{"id":563011,"date":"2022-11-22T13:35:19","date_gmt":"2022-11-22T12:35:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=563011"},"modified":"2022-11-22T13:35:19","modified_gmt":"2022-11-22T12:35:19","slug":"tok-ne-manastir-ne-shkup-dhe-ne-tirane-per-diten-e-alfabetit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2022\/11\/22\/tok-ne-manastir-ne-shkup-dhe-ne-tirane-per-diten-e-alfabetit\/","title":{"rendered":"Tok n\u00eb Manastir, n\u00eb Shkup dhe n\u00eb Tiran\u00eb p\u00ebr Dit\u00ebn e Alfabetit","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/span><\/p>\n

Drejtoria e P\u00ebrgjithshme e Arkivave (DPA) ka rishfaqur n\u00eb Manastir ekspozit\u00ebn dokumentare dhe fotografike \u201cGjuha shqipe, nga alfabeti n\u00eb drejtshkrim\u201d.<\/span><\/p>\n

Kjo me rastin e Dit\u00ebs s\u00eb Alfabetit dhe t\u00eb 50-vjetorit t\u00eb mbajtjes s\u00eb Kongresit t\u00eb Drejtshkrimit, <\/span><\/p>\n

Materialet dokumentare t\u00eb Arkivit Qendror Shtet\u00ebror (AQSH) u paraqit\u00ebn fillimisht n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb simbolike n\u00eb vendzhvillimin e punimeve t\u00eb Kongresit t\u00eb vitit 1908, i cili p\u00ebrmes unifikimit t\u00eb alfabetit, sh\u00ebnoi nj\u00eb ndodhi me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrve\u00e7me n\u00eb kalendarin historik komb\u00ebtar.<\/span><\/p>\n

T\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb aktivitet qen\u00eb kreu i DPA-s\u00eb, Prof. Asoc. Dr. Ardit Bido, Zait Aliu, drejtor i Muzeut t\u00eb Alfabetit t\u00eb Gjuh\u00ebs Shqipe n\u00eb Manastir dhe Sk\u00ebnder Asani, drejtor i Institutit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore e Kulturore t\u00eb Shqiptar\u00ebve n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut (ITSHKSHMV).<\/span><\/p>\n

Fjala p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebse u mbajt nga Aliu, i cili vler\u00ebsoi kontributin e DPA-s\u00eb n\u00eb p\u00ebrkujtimin e trajektores s\u00eb p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr standartizimin e shqipes, q\u00eb zun\u00eb fill me Kongresin e Manastirit n\u00eb vitin 1908 dhe u ndoq\u00ebn me ngjarjen kulmore t\u00eb p\u00ebrcaktimit t\u00eb parimeve drejtshkrimore prej Kongresit t\u00eb vitit 1972. <\/span><\/p>\n

\u201cP\u00ebrsh\u00ebndetje nga djepi i gjuh\u00ebs shqipe. Ne kemi nisur m\u00eb her\u00ebt nj\u00eb planprogram lidhur me p\u00ebrkujtimin e Kongresit t\u00eb Manastirit. Falenderoj drejtorin Bido dhe Z. Asani q\u00eb zgjodh\u00ebn pik\u00ebrisht Manastirin p\u00ebr t\u00eb shfaqur k\u00ebt\u00eb ekspozit\u00eb, duke ua sjell\u00eb artefaktet m\u00eb af\u00ebr publikut t\u00eb k\u00ebtush\u00ebm.\u201d<\/em>– u shpreh Aliu.<\/span><\/p>\n

\u201cAktivitetet tona dhe ky i sotmi n\u00eb Manastir, nuk jan\u00eb t\u00eb organizuara, por t\u00eb natyrshme. Vijm\u00eb dhe prezantojm\u00eb di\u00e7ka konkrete q\u00eb korrespondon me nj\u00eb jubile.<\/em>\u201d- tha Asani.<\/span><\/p>\n

N\u00eb fjal\u00ebn e tij, Bido theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb mbart Kongresi n\u00eb historin\u00eb e kombit dhe n\u00eb frym\u00ebn e p\u00ebrbashkimit mes shqiptar\u00ebve, kudo qofshin.<\/span><\/p>\n

\u201cJemi n\u00eb epiqendr\u00ebn e shqiptaris\u00eb, n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb ku \u00ebsht\u00eb mbajtur Kongresi, p\u00ebr t\u00eb prezantuar nj\u00eb ekspozit\u00eb mbi momentin e dyt\u00eb kulmor t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Kjo ekspozit\u00eb, e cila \u00ebsht\u00eb prezantuar m\u00eb her\u00ebt edhe n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb konferenc\u00ebn jubilare t\u00eb organizuar nga Akademia e Shkencave e Shqip\u00ebris\u00eb, ku mor\u00ebn pjes\u00eb personalitetet politike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, t\u00eb Kosov\u00ebs dhe t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, sjell nj\u00eb shije mbi k\u00ebt\u00eb moment kulmor t\u00eb historis\u00eb s\u00eb kombit. Ky Kongres mund\u00ebsoi nj\u00eb linj\u00eb komunikimi q\u00eb na p\u00ebrbashkon t\u00eb gjith\u00ebve, gjuh\u00ebn standarte, e cila na lejon t\u00eb komunikojm\u00eb mes nesh, pavar\u00ebsisht n\u00ebse jemi geg\u00eb apo tosk\u00eb.\u201d<\/em>– tha Bido.<\/span><\/p>\n

I pyetur n\u00eb nj\u00eb lidhje televizive mbi veprimtarin\u00eb e DPA-s\u00eb, Bido risolli n\u00eb v\u00ebmendje 6 botimet e prezantuara s\u00eb fundmi n\u00eb punimet e Panairit t\u00eb Librit.<\/span><\/p>\n

\u201cPas nj\u00eb munguese t\u00eb gjat\u00eb, u rikthyem me 6 botime. Nd\u00ebrkoh\u00eb, kemi vendosur q\u00eb t\u00eb ket\u00eb 5 botime t\u00eb p\u00ebrvitshme dhe cil\u00ebsore n\u00eb fush\u00ebn e historiografis\u00eb. Botimet e prezantuara trajtojn\u00eb p\u00ebrvjetor\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, sikurse jan\u00eb 100-vjetori i Kongresit t\u00eb Beratit dhe 100-vjetori i Muzeut Historik Komb\u00ebtar. Nd\u00ebrsa, botimet e tjera preknin tematikat e rolit t\u00eb misioneve aleate n\u00eb Shqip\u00ebri gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore 1943-1944, veprimtaris\u00eb s\u00eb Justin Godartit p\u00ebrmes dokumenteve arkivore dhe marr\u00ebdh\u00ebniet e ish-Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb me partit\u00eb komuniste dhe l\u00ebvizjet marksiste-leniniste jasht\u00eb \u201cBllokut komunist\u201d. Tradicionalisht, erdhi p\u00ebr publikun edhe revista \u201cArkivat\u00a0 Shqiptare\u201d, nj\u00eb bashk\u00ebbotim me Arkivin e Kosov\u00ebs, q\u00eb e paraqet arkivistik\u00ebn si nj\u00eb shkenc\u00eb m\u00eb vete\u201d-<\/em> p\u00ebrfundoi Bido, i cili shtoi se duheshin falenderuar an\u00ebtar\u00ebt e K\u00ebshillit t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Arkivave (KLA), p\u00ebr kontrollin rigoroz dhe p\u00ebr cil\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtyre publikimeve.<\/span><\/p>\n

Ekspozita e paraqitur p\u00ebrvijon rrug\u00ebtimin dhe orvatjet p\u00ebr unifikimin e alfabetit (14-22 n\u00ebntor 1908) drejt miratimit t\u00eb rregullave drejtshkrimore t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe (20-25 n\u00ebntor 1972). Dokumentet e ekspozuara nd\u00ebrtojn\u00eb nj\u00eb narrativ\u00eb binare, bazuar n\u00eb dokumente historike t\u00eb vendimeve t\u00eb kongreseve p\u00ebrkat\u00ebse dhe n\u00eb foto t\u00eb figurave me rol t\u00eb spikatur n\u00eb punimet e kryehershme p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e \u201cABC\u201d-s\u00eb.<\/span><\/p>\n

Mes dokumenteve t\u00eb p\u00ebrzgjedhura b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb t\u00eb posht\u00ebp\u00ebrmendurat:<\/span><\/strong><\/p>\n