{"id":556727,"date":"2022-10-22T08:19:29","date_gmt":"2022-10-22T06:19:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=556727"},"modified":"2022-10-21T22:48:19","modified_gmt":"2022-10-21T20:48:19","slug":"thatesira-mund-ti-kushtoje-europes-qendrore-dhe-lindore-1-te-pbb-se-ne-vitet-e-ardhshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2022\/10\/22\/thatesira-mund-ti-kushtoje-europes-qendrore-dhe-lindore-1-te-pbb-se-ne-vitet-e-ardhshme\/","title":{"rendered":"That\u00ebsira mund t\u2019i kushtoj\u00eb Europ\u00ebs Qendrore dhe Lindore 1% t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb vitet e ardhshme","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-556728\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/thatesira.jpg\" alt=\"\" width=\"2145\" height=\"1218\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/thatesira.jpg 2145w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/thatesira-300x170.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/thatesira-1024x581.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/thatesira-768x436.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/thatesira-1536x872.jpg 1536w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/thatesira-2048x1163.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 2145px) 100vw, 2145px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb EQL-n\u00eb, sektor\u00ebt e bujq\u00ebsis\u00eb dhe ushqimit vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebsojn\u00eb d\u00ebme t\u00eb konsiderueshme p\u00ebr shkak t\u00eb fatkeq\u00ebsive natyrore dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb fusha t\u00eb ekonomis\u00eb po preken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si\u00e7 u v\u00ebrtetua nga val\u00ebt e t\u00eb nxehtit dhe that\u00ebsirat n\u00eb ver\u00ebn e vitit 2022, numri dhe ndikimi i fatkeq\u00ebsive natyrore n\u00eb Europ\u00eb, dhe ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Europ\u00ebn Qendrore dhe Lindore (EQL), do t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb rriten n\u00eb vitet e ardhshme, me efekte t\u00eb m\u00ebdha ekonomike, q\u00eb duhen p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb planet e zhvillimit rajonal.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb analiz\u00eb historike nga konsulenca britanike Cambridge Econometrics, tregon se cilat rajone jan\u00eb m\u00eb t\u00eb goditurat nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore n\u00eb Europ\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Analiza tregon se that\u00ebsirat dhe p\u00ebrmbytjet jan\u00eb historikisht fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore m\u00eb t\u00eb mundshme q\u00eb shkaktojn\u00eb d\u00ebme ekonomike n\u00eb vendet e EQL-s\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Val\u00ebt e t\u00eb nxehtit, uraganet dhe ngritjet e nivelit t\u00eb deteve, rezultojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb humbje t\u00eb ecuris\u00eb ekonomike globale, mesatarisht midis nj\u00eb dhe tre p\u00ebr qind t\u00eb PBB-s\u00eb, sipas llogaritjeve m\u00eb t\u00eb fundit nga Cambridge Econometrics, dhe ndikimet n\u00eb vendndodhje, rajone dhe sektor\u00eb ekonomik\u00eb t\u00eb caktuar, mund t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb larta se mesatarja.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>R\u00ebnia e produktivitetit <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrsa humbjet ekonomike jan\u00eb m\u00eb t\u00eb vogla n\u00eb prodhimin e energjis\u00eb dhe n\u00eb turiz\u00ebm, sektori i bujq\u00ebsis\u00eb dhe ai i ushqimit vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebsojn\u00eb d\u00ebme t\u00eb konsiderueshme, p\u00ebr shkak t\u00eb fatkeq\u00ebsive natyrore dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb fusha t\u00eb ekonomis\u00eb po preken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cThat\u00ebsirat shkaktojn\u00eb d\u00ebme t\u00eb konsiderueshme n\u00eb prodhimin bujq\u00ebsor dhe stin\u00ebt e ver\u00ebs gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb nxehta rezultojn\u00eb n\u00eb r\u00ebnie t\u00eb produktivitetit n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb\u201d,<\/em> thot\u00eb D\u00f3ra Fazekas, drejtoresh\u00eb menaxhuese e Cambridge Econometrics n\u00eb Hungari.<\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">\u201cNxeht\u00ebsia ekstreme po b\u00ebhet e padurueshme p\u00ebr pun\u00ebtor\u00ebt, duke ndikuar n\u00eb nd\u00ebrtim dhe transport n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madhe. Nivelet e ul\u00ebta t\u00eb ujit t\u00eb lumenjve dhe liqeneve shkaktojn\u00eb pengesa n\u00eb transportin e ujit, prodhimin e energjis\u00eb dhe aktivitete t\u00eb tjera industriale dhe ndodhin m\u00eb shpesh probleme n\u00eb furnizimin me uj\u00eb t\u00eb pijsh\u00ebm p\u00ebr banesa\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrve\u00e7 numrit n\u00eb rritje t\u00eb sektor\u00ebve ekonomik\u00eb, numri i vendeve t\u00eb prekura nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore, \u00ebsht\u00eb gjithashtu n\u00eb rritje.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bazuar n\u00eb parashikimet p\u00ebr ngrohjen mesatare globale prej 1.5 grad\u00eb Celsius, vendet jugore n\u00eb Europ\u00eb do t\u00eb vuajn\u00eb d\u00ebme ekonomike nga 5 deri n\u00eb 6 miliard\u00eb euro n\u00eb vit, vet\u00ebm nga that\u00ebsira, dhe vendet kontinentale si \u00c7ekia, Hungaria, Polonia, Sllovakia dhe Rumania, do t\u00eb p\u00ebrjetojn\u00eb ndikime t\u00eb ngjashme, me humbje mesatare prej 2.5 miliard\u00eb eurosh n\u00eb prodhimin vjetor ekonomik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb rajonin e EQL-s\u00eb, Rumania dhe Hungaria do t\u00eb vuajn\u00eb m\u00eb shum\u00eb nga efektet e nxeht\u00ebsis\u00eb, duke rezultuar n\u00eb nj\u00eb humbje p\u00ebrkat\u00ebsisht prej 1.5% dhe 1% t\u00eb PBB-s\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Analiza nga Cambridge Econometrics shqyrtoi d\u00ebmet ekonomike t\u00eb shkaktuara nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore n\u00eb rajonet e vendeve t\u00eb Bashkimit Europian, q\u00eb nga viti 1995.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shtetet an\u00ebtare p\u00ebsuan humbje totale prej 77 miliard\u00eb eurosh p\u00ebr shkak t\u00eb fatkeq\u00ebsive natyrore n\u00eb periudh\u00ebn e analizuar. Nga shuma totale, ndikimet e drejtp\u00ebrdrejta arrinin n\u00eb d\u00ebme prej 44 miliard\u00eb eurosh, nd\u00ebrsa 33 miliard\u00eb u humb\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb efekteve jo t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Analiza zbuloi se fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore shkaktojn\u00eb d\u00ebmet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb ekonomit\u00eb n\u00eb Europ\u00ebn Qendrore dhe Lindore dhe n\u00eb Europ\u00ebn Juglindore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Ndikim i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb dhe i t\u00ebrthort\u00eb <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb EQL, rajonet n\u00eb Rumani, \u00c7eki, Poloni dhe Hungari jan\u00eb m\u00eb t\u00eb goditura nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore. N\u00eb k\u00ebto zona, d\u00ebmet e drejtp\u00ebrdrejta dhe humbjet ekonomike, arrijn\u00eb n\u00eb 0.2-0.3% t\u00eb Vler\u00ebs s\u00eb Shtuar Bruto vjetore (VSHB), nd\u00ebrsa n\u00eb vite specifike, d\u00ebmet mund t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb dy-tre p\u00ebr qind t\u00eb VSHB-s\u00eb, af\u00ebrsisht i nj\u00ebjti nivel humbjesh i shkaktuar nga ndikimi ekonomik i pandemis\u00eb Covid-19 n\u00eb vitin 2020.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vendet q\u00eb vuajn\u00eb m\u00eb shum\u00eb nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore, zakonisht jan\u00eb m\u00eb t\u00eb varfra dhe ekonomit\u00eb e tyre mb\u00ebshteten n\u00eb sektor\u00eb dhe aktivitete q\u00eb ndikohen m\u00eb r\u00ebnd\u00eb nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore dhe nd\u00ebrprerjet e zinxhirit t\u00eb furnizimit, si bujq\u00ebsia, sektori ushqimor dhe prodhimi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tendencat globale t\u00eb klim\u00ebs tregojn\u00eb qart\u00eb se fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore kan\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb ekonomit\u00eb n\u00eb EQL. Planet e zhvillimit n\u00eb k\u00ebto vende duhet t\u00eb marrin parasysh efektet ekonomike n\u00eb rritje t\u00eb fatkeq\u00ebsive natyrore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cNdikimi ekonomik i fatkeq\u00ebsive natyrore duhet par\u00eb si nj\u00eb faktor gjithnj\u00eb e m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb planifikimin ekonomik n\u00eb vendet e EQL-s\u00eb. Buxhetet duhet t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb investime q\u00eb mund t\u00eb zbusin ndikimet e drejtp\u00ebrdrejta t\u00eb fatkeq\u00ebsive natyrore dhe duhet t\u00eb hartojn\u00eb plane zhvillimore q\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb forcimin e sektor\u00ebve ekonomik\u00eb dhe aktiviteteve m\u00eb pak t\u00eb ndikuara nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore, si sh\u00ebrbimet, k\u00ebrkimi dhe zhvillimi\u201d<\/em>, shton Fazekas.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>VINI RE:<\/strong><\/span> Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.monitor.al\/thatesira-mund-ti-kushtoje-europes-qendrore-dhe-lindore-1-te-pbb-se-ne-vitet-e-ardhshme-2\/\">Monitor<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb EQL-n\u00eb, sektor\u00ebt e bujq\u00ebsis\u00eb dhe ushqimit vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebsojn\u00eb d\u00ebme t\u00eb konsiderueshme p\u00ebr shkak t\u00eb fatkeq\u00ebsive natyrore dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb fusha t\u00eb ekonomis\u00eb po preken. Si\u00e7 u v\u00ebrtetua nga val\u00ebt e t\u00eb nxehtit dhe that\u00ebsirat n\u00eb ver\u00ebn e vitit 2022, numri dhe ndikimi i fatkeq\u00ebsive natyrore n\u00eb Europ\u00eb, dhe ve\u00e7an\u00ebrisht [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":556728,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,13],"tags":[],"class_list":["post-556727","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=556727"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556727\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/556728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=556727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=556727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=556727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}