{"id":572575,"date":"2023-01-11T12:44:14","date_gmt":"2023-01-11T11:44:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=572575"},"modified":"2023-01-11T10:38:34","modified_gmt":"2023-01-11T09:38:34","slug":"kultivimi-i-ullirit-ekspertet-kostoja-e-larte-e-prodhimit-kufizon-eksportet-e-vajit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2023\/01\/11\/kultivimi-i-ullirit-ekspertet-kostoja-e-larte-e-prodhimit-kufizon-eksportet-e-vajit\/","title":{"rendered":"Kultivimi i ullirit, Ekspert\u00ebt: Kostoja e lart\u00eb e prodhimit kufizon eksportet e vajit","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ullinj-e1662628811332.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-547623\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ullinj-e1662628811332.jpeg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"745\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ullinj-e1662628811332.jpeg 1080w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ullinj-e1662628811332-300x207.jpeg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ullinj-e1662628811332-1024x706.jpeg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/ullinj-e1662628811332-768x530.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kostoja e lart\u00eb e prodhimit p\u00ebr shkak t\u00eb fragmetizimit t\u00eb tok\u00ebs bujq\u00ebsore, standardet e cil\u00ebsis\u00eb dhe informaliteti i shitjeve konsiderohen arsyet kryesore pse eksportet e vajit t\u00eb ullirit vendas jan\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, sipas studimit t\u00eb vitit 2021 \u201cP\u00ebr sektorin e ullirit dhe vajit t\u00eb ullirit\u201d t\u00eb ekspert\u00ebve Drini Imami dhe Luciano Leonetti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb vitin 2022 pati mbiprodhim t\u00eb vajit t\u00eb ullirit, por shitjet e larta e informale brenda vendit dhe mungesa e tregjeve eksportuese rrezikon t\u00eb demotivoj\u00eb fermer\u00ebt p\u00ebr t\u00eb mos i sh\u00ebrbyer m\u00eb k\u00ebsaj kulture bujq\u00ebsore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas studimit vler\u00ebsohet se jan\u00eb rreth 70,000 \u2013 100,000 fermer\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb kultivimin e ullirit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas statistikave t\u00eb fundit t\u00eb mbledhura nga anketa me stafin e ekstensionit bujq\u00ebsor t\u00eb MBZHR-s\u00eb, jan\u00eb rreth 9,000 fermer\u00eb q\u00eb kan\u00eb 1 deri 2 ha dhe 2,500 fermer\u00eb q\u00eb kan\u00eb mbi 2 ha. Pra, vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e fermer\u00ebve q\u00eb angazhohen n\u00eb prodhimin e ullirit (10%-15% e totalit) mund ta konsiderojn\u00eb at\u00eb si nj\u00eb aktivitet t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cEksporti shqiptar i vajit t\u00eb ullirit mbetet shum\u00eb i ul\u00ebt n\u00eb krahasim me prodhimin e vajit t\u00eb ullirit dhe importin e ullirit. Shqip\u00ebria ka avantazhe t\u00eb kufizuara konkurruese p\u00ebr eksportin e vajit t\u00eb ullirit, p\u00ebr shkak t\u00eb kostos s\u00eb lart\u00eb t\u00eb prodhimit, v\u00ebllimit t\u00eb ul\u00ebt n\u00eb krahasim me vendet kryesore prodhuese t\u00eb vajit t\u00eb ullirit dhe standarde t\u00eb diskutueshme t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb. Megjithat\u00eb, disa kompani kan\u00eb arritur t\u00eb gjejn\u00eb pikat e tyre t\u00eb tregut dhe t\u00eb eksportojn\u00eb vaj ulliri t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb lart\u00eb. Partner\u00ebt kryesor\u00eb jan\u00eb vendet rajonale dhe ato fqinje. N\u00eb vitet 2019 dhe 2020 Shqip\u00ebria ka eksportuar vaj ulliri kryesisht n\u00eb SHBA, Kosova dhe Maqedonia e Veriut.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nga ana tjet\u00ebr, importet mbeten t\u00eb larta (pothuajse 1 milion litra) dhe luhaten nga viti n\u00eb vit, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb prodhimit vendas. N\u00eb vitet e fundit, sipas statistikave t\u00eb UNSTAT-it, m\u00eb pak se gjysma e vler\u00ebs s\u00eb importit p\u00ebrb\u00ebhej nga vaj ulliri i virgj\u00ebr ose ekstra i virgj\u00ebr. Pra gjysma tjet\u00ebr p\u00ebrb\u00ebhej nga lloji tjet\u00ebr (cil\u00ebsi m\u00eb i ul\u00ebt) i vajit t\u00eb ullirit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr shembull, n\u00eb 2017, u raportua importi i 138 ton vaj ulliri t\u00eb virgj\u00ebr dhe ekstra t\u00eb virgj\u00ebr (HS 150910) me nj\u00eb \u00e7mim mesatar prej 5.19 USD\/lit\u00ebr, nd\u00ebrsa importi i vajit t\u00eb ullirit tjet\u00ebr (jo t\u00eb virgj\u00ebr) (HS 150990) ishte 665 ton\u00eb me \u00e7mim mesatar 4.29 USD\/lit\u00ebr. N\u00eb vitin 2019 shumica e importeve t\u00eb vajit t\u00eb ullirit u mor\u00ebn nga Italia (vendi i par\u00eb\/partneri m\u00eb i madh p\u00ebr importin e vajit t\u00eb ullirit p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb) dhe Greqia (e dyta), m\u00eb shum\u00eb se 90% e importeve s\u00eb bashku\u201d, citohet n\u00eb studim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrve\u00e7 shitjeve t\u00eb brendshme informale, n\u00eb studimin \u201cP\u00ebr sektorin e ullirit dhe vajit t\u00eb ullirit\u201d theksohet p\u00ebr zhvillimin informal t\u00eb importit dhe eksporteve nga banor\u00ebt e zonave kufitare si Greqia apo dhe Italia q\u00eb kan\u00eb prodhim t\u00eb lart\u00eb t\u00eb ullirit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201c\u00cbsht\u00eb e zakonshme q\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt sezonal\u00eb shqiptar\u00eb n\u00eb Greqi t\u00eb vjelin ullinj kundrejt nj\u00eb tarife, si 50% e prodhimit. Disa prej tyre sjellin vaj ulliri me mjete t\u00eb ndryshme n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe autobus\u00eb, q\u00eb m\u00eb pas shiten n\u00eb tregun e brendsh\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nga ana tjet\u00ebr, \u00ebsht\u00eb raportuar edhe eksport joformal i vajit t\u00eb ullirit. Emigrant\u00ebt q\u00eb vizitojn\u00eb rregullisht Shqip\u00ebrin\u00eb (p.sh. blejn\u00eb sasi vaj ulliri p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb vitin, apo edhe p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb duke qen\u00eb se shum\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb me makinat e tyre), ka pasur edhe raste t\u00eb eksportit\/transportit t\u00eb rregullt informal t\u00eb vajit t\u00eb ullirit n\u00eb Itali nga nd\u00ebrmjet\u00ebs shqiptar\u00eb (n\u00ebp\u00ebrmjet detit Adriatik). Me t\u00eb mb\u00ebrritur n\u00eb Itali, ajo u shitet joformalisht komuniteteve shqiptare p\u00ebrmes rrjeteve (joformale)\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Studiuesit rekomandojn\u00eb se aktor\u00ebt e industris\u00eb s\u00eb vajit t\u00eb ullirit duhet t\u00eb synojn\u00eb tregun vendas, pasi ka mund\u00ebsi p\u00ebr rritjen e k\u00ebrkes\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr vitet 2009-2021 sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Bujq\u00ebsis\u00eb dhe Zhvillimit Rural tendenca e prodhimit t\u00eb vajit t\u00eb ullirit ishte e luhatshme. N\u00eb vitin 2012 jan\u00eb prodhuar 13,745 ton vaj ulliri. Krahasuar me 2011 prodhimi u rrit 50%. N\u00eb 2013 prodhimi sh\u00ebnoi r\u00ebnie 23%.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr periudh\u00ebn 2009-2019 tendenca e prodhimit serish shfaqet e luhatshme. N\u00eb 2019 jan\u00eb prodhuar 20 mij\u00eb ton vaj ulliri. Krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb prodhimi p\u00ebsoi rritje t\u00eb leht\u00eb n\u00eb 2%.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr vitin 2021 prodhimi i vajit t\u00eb ullirit ishte rreth 26% m\u00eb shum\u00eb se viti 2020. P\u00ebr 2022 ministria e Bujq\u00ebsis\u00eb parashikoi q\u00eb sasia e vajit t\u00eb prodhuar t\u00eb jet\u00eb 70% m\u00eb e lart\u00eb se n\u00eb 2021.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>VINI RE<\/strong>:<\/span> Artikulli \u00ebsht\u00eb pron\u00eb intelektuale e <a href=\"https:\/\/www.monitor.al\/100000-fermere-kultivojne-ullirin-ekspertet-kostoja-e-larte-e-prodhimit-kufizon-eksportet-e-vajit\/?fbclid=IwAR3muv2098gKtvb8jySvqcUlitQBtBZiBvnvAC2TblWCJbE5Cl1Dn6RadkY\"><span style=\"color: #3366ff;\"><strong>Revista Monitor<\/strong><\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Kostoja e lart\u00eb e prodhimit p\u00ebr shkak t\u00eb fragmetizimit t\u00eb tok\u00ebs bujq\u00ebsore, standardet e cil\u00ebsis\u00eb dhe informaliteti i shitjeve konsiderohen arsyet kryesore pse eksportet e vajit t\u00eb ullirit vendas jan\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, sipas studimit t\u00eb vitit 2021 \u201cP\u00ebr sektorin e ullirit dhe vajit t\u00eb ullirit\u201d t\u00eb ekspert\u00ebve Drini Imami dhe Luciano Leonetti. N\u00eb vitin 2022 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":547623,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,13],"tags":[],"class_list":["post-572575","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/572575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=572575"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/572575\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/547623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=572575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=572575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=572575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}