{"id":542150,"date":"2022-08-15T23:21:35","date_gmt":"2022-08-15T21:21:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=542150"},"modified":"2022-08-15T23:28:54","modified_gmt":"2022-08-15T21:28:54","slug":"the-guardian-shnderrimi-i-tiranes-permes-ndertimeve-mundesi-per-pastrimin-e-parave-te-mafias","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2022\/08\/15\/the-guardian-shnderrimi-i-tiranes-permes-ndertimeve-mundesi-per-pastrimin-e-parave-te-mafias\/","title":{"rendered":"The Guardian: Shnd\u00ebrrimi i Tiran\u00ebs p\u00ebrmes nd\u00ebrtimeve, mund\u00ebsi p\u00ebr pastrimin e parave t\u00eb mafias","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-542151\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.jpg\" alt=\"\" width=\"1249\" height=\"732\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.jpg 1249w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe-300x176.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe-1024x600.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe-768x450.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1249px) 100vw, 1249px\" \/><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb me profilin si shqiponj\u00eb t\u00eb nj\u00eb luft\u00ebtari t\u00eb shekullit t\u00eb 15-t\u00eb \u00ebsht\u00eb propozimi m\u00eb i fundit nga studioja MVRDV p\u00ebr t\u00eb shnd\u00ebrruar Tiran\u00ebn, kryeqytetin e Shqip\u00ebris\u00eb. Por jo t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqur me planet e firm\u00ebs holandeze<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Me hund\u00ebn e tij t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb si shqiponj\u00eb dhe mjekr\u00ebn e mrekullueshme t\u00eb derdhur, heroi komb\u00ebtar i Shqip\u00ebris\u00eb, Sk\u00ebnderbeu, ka qen\u00eb prej koh\u00ebsh nj\u00eb prani e njohur n\u00eb rrug\u00ebt dhe sheshet e vendit. Mbreti luft\u00ebtar i njohur si Dragoi i Shqip\u00ebris\u00eb, vras\u00ebsi i turqve osman\u00eb, \u00ebsht\u00eb gdhendur n\u00eb monumente dhe relieve t\u00eb shumta, me shtatin e tij imponues dhe syt\u00eb e zjarrt\u00eb q\u00eb ruajn\u00eb territorin p\u00ebr t\u00eb cilin ai luftoi n\u00eb shekullin e 15-t\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tani fytyra e tij do duket m\u00eb e madhe se kurr\u00eb mbi kryeqytet. Ka nisur nd\u00ebrtimi i nj\u00eb blloku apartamentesh, zyrash dhe dyqanesh 85 metra t\u00eb lart\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Tiran\u00ebs, i projektuar n\u00eb form\u00ebn e kok\u00ebs s\u00eb Sk\u00ebnderbeut. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pamjet e projektit p\u00ebrshkruajn\u00eb nj\u00eb kull\u00eb t\u00eb bardh\u00eb amorfe t\u00eb rrethuar me ballkone q\u00eb val\u00ebzohen brenda dhe jasht\u00eb p\u00ebr t\u00eb formuar nj\u00eb p\u00ebrafrim t\u00eb tipareve t\u00eb heroit, duke e ngulitur profilin e tij p\u00ebrgjithmon\u00eb n\u00eb horizont n\u00eb beton dhe xham. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Banor\u00ebt e pasur t\u00eb ardhsh\u00ebm do jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shikojn\u00eb nga syt\u00eb e luft\u00ebtarit, t\u00eb rrin\u00eb n\u00eb vesh\u00ebt e tij ose t\u00eb darkojn\u00eb n\u00eb afresk n\u00eb fund t\u00eb hund\u00ebs s\u00eb tij, nga e cila do varet gjelb\u00ebrimi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vizioni surreal \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr e arkitekt\u00ebve holandez\u00eb MVRDV, t\u00eb cil\u00ebt nuk jan\u00eb t\u00eb panjohur p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nd\u00ebrtesave n\u00eb form\u00eb si objekte t\u00eb reja t\u00eb mbip\u00ebrmasave &#8211; ose \u2018projekte skulpturore figurative\u2019, si\u00e7 preferojn\u00eb t\u2019i quajn\u00eb. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tuma e tyre katastrofike e Harkut t\u00eb Mermerit n\u00eb Lond\u00ebr, e cila ndoshta i kushtoi k\u00ebshillit konservator udh\u00ebheqjen e bashkis\u00eb lokale, ishte thjesht e fundit n\u00eb nj\u00eb varg t\u00eb gjat\u00eb krijimesh vizatimore q\u00eb duket se \u00ebsht\u00eb bler\u00eb lir\u00eb n\u00eb pazar. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Arkitekt\u00ebt kan\u00eb projektuar nj\u00eb muze n\u00eb form\u00ebn e flluskave gjigante t\u00eb t\u00eb folurit, nj\u00eb depo ruajtjeje arti n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb tasi sallate Ikea dhe nj\u00eb kompleks apartamentesh q\u00eb shpreh fjal\u00ebn HOME n\u00eb form\u00ebn e blloqeve t\u00eb saj. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por duket se ata kan\u00eb ruajtur metaforat e tyre m\u00eb banale p\u00ebr Ballkanin, ndoshta duke supozuar se m\u00eb pak nga klient\u00ebt dhe kritik\u00ebt e tyre do i shohin ndonj\u00ebher\u00eb nd\u00ebrtesat personalisht.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_542154\" style=\"width: 767px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-542154\" class=\"size-full wp-image-542154\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG2_.jpg\" alt=\"\" width=\"757\" height=\"516\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG2_.jpg 757w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG2_-300x204.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 757px) 100vw, 757px\" \/><p id=\"caption-attachment-542154\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #0000ff;\">Vizioni i MVRDV p\u00ebr Downtown One, nj\u00eb kull\u00eb 140 metra, sht\u00ebpit\u00eb dhe zyrat e s\u00eb cil\u00ebs formojn\u00eb nj\u00eb &#8216;hart\u00eb&#8217; t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/span><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb larg\u00ebsi e shkurt\u00ebr nga vendi ku \u00ebsht\u00eb planifikuar t\u00eb ngrihet koka gjigante e Sk\u00ebnderbeut, tashm\u00eb duket nj\u00eb kull\u00eb tjet\u00ebr e projektuar nga MVRDV, e quajtur Do\u00ebnto\u00ebn One. N\u00eb krye t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, korniza e saj prej 140 metrash prej betoni e b\u00ebn at\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb qytet dhe vazhdon tem\u00ebn pop-nacionaliste. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb fytyre, kjo pllak\u00eb e r\u00ebnd\u00eb banesash dhe zyrash luksoze p\u00ebrmban nj\u00eb hart\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb del nga fasada e saj \u2013 megjith\u00ebse forma \u00ebsht\u00eb kaq e paqart\u00eb, duket m\u00eb shum\u00eb si kallep betoni i rr\u00ebshqitur, duke l\u00ebn\u00eb nj\u00eb rr\u00ebmuj\u00eb t\u00eb \u00e7uditshme n\u00eb t\u00eb. V\u00ebllimet e gdhendura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dramatike t\u00eb p\u00ebrfytyruara nga MVRDV duket se jan\u00eb krijuar me vler\u00eb n\u00eb grop\u00ebza m\u00eb t\u00eb cek\u00ebta, duke dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypjen se nd\u00ebrtesa po g\u00ebrryhet para kohe.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cK\u00ebto dit\u00eb, qytetet n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn duken gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb si nj\u00ebri-tjetri.\u201d<\/em> &#8211; thot\u00eb \u00cbiny Maas, partneri themelues i firm\u00ebs holandeze t\u00eb arkitektur\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cI nxis gjithmon\u00eb q\u00eb t&#8217;i rezistojn\u00eb k\u00ebsaj, t\u00eb gjejn\u00eb karakterin e tyre individual dhe ta theksojn\u00eb at\u00eb. Tirana ka mund\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb kanavace bosh p\u00ebr strukturat me densitet t\u00eb lart\u00eb. Mund t\u00eb jet\u00eb progresiv n\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim dhe t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb karakter dhe ndjenj\u00ebn e vendit.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por shum\u00eb banor\u00eb vendas nuk jan\u00eb aq t\u00eb sigurt p\u00ebr ndjenj\u00ebn e vendit t\u00eb krijuar nga Maas, dhe list\u00ebn e arkitekt\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb q\u00eb kan\u00eb ardhur p\u00ebr t\u00eb riformuar qytetin. Nj\u00eb grusht kullash po ngrihen rreth sheshit qendror Sk\u00ebnderbej t\u00eb Tiran\u00ebs, me kat\u00ebr tashm\u00eb t\u00eb p\u00ebrfunduara dhe t\u00eb pakt\u00ebn gjasht\u00eb t\u00eb tjera n\u00eb nd\u00ebrtim e sip\u00ebr. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ka pasur protesta t\u00eb z\u00ebshme kund\u00ebr shkat\u00ebrrimit t\u00eb vilave t\u00eb epok\u00ebs osmane p\u00ebr t&#8217;i hapur rrug\u00eb turm\u00ebs s\u00eb nd\u00ebrtimeve t\u00eb larta, me kritik\u00ebt q\u00eb ankohen p\u00ebr humbjen e trash\u00ebgimis\u00eb dhe rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb pronave, dhe akuzat se projektet po p\u00ebrdoren si skema t\u00eb pastrimit t\u00eb parave p\u00ebr krimin e organizuar.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_542155\" style=\"width: 772px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-542155\" class=\"size-full wp-image-542155\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG3_.jpg\" alt=\"\" width=\"762\" height=\"457\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG3_.jpg 762w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG3_-300x180.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG3_-760x457.jpg 760w\" sizes=\"auto, (max-width: 762px) 100vw, 762px\" \/><p id=\"caption-attachment-542155\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #0000ff;\">Downtown One n\u00eb nd\u00ebrtim, me hart\u00ebn e tij reliev t\u00eb reduktuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dramatike. Fotografia: Idit Riza\/\u00a9 MVRDV<\/span><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dy vila historike u shkat\u00ebrruan p\u00ebr t&#8217;i hapur rrug\u00eb kull\u00ebs s\u00eb Sk\u00ebnderbeut n\u00eb maj 2020, kur qyteti ishte n\u00eb bllokim pandemik. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, Teatri Komb\u00ebtar i dashur i qytetit, q\u00eb daton nga vitet 1930, u shkat\u00ebrrua gjithashtu p\u00ebr t&#8217;i hapur rrug\u00eb nj\u00eb projekti t\u00eb arkitektit danez Bjarke Ingels, i cili u d\u00ebnua gjer\u00ebsisht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cE ardhmja e Tiran\u00ebs do t\u00eb jet\u00eb plot me qiejg\u00ebrvisht\u00ebs fantazm\u00eb.\u201d<\/em> &#8211; thot\u00eb Vincent \u00cbJ van Gerven Oei, nj\u00eb shkrimtar holandez q\u00eb ka jetuar n\u00eb Tiran\u00eb p\u00ebr 12 vitet e fundit dhe ka ndjekur nga af\u00ebr zhvillimin e qytetit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cUn\u00eb e dua MVRDV-n\u00eb, gj\u00ebrat q\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb n\u00eb Holand\u00eb jan\u00eb nd\u00ebr nd\u00ebrtesat e mia t\u00eb parap\u00eblqyera por m\u00eb pas vijn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri dhe b\u00ebjn\u00eb idiot\u00ebsira. Ata mendojn\u00eb se mund t&#8217;ia hedhin me modele t\u00eb sh\u00ebmtuara, duke p\u00ebrdirur t\u00eb gjitha elementet idiote nacionale q\u00eb mund t\u00eb mendoni.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb nj\u00eb leksion t\u00eb vitit 2018, kur dy kullat ishin n\u00eb zhvillim, Maas trajtoi simbolik\u00ebn e hapur nacionale t\u00eb projektimit t\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtese n\u00eb form\u00ebn e hart\u00ebs s\u00eb vendit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cKam pasur nj\u00eb diskutim me disa nga politikan\u00eb evropian\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.\u201d<\/em> &#8211; tha ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cSepse, a mund ta b\u00ebsh k\u00ebt\u00eb? A \u00ebsht\u00eb nacionalizmi i mir\u00eb apo i keq? Por Shqip\u00ebria ka nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb, p\u00ebr t\u00eb treguar se \u00ebsht\u00eb seksi dhe se n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e bukur.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_542156\" style=\"width: 1054px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-542156\" class=\"size-full wp-image-542156\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG4_.jpg\" alt=\"\" width=\"1044\" height=\"735\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG4_.jpg 1044w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG4_-300x211.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG4_-1024x721.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG4_-768x541.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG4_-570x400.jpg 570w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG4_-360x252.jpg 360w\" sizes=\"auto, (max-width: 1044px) 100vw, 1044px\" \/><p id=\"caption-attachment-542156\" class=\"wp-caption-text\"><span class=\"Y2IQFc\" lang=\"sq\" style=\"color: #0000ff;\">Vizioni origjinal p\u00ebr qendr\u00ebn tregtare Toptani \u2026 Fotografia: \u00a9 MVRDV<\/span><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Duke ecur p\u00ebrpara dhe mbrapa n\u00eb sken\u00eb, duke folur si nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb hiperaktiv, Maas rapsodizoi lidhjen e tij t\u00eb dashuris\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb. Ai e p\u00ebrshkroi at\u00eb si \u2018nj\u00eb vend pa para, q\u00eb pi vet\u00ebm kafe dhe ku nuk ka asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb\u2019 &#8211; fleta e p\u00ebrsosur bosh p\u00ebr idet\u00eb e tij t\u00eb \u00e7uditshme, \u2018si nj\u00eb mini-Kin\u00eb\u2019 me mund\u00ebsi t\u00eb bollshme p\u00ebr arkitekt\u00ebt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Zhvilluesit po b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb pasur.&#8221;<\/em> &#8211; tha ai i emocionuar, por nuk p\u00ebrmendi se nga mund t\u00eb vinin parat\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar vizione t\u00eb tilla marramend\u00ebse, duke pasur parasysh ekonomin\u00eb e varf\u00ebr t\u00eb vendit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb raport i vitit 2020 nga Nisma Globale kund\u00ebr Krimit t\u00eb Organizuar Transnacional vuri n\u00eb dukje se industria shqiptare e nd\u00ebrtimit ishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb pik\u00eb e nxeht\u00eb e njohur p\u00ebr bandat kriminale nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb pastruar parat\u00eb, kryesisht nga trafiku i drog\u00ebs. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai vler\u00ebsoi se 1.6 miliard\u00eb euro \u2018para t\u00eb pista\u2019 ishin pastruar p\u00ebrmes sektorit shqiptar t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme n\u00eb tre vitet e m\u00ebparshme, me 60% t\u00eb financimit t\u00eb projektit q\u00eb vinte nga burime t\u00eb paligjshme. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vet\u00eb Zyra e Drejtoris\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme t\u00eb Parandalimit t\u00eb Pastrimit t\u00eb Parave n\u00eb Shqip\u00ebri tha se v\u00ebzhgoi \u2018investime t\u00eb konsiderueshme n\u00eb pasuri t\u00eb paluajtshme me burim t\u00eb panjohur fondesh\u2019, t\u00eb cilat i klasifikoi si \u2018t\u00eb dyshimta\u2019.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_542157\" style=\"width: 756px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-542157\" class=\"size-full wp-image-542157\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG5_.jpg\" alt=\"\" width=\"746\" height=\"780\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG5_.jpg 746w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG5_-287x300.jpg 287w\" sizes=\"auto, (max-width: 746px) 100vw, 746px\" \/><p id=\"caption-attachment-542157\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #0000ff;\">\u2026 dhe realiteti i ndryshuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb drastike i qendr\u00ebs tregtare si\u00e7 \u00ebsht\u00eb sot. Fotografia: Peter Forsberg\/Blerje\/Alamy<\/span><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vitin e kaluar, prokuror\u00ebt antimafia n\u00eb Itali zbuluan se grupi mafioz kriminal Ndrangheta kishte identifikuar zhvillimet e reja t\u00eb larta t\u00eb Tiran\u00ebs si nj\u00eb mund\u00ebsi kryesore p\u00ebr pastrimin e parave t\u00eb tyre. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjim, dy nga t\u00eb arrestuarit u d\u00ebgjuan duke diskutuar p\u00ebr nj\u00eb nd\u00ebrtues n\u00eb Shqip\u00ebri, i cili kishte tre leje nd\u00ebrtimi p\u00ebr nd\u00ebrtesa me vler\u00eb 180 milion\u00eb euro, por kishte vet\u00ebm 10 milion\u00eb euro n\u00eb dor\u00eb. <em>\u201cQiejg\u00ebrvisht\u00ebsit e rinj do shiten p\u00ebr 3,000-4,000 euro p\u00ebr met\u00ebr katror.\u201d<\/em> &#8211; thot\u00eb nj\u00eb nga t\u00eb dyshuarit. <em>\u201cDhe a e dini se sa kushton nd\u00ebrtimi? 510 \u20ac.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">MVRDV thot\u00eb se, n\u00eb p\u00ebrputhje me ligjin holandez, ajo kryen kontrolle t\u00eb dokumentacionit p\u00ebr klient\u00ebt e saj duke p\u00ebrdorur nj\u00eb kompani t\u00eb pal\u00ebs s\u00eb tret\u00eb q\u00eb skanon p\u00ebr aktivitet kriminal, nd\u00ebr t\u00eb tjera, dhe nuk ka asnj\u00eb sugjerim p\u00ebr fonde t\u00eb paligjshme. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs i Bashkis\u00eb s\u00eb Tiran\u00ebs tha: <em>\u201cDetyra e bashkis\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb siguroj\u00eb q\u00eb t\u00eb respektohen planet e nd\u00ebrtimit, estetika, rregullat e arkitektur\u00ebs dhe planet e l\u00ebvizshm\u00ebris\u00eb. Ne e kuptojm\u00eb se jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb mjedis politik toksik n\u00eb Ballkan dhe u kemi k\u00ebrkuar vazhdimisht lider\u00ebve t\u00eb opozit\u00ebs t\u00eb theksojn\u00eb: cila nga k\u00ebto kulla \u00ebsht\u00eb e dyshuar p\u00ebr nj\u00eb aktivitet t\u00eb till\u00eb kriminal? Deri m\u00eb sot nuk kemi asnj\u00eb p\u00ebrgjigje dhe nuk ka pasur asnj\u00eb pretendim zyrtar n\u00eb prokurorin\u00eb e Tiran\u00ebs.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Riform\u00ebsimi radikal i kryeqytetit shqiptar gjat\u00eb dy dekadave t\u00eb fundit mund t&#8217;i atribuohet kryesisht Edi Ram\u00ebs, i cili sh\u00ebrbeu si kryetar bashkie nga viti 2000-2011 dhe ka qen\u00eb kryeminist\u00ebr i vendit q\u00eb nga viti 2013. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rama ishte nj\u00eb basketbollist profesionist dhe artist n\u00eb vitet 1990 , dhe Maas thot\u00eb n\u00eb leksionin e tij: <em>\u201cEdin e njoh nga Parisi, kur ishte piktor\u201d<\/em>. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rama u kthye n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t&#8217;u b\u00ebr\u00eb minist\u00ebr i Kultur\u00ebs n\u00eb vitin 1998 dhe nisi nj\u00eb operacion radikal pastrimi kur u b\u00eb kryetar bashkie. Ai u b\u00eb kryefjal\u00eb me politikat e tij t\u00eb lyerjes s\u00eb nd\u00ebrtesave gri sovjetike me ngjyra t\u00eb ndezura p\u00ebr t\u00eb gjall\u00ebruar qytetin, mbjelljen e pem\u00ebve, krijimin e korsive p\u00ebr bi\u00e7ikleta dhe mbajtjen e konkurseve nd\u00ebrkomb\u00ebtare arkitekturore, reforma q\u00eb i dhan\u00eb atij \u00e7mimin t\u00eb Kryebashkiakut t\u00eb Bot\u00ebs n\u00eb vitin 2004.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb nga projektet e para q\u00eb MVRDV mori n\u00ebn sundimin e Ram\u00ebs ishte qendra tregtare \u2018Toptani\u2019 n\u00eb vitin 2005, e cila u konceptua si nj\u00eb mas\u00eb e zbrazur e mbuluar me ekrane gjigante reklamash LCD.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> Pasi fitoi konkursin, Maas nuk d\u00ebgjoi asgj\u00eb deri disa vite m\u00eb von\u00eb, kur kuptoi se nd\u00ebrtesa n\u00eb fakt ishte nd\u00ebrtuar nga arkitekt\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, dhe gjat\u00eb procesit u kishte ndryshuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb drastike. Fasada dixhitale u k\u00ebmbye me panele standarde gri, nd\u00ebrsa vizioni i tij p\u00ebr nj\u00eb pasazh t\u00eb hapur u b\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr e p\u00ebrgjithshme e mbyllur.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_542158\" style=\"width: 783px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-542158\" class=\"size-full wp-image-542158\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG6_.jpg\" alt=\"\" width=\"773\" height=\"455\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG6_.jpg 773w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG6_-300x177.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/guardianskenderbe.JPG6_-768x452.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 773px) 100vw, 773px\" \/><p id=\"caption-attachment-542158\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #0000ff;\">Projekt i parealizuar\u2026 Propozimi i MVRDV p\u00ebr Tirana Rocks, nj\u00eb kompleks apartamentesh buz\u00eb liqenit t\u00eb Tiran\u00ebs. Fotografia: \u00a9 MVRDV<\/span><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Projektet k\u00ebtu shpesh realizohen n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb krejt\u00ebsisht t\u00eb ndryshme nga ajo se si synonin fillimisht arkitekt\u00ebt.&#8221;<\/em> &#8211; thot\u00eb Van Gerven Oei.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201c\u00cbsht\u00eb realiteti i renderit dixhital, gjithmon\u00eb i bukur, brilant dhe novator, dhe m\u00eb pas realiteti i kompanive shqiptare t\u00eb nd\u00ebrtimit, q\u00eb duan t\u00eb b\u00ebjn\u00eb gj\u00ebn\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb, m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb me \u00e7mimin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb mundsh\u00ebm.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr t\u00eb mos u shkurajuar nga qendra tregtare Frankenstein, MVRDV vazhdoi t\u00eb k\u00ebrkonte projekte n\u00eb Shqip\u00ebri. Pasuan disa projekte t\u00eb parealizuara, nga nj\u00eb grumbull kolosal blloqesh apartamentesh t\u00eb planifikuara p\u00ebr nj\u00eb zon\u00eb buz\u00eb liqenit n\u00eb vitin 2008, t\u00eb quajtur Tirana Rocks, n\u00eb nj\u00eb vendpushim bregdetar p\u00ebr nj\u00eb klient rus i projektuar si nj\u00eb kod\u00ebr artificiale q\u00eb do t\u00eb shk\u00eblqente n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb \u2018t\u00eb frikshme\u2019 gjat\u00eb nat\u00ebs &#8211; <em>\u201cm\u00eb mir\u00eb se \u00e7do James Filmi i Bond-it\u201d<\/em>, premtoi Maas. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai shpjegon se si Downtown One filloi si nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb tredimensionale n\u00eb form\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb, por rezultoi shum\u00eb e shtrenjt\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb ata vendos\u00ebn t\u00eb ngulitnin form\u00ebn e hart\u00ebs n\u00eb nj\u00eb kull\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb drejtk\u00ebndore. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb komision i m\u00ebtejsh\u00ebm erdhi n\u00eb vitin 2018 p\u00ebr t\u00eb shnd\u00ebrruar Piramid\u00ebn mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse t\u00eb Tiran\u00ebs t\u00eb veshur me mermer &#8211; e nd\u00ebrtuar n\u00eb vitet 1980 si nj\u00eb muze p\u00ebr t\u00eb festuar ish-diktatorin komunist t\u00eb vendit &#8211; e cila ishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb vend popullor p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb e qytetit q\u00eb t\u00eb rr\u00ebshqisnin posht\u00eb. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">MVRDV u caktua, pa konkurs publik, p\u00ebr ta shnd\u00ebrruar at\u00eb n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr teknologjike &#8211; duke ndryshuar an\u00ebt e pjerr\u00ebta me shkall\u00eb betoni. S\u00eb fundi, kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr kull\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut, origjina \u00ebsht\u00eb aq e topitur sa mund t\u00eb prisni. Si\u00e7 kujton Maas: &#8220;At\u00ebher\u00eb Edi tha:<em> &#8220;Dua t\u00eb b\u00ebj di\u00e7ka me historin\u00eb.&#8221;<\/em> Dhe k\u00ebshtu lindi koka gjigante.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Banor\u00ebt vendas kan\u00eb b\u00ebr\u00eb shaka se, nd\u00ebrsa Rama kultivon nj\u00eb pamje shtetari n\u00eb mosh\u00eb, gjat\u00ebsia e tij prej rreth dy metrash dhe mjekra e rritur i japin atij nj\u00eb pamje gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb ngjashme me Sk\u00ebnderbeun \u2013 nd\u00ebrtesa n\u00eb form\u00eb koke mund t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb si nj\u00eb monument i q\u00ebndruesh\u00ebm p\u00ebr artistin politikan. i cili riform\u00ebsoi kryeqytetin, duke v\u00ebshtruar p\u00ebrgjithmon\u00eb vizionin e tij t\u00eb kullave boshe.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>VINI RE<\/strong><\/span>: Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/artanddesign\/2022\/aug\/15\/mvrdv-albania-tirana-skanderbeg-skyscraper-marble-arch-mound\"><span style=\"color: #0000ff;\">The Guardian<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb me profilin si shqiponj\u00eb t\u00eb nj\u00eb luft\u00ebtari t\u00eb shekullit t\u00eb 15-t\u00eb \u00ebsht\u00eb propozimi m\u00eb i fundit nga studioja MVRDV p\u00ebr t\u00eb shnd\u00ebrruar Tiran\u00ebn, kryeqytetin e Shqip\u00ebris\u00eb. Por jo t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqur me planet e firm\u00ebs holandeze Me hund\u00ebn e tij t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb si shqiponj\u00eb dhe mjekr\u00ebn e mrekullueshme t\u00eb derdhur, heroi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":542151,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,65,13],"tags":[],"class_list":["post-542150","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ballina","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=542150"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542150\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/542151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=542150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=542150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=542150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}