{"id":530241,"date":"2022-06-16T08:52:17","date_gmt":"2022-06-16T06:52:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=530241"},"modified":"2022-06-16T08:52:17","modified_gmt":"2022-06-16T06:52:17","slug":"vdekshmeria-foshnjore-sa-dyfishi-i-rajonit-8-bebe-ne-1000-lindje-nuk-mbijetuan-ne-2021-shin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2022\/06\/16\/vdekshmeria-foshnjore-sa-dyfishi-i-rajonit-8-bebe-ne-1000-lindje-nuk-mbijetuan-ne-2021-shin\/","title":{"rendered":"Vdekshm\u00ebria foshnjore sa dyfishi i rajonit, 8 bebe n\u00eb 1000 lindje nuk mbijetuan n\u00eb 2021-shin","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bebe.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-530242\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bebe.jpg\" alt=\"\" width=\"1500\" height=\"1000\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bebe.jpg 1500w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bebe-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bebe-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Bebe-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vdekshm\u00ebria foshnjore q\u00ebndroi edhe vitin e kaluar n\u00eb nivele t\u00eb larta, duke konfirmuar se Shqip\u00ebria vijon t\u00eb ket\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta n\u00eb Europ\u00eb t\u00eb k\u00ebtij fenomeni, q\u00eb nd\u00ebr t\u00eb tjera reflekton p\u00ebrhapjen e gjer\u00eb t\u00eb varf\u00ebris\u00eb dhe munges\u00ebn e sh\u00ebrbimeve mjek\u00ebsore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb INSTAT, n\u00eb vitin 2021 humb\u00ebn betej\u00ebn me jet\u00ebn 228 foshnja n\u00ebn mosh\u00ebn 1 vje\u00e7 nga 281 n\u00eb vitin 2020 me nj\u00eb r\u00ebnie 18.8%. Ndryshe nga vitet e tjera, INSTAT k\u00ebt\u00eb vit nuk publikoi koficentin e vdekshm\u00ebris\u00eb foshnjore (nj\u00eb humbje jet\u00eb n\u00ebn nj\u00eb vje\u00e7 n\u00eb raport me 1000 lindje t\u00eb gjalla) p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb ndryshimi metodologjik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cT\u00eb dh\u00ebnat mbi vdekshm\u00ebrin\u00eb foshnjore nuk mund t\u00eb krahasohen me vitet e m\u00ebparshme si pasoj\u00eb e nj\u00eb ndryshimi metodologjik n\u00eb 2021. Seria kohore para vitit 2021 do t\u00eb jet\u00eb objekt rishikimi pas Censit t\u00eb Popullsis\u00eb dhe Banesave 2022\u201d sqaroi INSTAT.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas metodologjis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr koeficienti i vdekshm\u00ebris\u00eb foshnjore ishte 8.3 me 2021. M\u00eb her\u00ebt Ekspert\u00eb t\u00eb Institutit t\u00eb Sh\u00ebndetit Publik q\u00eb mbledhin dhe p\u00ebrpunojn\u00eb statistikat rreth sh\u00ebndetit kan\u00eb pohuar se ka disa problematika n\u00eb raportimin e treguesit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas shifrave zyrtare t\u00eb INSTAT, n\u00eb vitin 2021 shkaktari m\u00eb i madh i fataliteteve te bebet ishin s\u00ebmundje q\u00eb shfaqen n\u00eb periudh\u00ebn rreth lindjes ose rreth 44 % e t\u00eb gjitha fataliteteve foshnjore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shkaktari i dyt\u00eb m\u00eb i madhe ishin \u201cnd\u00ebrlikimet n\u00eb barr\u00eb, t\u00eb lindjes dhe t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb paslindjes\u201d. Nga kjo diagnoz\u00eb kan\u00eb humbur jet\u00ebn 21 % e t\u00eb gjitha fataliteteve, nd\u00ebrsa 19 % ishin nga s\u00ebmundjet e aparatit t\u00eb qarkullimit t\u00eb gjakut, 9.2 % ishin anomali t\u00eb bashk\u00eblidhura, 3.5 % probleme t\u00eb aparatit t\u00eb frym\u00ebmarrjes dhe 3.5% s\u00ebmundje t\u00eb tjera.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas udh\u00ebzimeve t\u00eb Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, nj\u00eb grua shtatz\u00ebn\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn kat\u00ebr vizita para lindjes p\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar rrezikun e lindjeve t\u00eb vdekura dhe nd\u00ebrlikimet e shtatz\u00ebnis\u00eb, dhe vizita e par\u00eb duhet ndodh\u00eb 8 deri n\u00eb 12 jav\u00ebt e para t\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Anketa Demografike e Sh\u00ebndetit, 2017-\u201818 (ADHS) q\u00eb jep informacion t\u00eb detajuar n\u00eb lidhje me sh\u00ebndetin e popullat\u00ebs, gjeti se pjesa m\u00eb e madhe e n\u00ebnave shqiptare i respektojn\u00eb k\u00ebto udh\u00ebzime, pasi 78% e tyre kishin kat\u00ebr ose m\u00eb shum\u00eb vizita para lindjes, dhe 82% e tyre kishin vizit\u00ebn e par\u00eb n\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb dy treguesit jan\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb zonat urbane. P\u00ebrqindja q\u00eb kishte t\u00eb pakt\u00ebn kat\u00ebr vizitat para lindjes \u00ebsht\u00eb 82% n\u00eb zonat urbane, krahasuar me 73% n\u00eb zonat rurale. Anketa gjeti se varf\u00ebria dhe niveli i arsimit ishte nj\u00eb element thelb\u00ebsor p\u00ebr sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore te grat\u00eb shtatz\u00ebna. Rezultatet e anket\u00ebs tregojn\u00eb ndryshime t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb qarqe te grat\u00eb q\u00eb mor\u00ebn hekur dhe vitamina gjat\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb. Vet\u00ebm 13% e grave para lindjes n\u00eb Kuk\u00ebs mor\u00ebn suplemente dhe hekur m\u00eb 2018, krahasuar me 80% t\u00eb shtatz\u00ebnave n\u00eb Gjirokast\u00ebr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Studime m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb institutit t\u00eb Sh\u00ebndetit Publik kan\u00eb gjetur se, pjesa m\u00eb e madhe e vdekjeve te foshnjat ndodh n\u00eb zonat rurale n\u00eb prind\u00ebr me arsim t\u00eb ul\u00ebt. Kjo gjetje \u00ebsht\u00eb reale edhe sot, madje \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar, pasi sh\u00ebrbimi mjek\u00ebsor p\u00ebr moshat pediatrike mungon n\u00eb rrethe, ose \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i dob\u00ebt dhe nga ana tjet\u00ebr, varf\u00ebria n\u00eb rritje n\u00eb zonat urbane pengon n\u00ebnat e reja t\u00eb ken\u00eb akses te sh\u00ebrbimet mjek\u00ebsore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb maternitetet rajonale dhe bashkiake mungojn\u00eb kirurg\u00ebt. N\u00ebnave t\u00eb reja q\u00eb u duhet t\u00eb lindin me operacion, u duhet t\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb drejt Tiran\u00ebs, por disa lloje nd\u00ebrlikimesh n\u00eb barr\u00eb si \u201crezusi negativ\u201d k\u00ebrkojn\u00eb nd\u00ebrhyrje urgjente. Punonj\u00ebs n\u00eb sh\u00ebrbimet publike pohojn\u00eb se mungesa e sh\u00ebrbimeve kirurgjikale n\u00eb rrethe e ka rritur vdekshm\u00ebrin\u00eb foshnjore. Edhe mungesa e mjek\u00ebve n\u00eb rrethe q\u00eb asistojn\u00eb n\u00ebn\u00ebn gjat\u00eb barr\u00ebs dhe ndjekin sh\u00ebndetin e foshnj\u00ebs pas lindjes \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shkak p\u00ebr rritjen e fataliteteve te foshnjat. N\u00eb shumic\u00ebn e rretheve, mjek\u00ebt kirurg\u00eb jan\u00eb nga Tirana dhe punojn\u00eb me orar t\u00eb kufizuar, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb fundjav\u00eb sh\u00ebrbimet nuk jan\u00eb t\u00eb mbuluara.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Eurostat n\u00eb nj\u00eb raport p\u00ebrmbledh\u00ebs p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor dhe Turqin\u00eb v\u00ebrejti se, Shqip\u00ebria e kishte vdekshm\u00ebrin\u00eb foshnjore 10.3 p\u00ebr 1000 lindje t\u00eb gjalla, fenomen, i cili mbeti i lart\u00eb edhe m\u00eb 2020 me 10 foshnje p\u00ebr 1000 lindje. Kjo norm\u00eb ishte m\u00eb shum\u00eb se dyfishi i mesatares rajonale, raportoi Eurostat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pas Shqip\u00ebris\u00eb, Kosova renditet me norm\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Rajon me 8.7 foshnje t\u00eb vdekura p\u00ebr 100 lindje, Maqedonia e Veriut me 5.6, Serbia me 4.8 dhe Mali i Zi me 2.4. N\u00eb BE norma mesatare e vdekshm\u00ebris\u00eb foshnjore p\u00ebr vitin 2019 ishte 3.4.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE:<\/span> Ky artikull \u00ebsht\u00eb pron\u00eb intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\">Monitor.al<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/kod-.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-530243\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/kod-.jpg\" alt=\"\" width=\"629\" height=\"373\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/kod-.jpg 629w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/kod--300x178.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 629px) 100vw, 629px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Vdekshm\u00ebria foshnjore q\u00ebndroi edhe vitin e kaluar n\u00eb nivele t\u00eb larta, duke konfirmuar se Shqip\u00ebria vijon t\u00eb ket\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta n\u00eb Europ\u00eb t\u00eb k\u00ebtij fenomeni, q\u00eb nd\u00ebr t\u00eb tjera reflekton p\u00ebrhapjen e gjer\u00eb t\u00eb varf\u00ebris\u00eb dhe munges\u00ebn e sh\u00ebrbimeve mjek\u00ebsore. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb INSTAT, n\u00eb vitin 2021 humb\u00ebn betej\u00ebn me jet\u00ebn 228 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":530242,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,13],"tags":[],"class_list":["post-530241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/530241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=530241"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/530241\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/530242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=530241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=530241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=530241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}