{"id":536209,"date":"2022-07-16T08:19:55","date_gmt":"2022-07-16T06:19:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=536209"},"modified":"2022-07-16T08:19:55","modified_gmt":"2022-07-16T06:19:55","slug":"deshton-importi-i-te-huajve-shqiperia-perdoret-si-trampoline","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2022\/07\/16\/deshton-importi-i-te-huajve-shqiperia-perdoret-si-trampoline\/","title":{"rendered":"D\u00ebshton \u2018importi\u2019 i t\u00eb huajve, Shqip\u00ebria p\u00ebrdoret si trampolin\u00eb","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-536210\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/bangla.jpg\" alt=\"\" width=\"2047\" height=\"1416\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/bangla.jpg 2047w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/bangla-300x208.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/bangla-1024x708.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/bangla-768x531.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/bangla-1536x1063.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 2047px) 100vw, 2047px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Q\u00eb para pandemis\u00eb Covid-19, agjencit\u00eb e pun\u00ebsimit soll\u00ebn disa punonj\u00ebs nga Bangladeshi p\u00ebr t\u00eb punuar sipas k\u00ebrkesave t\u00eb bizneseve shqiptare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrfaq\u00ebsuesit e agjencive shprehen se kur erdh\u00ebn afrikan\u00ebt e par\u00eb e deri m\u00eb tani, tregu shqiptar i pun\u00ebs shfaqi problematika t\u00eb thella n\u00eb drejtim t\u00eb informalitetit, kontratave t\u00eb pun\u00ebs, burokracive dhe trafikut t\u00eb paligjsh\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pavar\u00ebsisht ndryshimit t\u00eb ligjit p\u00ebr pun\u00ebsimin e t\u00eb huajve ka s\u00ebrish burokraci nga zyrat e pun\u00ebs p\u00ebr regjistrimin e tyre. Disa nd\u00ebrmarrje q\u00eb kan\u00eb pun\u00ebsuar t\u00eb huaj, gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe nuk jan\u00eb treguar korrekte me kontratat dhe kushtet e tjera, duke krijuar nj\u00eb imazh jo t\u00eb mir\u00eb t\u00eb vendit ndaj punonj\u00ebsve t\u00eb huaj.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por punonj\u00ebsit nga Azia dhe Afrika q\u00eb m\u00eb her\u00ebt kishin menduar t\u00eb p\u00ebrdornin Shqip\u00ebrin\u00eb p\u00ebr trampolin\u00eb. Ata ishin t\u00eb pajisur me dy pasaporta. Nj\u00ebr\u00ebn e dor\u00ebzonin te kompania ku ishin t\u00eb pun\u00ebsuar bashk\u00eb me dokumentet e tjera, nd\u00ebrsa pasi marrin informacionin e duhur emigrojn\u00eb n\u00eb Europ\u00eb me pasaport\u00ebn tjet\u00ebr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Paga mesatare n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb s\u00eb paku tre her\u00eb m\u00eb e ul\u00ebt se n\u00eb BE, ndaj punonj\u00ebsit nga Afrika dhe Azia nuk synojn\u00eb t\u00eb rrin\u00eb gjat\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kryetari i Dhom\u00ebs s\u00eb Tregtis\u00eb dhe Industris\u00eb, Nikolin Jaka, \u00ebsht\u00eb skeptik p\u00ebr z\u00ebvend\u00ebsimin e forc\u00ebs s\u00eb pun\u00ebs. Ai shprehet se bizneset shqiptare kan\u00eb pasur humbje historikisht t\u00eb larta p\u00ebr shkak t\u00eb mang\u00ebsive n\u00eb kompetenca t\u00eb punonj\u00ebsve shqiptar\u00eb. P\u00ebr shembull, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb inxhinier\u00ebve t\u00eb mir\u00eb dhe mekanik\u00ebve, nj\u00eb fabrike mund t\u2019i krijohen mij\u00ebra euro humbje p\u00ebr neglizhenc\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ndaj furnizimi me punonj\u00ebs nga vende q\u00eb nuk paraqesin kualifikim dhe kompetenca, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb produktivitetin, rrezikon ta cenoj\u00eb m\u00eb tej. Jaka tha se, emigracioni n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb organizuar duhet t\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb mbi studim paraprak, ku t\u00eb p\u00ebrcaktoheshin qart\u00eb nevojat p\u00ebr fuqi pun\u00ebtore, sipas sektor\u00ebve dhe m\u00eb pas t\u00eb p\u00ebrzgjidheshin vendet me aft\u00ebsi m\u00eb t\u00eb mira n\u00eb k\u00ebto fusha.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Cil\u00ebsia e dob\u00ebt dhe rrudhja e kapitalit human, po mban peng produktivitetin<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb fundit mbi potencialet e zhvillimit t\u00eb sektorit privat n\u00eb Shqip\u00ebri, Banka Bot\u00ebrore zbuloi se forca e pun\u00ebs dhe mungesa aft\u00ebsive jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb penges\u00eb serioze p\u00ebr zgjerimin e biznesit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sip\u00ebrmarrjet shqiptare identifikojn\u00eb munges\u00ebn e pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb kualifikuar si penges\u00ebn e tret\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe me t\u00eb cilat p\u00ebrballen. K\u00ebrkesa p\u00ebr pun\u00ebtor\u00eb me arsim t\u00eb lart\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb dekad\u00ebn e fundit dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritje, por shum\u00eb biznese pohuan se kishin v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb gjetjen e pun\u00ebtor\u00ebve me aft\u00ebsi specifike teknike. Treguesi i Dhom\u00ebs Amerikane p\u00ebr aft\u00ebsit\u00eb e fuqis\u00eb pun\u00ebtore u p\u00ebrkeq\u00ebsua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme midis 2013 dhe 2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pavar\u00ebsisht se t\u00eb rinjt\u00eb kan\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb arsimit se gjeneratat e vjetra, ata p\u00ebrballen me v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb tregun e pun\u00ebs. Shkalla e papun\u00ebsis\u00eb tek t\u00eb rinjt\u00eb ishte 27%, sa dyfishi i mesatares p\u00ebr popullsin\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nj\u00eb e treta e tyre, nuk jan\u00eb as t\u00eb pun\u00ebsuar dhe as t\u00eb regjistruar n\u00eb arsim dhe trajnim. Cil\u00ebsia e arsimit duket si nj\u00eb penges\u00eb p\u00ebr aksesin n\u00eb tregun e pun\u00ebs vende p\u00ebr popullat\u00ebn e re. N\u00eb programin e Vler\u00ebsimit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar PISA, testet e vler\u00ebsimit t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve tregojn\u00eb probleme cil\u00ebsore edhe n\u00eb aft\u00ebsit\u00eb baz\u00eb si shkrim-leximi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit pohojn\u00eb se t\u00eb rinjt\u00eb e diplomuar nga sistemi i arsimit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm (zakonisht ata t\u00eb cil\u00ebt kualifikohen p\u00ebr pun\u00eb me aft\u00ebsi m\u00eb t\u00eb larta) u mungojn\u00eb njohurit\u00eb e p\u00ebrdit\u00ebsuara dhe aft\u00ebsit\u00eb praktike. Bizneset raportojn\u00eb se kan\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb gjetjen e pun\u00ebtor\u00ebve p\u00ebr profesione shum\u00eb t\u00eb kualifikuara.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mungesa e pun\u00ebtor\u00ebve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb penges\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht serioze p\u00ebr kompanit\u00eb e huaja q\u00eb duan t\u00eb investojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Firmat me pron\u00ebsi t\u00eb huaj q\u00eb operojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri identifikuan gjetjen e pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb kualifikuar si sfida e tyre e dyt\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme. Emigrimi ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb reduktoj\u00eb m\u00eb tej numrin dhe cil\u00ebsin\u00eb e aft\u00ebsive t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore, duke dob\u00ebsuar atraktivitetin e Shqip\u00ebris\u00eb si destinacion n\u00eb sektor\u00ebt me intensitet t\u00eb krahut t\u00eb lir\u00eb t\u00eb pun\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Banka Bot\u00ebrore sugjeron se, Shqip\u00ebria duhet t\u00eb largohet nga politikat e investimeve t\u00eb huaja, t\u00eb fokusuar n\u00eb fuqin\u00eb pun\u00ebtore me kosto t\u00eb ul\u00ebt dhe t\u00eb miratoj\u00eb nj\u00eb strategji t\u00eb re, t\u00eb bazuar n\u00eb shfryt\u00ebzimin e investimeve publike n\u00eb arsimin teknik, t\u00ebrheqjen e IHD-ve q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb efikasitet dhe kan\u00eb produktivitet m\u00eb t\u00eb lart\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Emigrimi i punonj\u00ebsve shqiptar\u00eb drejt BE-s\u00eb dhe vendeve t\u00eb tjera, s\u00eb bashku me p\u00ebrqindjen e ul\u00ebt t\u00eb pjes\u00ebmarrjes n\u00eb tregun e pun\u00ebs, zvog\u00eblon disponueshm\u00ebrin\u00eb e fuqis\u00eb pun\u00ebtore t\u00eb kualifikuar dhe kufizon rritjen e produktivitetit, analizon Banka Bot\u00ebrore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Norma e lart\u00eb e migracionit po rezulton n\u00eb humbjen e pun\u00ebtor\u00ebve produktiv\u00eb dhe sip\u00ebrmarr\u00ebs, dhe emigracioni joproporcional n\u00eb moshat e reja po p\u00ebrshpejton plakjen demografike t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb vitin 2007, shqiptar\u00ebt me nivelet m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb arsimimit ishin shtresa q\u00eb emigronte m\u00eb s\u00eb shumti, por deri n\u00eb vitin 2021 trendet e emigrimit ishin m\u00eb t\u00eb zakonshme te personat e arsimuar, t\u00eb cil\u00ebt po p\u00ebrfitojn\u00eb nga k\u00ebrkesa e vendeve per\u00ebndimore si Gjermania p\u00ebr punonj\u00ebs t\u00eb kualifikuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #800000;\"><strong>VINI RE<\/strong><\/span>: Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.monitor.al\/deshton-importi-i-te-huajve-shqiperia-perdoret-si-trampoline\/\">Monitor<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u00eb para pandemis\u00eb Covid-19, agjencit\u00eb e pun\u00ebsimit soll\u00ebn disa punonj\u00ebs nga Bangladeshi p\u00ebr t\u00eb punuar sipas k\u00ebrkesave t\u00eb bizneseve shqiptare. P\u00ebrfaq\u00ebsuesit e agjencive shprehen se kur erdh\u00ebn afrikan\u00ebt e par\u00eb e deri m\u00eb tani, tregu shqiptar i pun\u00ebs shfaqi problematika t\u00eb thella n\u00eb drejtim t\u00eb informalitetit, kontratave t\u00eb pun\u00ebs, burokracive dhe trafikut t\u00eb paligjsh\u00ebm. Pavar\u00ebsisht [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":536210,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,13],"tags":[],"class_list":["post-536209","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/536209","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=536209"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/536209\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/536210"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=536209"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=536209"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=536209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}