eb shkurt 2022, Kina \u00ebsht\u00eb dukur se ka mbajtur nj\u00eb asnjan\u00ebsi \u2018pro-ruse\u2019. Kjo do thot\u00eb, Kina \u00ebsht\u00eb zyrtarisht asnjan\u00ebse dhe nuk kontribuon n\u00eb konflikt, por zyrtar\u00ebt e saj t\u00eb qeveris\u00eb ende po i b\u00ebjn\u00eb jehon\u00eb narrativ\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs dhe propagand\u00ebs s\u00eb Rusis\u00eb, nd\u00ebrsa injorojn\u00eb at\u00eb q\u00eb Ukraina po i thot\u00eb bot\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kina ka kritikuar nd\u00ebrhyrjen per\u00ebndimore n\u00eb luft\u00eb. Ajo ka propozuar gjithashtu nj\u00eb plan paqeje p\u00ebr konfliktin, i cili nuk k\u00ebrkon q\u00eb Rusia t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb trupat e saj nga Ukraina.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Deri m\u00eb tani, Kina ka ndaluar d\u00ebrgimin e ndihm\u00ebs ushtarake p\u00ebr Rusin\u00eb e ndryshimi i kursit do ishte nj\u00eb largim thelb\u00ebsor nga politika e m\u00ebparshme e asnjan\u00ebsis\u00eb zyrtare t\u00eb Kin\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-583901\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-2-2.jpg\" alt=\"\" width=\"780\" height=\"520\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-2-2.jpg 780w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-2-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-2-2-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Nj\u00eb kund\u00ebrshtar i p\u00ebrbashk\u00ebt<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Suksesi i Rusis\u00eb n\u00eb Ukrain\u00eb do p\u00ebrputhej me q\u00ebllimet e Kin\u00ebs p\u00ebr t\u00eb riformuar politik\u00ebn dhe fuqin\u00eb globale dhe mund t\u00eb ndihmonte n\u00eb ngritjen e vet\u00eb Kin\u00ebs si lider ekonomik dhe ushtarak.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb shkurt 2022, presidenti kinez Xi Jinping u takua me Presidentin rus Vladimir Putin n\u00eb Loj\u00ebrat Olimpike Dim\u00ebrore n\u00eb Pekin. Ata l\u00ebshuan nj\u00eb dokument t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt q\u00eb b\u00ebn thirrje p\u00ebr riform\u00ebsimin e politik\u00ebs globale. Deklarata e gjat\u00eb detajon vlerat e p\u00ebrbashk\u00ebta dhe nj\u00eb vizion p\u00ebr nj\u00eb bot\u00eb pa Shtetet e Bashkuara si nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs kryesor, dhe ku Kina dhe Rusia fitojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb kontroll dhe ndikim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ministrat e Jasht\u00ebm t\u00eb Kin\u00ebs dhe Rusis\u00eb u takuan m\u00eb 2 mars 2023 dhe qeveria e Kin\u00ebs l\u00ebshoi \u200b\u200bnj\u00eb deklarat\u00eb q\u00eb p\u00ebrs\u00ebriti k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, duke th\u00ebn\u00eb se t\u00eb dy vendet \u2018kan\u00eb ruajtur nj\u00eb zhvillim t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb dhe t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, duke vendosur nj\u00eb paradigm\u00eb t\u00eb re p\u00ebr nj\u00eb lloj t\u00eb ri marr\u00ebdh\u00ebniesh midis vendeve kryesore\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shkenc\u00ebtar\u00ebt politik\u00eb dhe studiuesit e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut nuk e konsiderojn\u00eb Rusin\u00eb apo Kin\u00ebn si demokraci apo t\u00eb lira politikisht. Por t\u00eb dyja vendet kan\u00eb lavd\u00ebruar traditat e tyre t\u00eb demokracis\u00eb dhe thon\u00eb se q\u00ebndrojn\u00eb kund\u00ebr nj\u00eb bote ku SHBA-ja imponon modelin e saj t\u00eb demokracis\u00eb dhe t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut si mund\u00ebsin\u00eb e vetme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-583902\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-7.jpg\" alt=\"\" width=\"780\" height=\"520\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-7.jpg 780w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-7-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ezgif.com-webp-to-jpg-7-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Faktori \u2018Tajvan\u2019<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb arsye tjet\u00ebr q\u00eb Kina mund t\u00eb d\u00ebshiroj\u00eb q\u00eb Rusia t\u00eb ket\u00eb sukses n\u00eb Ukrain\u00eb \u00ebsht\u00eb se nj\u00eb fitore ruse do t&#8217;i jepte Kin\u00ebs m\u00eb shum\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb jashtme n\u00eb \u00e7do plan p\u00ebr t\u00eb rimarr\u00eb Tajvanin ose territore t\u00eb tjera. Tajvani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ishull n\u00eb brigjet e Kin\u00ebs q\u00eb pretendon pavar\u00ebsin\u00eb, por Kina pohon se \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb provinc\u00eb e shk\u00ebputur mbi t\u00eb cil\u00ebn d\u00ebshiron t\u00eb rimarr\u00eb kontrollin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00ebse Rusia do ta kishte fituar luft\u00ebn e Ukrain\u00ebs aq shpejt sa kishte planifikuar fillimisht, kjo mund t&#8217;i kishte hapur rrug\u00ebn Kin\u00ebs p\u00ebr t\u00eb tentuar nj\u00eb pushtim t\u00eb ngjash\u00ebm t\u00eb Tajvanit. Por nuk pati nj\u00eb fitore t\u00eb shpejt\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb, nj\u00eb luft\u00eb e zgjatur Rusi-Ukrain\u00eb mund t\u00eb paraqes\u00eb nj\u00eb lloj t\u00eb ri mund\u00ebsie p\u00ebr Kin\u00ebn n\u00eb Tajvan duke larguar parat\u00eb, burimet ushtarake dhe v\u00ebmendjen e SHBA-s\u00eb nga ishulli.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ministri i Jasht\u00ebm kinez, Qin Gang, argumentoi m\u00eb 7 mars 2023, se p\u00ebr shkak se SHBA i shet arm\u00eb Tajvanit, kjo justifikon shitjen e arm\u00ebve nga Kina te Rusia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Disa kritik\u00eb kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se ndihma e SHBA-s\u00eb p\u00ebr Ukrain\u00ebn e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr SHBA-n\u00eb t\u00eb justifikoj\u00eb mbrojtjen e Tajvanit n\u00ebse Kina p\u00ebrpiqet ta rimarr\u00eb at\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrsa Kina pushtimi i Tajvanit duket i pamundur n\u00eb afat t\u00eb shkurt\u00ebr &#8211; dhe disa ekspert\u00eb thon\u00eb se nj\u00eb veprim i till\u00eb do t\u00eb ishte katastrofik p\u00ebr Kin\u00ebn &#8211; si SHBA-ja ashtu edhe Kina kan\u00eb nj\u00eb interes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr fatin e Tajvanit dhe rajonit p\u00ebrreth.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">SHBA-ja dhe Kina kan\u00eb b\u00ebr\u00eb l\u00ebvizjet e fundit p\u00ebr t\u00eb vendosur m\u00eb shum\u00eb prani ushtarake n\u00eb rajonin e Detit t\u00eb Kin\u00ebs Jugore. Kina ka rritur shfaqjen e saj t\u00eb forc\u00ebs ushtarake rreth Tajvanit. Shtetet e Bashkuara njoftuan koh\u00ebt e fundit se do vendosin trupa dhe pajisje ushtarake n\u00eb Filipine, nj\u00eb baz\u00eb ushtarake strategjike q\u00eb \u00ebsht\u00eb af\u00ebr Tajvanit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Presioni per\u00ebndimor<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb muajt e fundit, administrata Biden dhe fuqit\u00eb e tjera per\u00ebndimore e kan\u00eb paralajm\u00ebruar Kin\u00ebn se nuk duhet t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb konfliktin e Ukrain\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb mars 2023, kancelari gjerman Olaf Scholz paralajm\u00ebroi publikisht Kin\u00ebn se do t\u00eb kishte pasoja n\u00ebse p\u00ebrfshihej.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Duke qen\u00eb se Kina nuk ka b\u00ebr\u00eb ende nj\u00eb hap zyrtarisht p\u00ebrpara p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur Rusin\u00eb, k\u00ebto p\u00ebrpjekje duken t\u00eb suksesshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb, hulumtimi ka treguar se vendet nd\u00ebrhyjn\u00eb n\u00eb konflikte kur mendojn\u00eb se interesat e tyre mund t\u00eb preken dhe kur mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ndryshim. Ky mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb faktor q\u00eb e shtyn Kin\u00ebn t\u00eb p\u00ebrfshihet m\u00eb shum\u00eb n\u00eb betej\u00ebn e Rusis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">*<\/span>Michael A Allen \u00ebsht\u00eb profesor i Shkencave Politike n\u00eb Universitetin Shtet\u00ebror Boise<\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">Ky artikull \u00ebsht\u00eb ribotuar nga The Conversation n\u00ebn nj\u00eb licenc\u00eb Creative Commons. Lexoni artikullin origjinal.<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>VINI RE<\/strong><\/span>: Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <a href=\"https:\/\/asiatimes.com\/2023\/03\/why-china-just-might-arm-up-russias-war\/?mc_cid=f8dbae6470&amp;mc_eid=c54a441636\"><span style=\"color: #0000ff;\">Asia Times<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Kina po shqyrton d\u00ebrgimin e arm\u00ebve, municioneve dhe dron\u00ebve n\u00eb Rusi, sipas informacionit q\u00eb administrata Biden e deklasifikoi n\u00eb fund t\u00eb shkurtit 2023. Ndihma ushtarake e Kin\u00ebs do t\u00eb mb\u00ebshteste drejtp\u00ebrdrejt luft\u00ebn e Rusis\u00eb n\u00eb Ukrain\u00eb. Ky zbulim publik, i shfaqur m\u00eb pak se nj\u00eb muaj pasi marina amerikane rr\u00ebzoi nj\u00eb balon\u00eb kineze q\u00eb dyshohet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":583900,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,6],"tags":[],"class_list":["post-583898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ballina","category-nderkombetare"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/583898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=583898"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/583898\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/583900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=583898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=583898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=583898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}