{"id":526502,"date":"2022-05-28T17:09:42","date_gmt":"2022-05-28T15:09:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=526502"},"modified":"2022-05-28T17:09:42","modified_gmt":"2022-05-28T15:09:42","slug":"historia-sekrete-si-cia-kreu-eksperimente-te-fshehta-me-lsd-mbi-qytetaret-amerikane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2022\/05\/28\/historia-sekrete-si-cia-kreu-eksperimente-te-fshehta-me-lsd-mbi-qytetaret-amerikane\/","title":{"rendered":"Historia sekrete si CIA kreu eksperimente t\u00eb fshehta me LSD mbi qytetar\u00ebt amerikan\u00eb","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-526503\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/cia.jpg\" alt=\"\" width=\"1240\" height=\"697\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/cia.jpg 1240w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/cia-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/cia-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/cia-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1240px) 100vw, 1240px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb fituar kontrollin mbi mendjen e nj\u00eb personi u b\u00eb nj\u00eb nga k\u00ebrkimet kryesore p\u00ebr sh\u00ebrbimet e inteligjenc\u00ebs. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mes loj\u00ebrave t\u00eb pafundme t\u00eb spiunazhit, aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb dik\u00eb t\u00eb thot\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e plot\u00eb gjat\u00eb marrjes n\u00eb pyetje, ose p\u00ebr t\u00eb fshir\u00eb personalitetin e nj\u00eb subjekti dhe p\u00ebr t\u00eb imponuar nj\u00eb tjet\u00ebr &#8211; ndoshta, nj\u00eb t\u00eb kontrolluar &#8211; u b\u00eb mjaft t\u00ebrheq\u00ebse p\u00ebr sh\u00ebrbimet sekrete.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb vitin 1979, ish-oficeri i Departamentit t\u00eb Shtetit t\u00eb SHBA-s\u00eb, John Marks botoi nj\u00eb lib\u00ebr t\u00eb quajtur &#8220;K\u00ebrkimi p\u00ebr &#8216;Kandidatin Man\u00e7urian'&#8221;, i cili p\u00ebrqendrohej n\u00eb eksperimentet e kontrollit t\u00eb mendjes t\u00eb CIA-s dhe bazohet n\u00eb dokumentet e agjencis\u00eb, t\u00eb publikuara n\u00ebn Aktin e Liris\u00eb s\u00eb Informacionit. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shprehja &#8216;Kandidat Man\u00e7urian&#8217; doli nga titulli i romanit t\u00eb Richard Condon, i botuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb 1959, i cili tregon historin\u00eb e nj\u00eb ushtari amerikan t\u00eb cilit iu b\u00eb lavazh truri dhe u shnd\u00ebrrua n\u00eb vras\u00ebs nga komunist\u00ebt. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, frika se rival\u00ebt e Amerik\u00ebs mund t\u00eb p\u00ebrdornin teknika t\u00eb tilla nuk ishte vet\u00ebm nj\u00eb fantazi imagjinare, por nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje shqet\u00ebsuese shum\u00eb serioze.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebshtu e p\u00ebrshkruan John Marks: <em>\u201cN\u00eb vitin 1947, Akti i Siguris\u00eb Komb\u00ebtare krijoi jo vet\u00ebm CIA-n, por edhe K\u00ebshillin e Siguris\u00eb Komb\u00ebtare &#8211; n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, struktur\u00ebn komanduese p\u00ebr Luft\u00ebn e Ftoht\u00eb. Udh\u00ebheq\u00ebsit e Zyr\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebrbimeve Strategjike t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs si William Donovan dhe Allen Dulles lobuan me gjith\u00eb energjit\u00eb e tyre p\u00ebr Aktin. Zyrtar\u00ebt brenda struktur\u00ebs s\u00eb re t\u00eb komand\u00ebs s\u00eb shpejti vun\u00eb n\u00eb pun\u00eb frik\u00ebn dhe nocionet e tyre madh\u00ebshtore. Duke reaguar ndaj k\u00ebrc\u00ebnimit t\u00eb perceptuar, ata mor\u00ebn nj\u00eb q\u00ebndrim t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm dhe luftarak ndaj kujtdo q\u00eb e konsideronin armik &#8211; ve\u00e7an\u00ebrisht Bashkimit Sovjetik. Ata e mor\u00ebn p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb luftonin komunizmin dhe gj\u00ebrat q\u00eb mund t\u00eb \u00e7onin n\u00eb komuniz\u00ebm kudo n\u00eb bot\u00eb.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><em>&#8220;Orientimi mbrojt\u00ebs shpejt u b\u00eb dyt\u00ebsor&#8221;<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb vitin 1975, ky komitet i p\u00ebrzgjedhur i Senatit t\u00eb SHBA-s\u00eb, i kryesuar nga senatori demokrat nga Idaho Frank Church, shqyrtoi abuzimet e mundshme t\u00eb inteligjenc\u00ebs t\u00eb kryera n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn. Ishte pjes\u00eb e t\u00eb ashtuquajturit \u2018Viti i Inteligjenc\u00ebs\u2019, nj\u00eb seri hetimesh mbi operacionet q\u00eb p\u00ebrfshinin \u2018veprimtari t\u00eb paligjshme, t\u00eb pahijshme ose joetike\u2019, si\u00e7 e thoshte rezoluta p\u00ebr krijimin e komitetit t\u00eb Church.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb fakt, kishte arsye q\u00eb publiku amerikan t\u00eb vinte n\u00eb dyshim metodat e sh\u00ebrbimeve sekrete. Pas skandalit Watergate, u zbulua se CIA kishte nj\u00eb rol t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb at\u00eb q\u00eb ndodhi. Nd\u00ebrsa p\u00ebrshkruan veprimtarit\u00eb e CIA-s n\u00eb shkrimin e tij p\u00ebr New York Times, gazetari Seymour Hersh p\u00ebrmendi operacionet e agjencive t\u00eb tjera q\u00eb synojn\u00eb qytetar\u00ebt amerikan\u00eb. Vet\u00eb CIA publikoi dokumentet p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje vet\u00ebm n\u00eb vitin 2007.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pra, komiteti i Church kishte mjaft pun\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb. An\u00ebtar\u00ebt mbajt\u00ebn 126 mbledhje t\u00eb plota t\u00eb komitetit, 40 seanca d\u00ebgjimore t\u00eb n\u00ebnkomisioneve dhe intervistuan rreth 800 d\u00ebshmitar\u00eb. Pasi k\u00ebrkoi n\u00ebp\u00ebr 110,000 dokumente, komiteti publikoi raportin e tij p\u00ebrfundimtar n\u00eb prill 1976. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai gjithashtu l\u00ebshoi \u200b\u200bnj\u00eb dokument t\u00eb quajtur \u2018Komplote t\u00eb dyshuara p\u00ebr vrasje q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb lider\u00eb t\u00eb huaj&#8221;, duke dhn\u00eb holl\u00ebsi mbi planet e inteligjenc\u00ebs p\u00ebr t\u00eb vrar\u00eb disa figura kryesore si Patrice Lumumba dhe Fidel Castro.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Raporti kryesor p\u00ebrmban nj\u00eb kapitull t\u00eb madh kushtuar p\u00ebrdorimit t\u00eb agjent\u00ebve kimik\u00eb dhe biologjik\u00eb nga agjencit\u00eb e inteligjenc\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cFrika se vendet armiq\u00ebsore ndaj Shteteve t\u00eb Bashkuara do t\u00eb p\u00ebrdornin agjent\u00eb kimik\u00eb dhe biologjik\u00eb kund\u00ebr amerikan\u00ebve ose aleat\u00ebve t\u00eb Amerik\u00ebs \u00e7uan n\u00eb zhvillimin e nj\u00eb programi mbrojt\u00ebs t\u00eb krijuar p\u00ebr t\u00eb zbuluar teknika p\u00ebr agjencit\u00eb e inteligjenc\u00ebs amerikane p\u00ebr t\u00eb zbuluar dhe luftuar agjent\u00ebt kimik\u00eb dhe biologjik\u00eb.\u201d &#8211;<\/em> thot\u00eb raporti duke treguar se arma mbrojt\u00ebse shpejt u kthye n\u00eb sulmuese.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Orientimi mbrojt\u00ebs shpejt u b\u00eb dyt\u00ebsor, pasi u b\u00eb i duksh\u00ebm p\u00ebrdorimi i mundsh\u00ebm i k\u00ebtyre agjent\u00ebve, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb informacion ose p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb kontrollin mbi agjent\u00ebt e armikut.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Raporti vazhdon duke shpjeguar se programet ishin aq t\u00eb ndjeshme sa \u2018pak njer\u00ebz, madje edhe brenda agjencive\u2019 dinin gj\u00eb p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e tyre, dhe \u2018nuk ka asnj\u00eb prov\u00eb q\u00eb as dega ekzekutive dhe as Kongresi ishin informuar ndonj\u00ebher\u00eb\u2019. Si rezultat, shum\u00eb njer\u00ebz p\u00ebsuan disa d\u00ebmtime dhe t\u00eb pakt\u00ebn dy prej tyre vdiq\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb eksperimenteve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb shembull i zymt\u00eb \u00ebsht\u00eb rasti i tenistit amerikan Harold Blauer. N\u00eb vitin 1952, ai hyri vullnetarisht n\u00eb Institutin Psikiatrik t\u00eb Shtetit t\u00eb Nju Jorkut, sepse vuante nga depresioni i shoq\u00ebruar nga divorci. Instituti kishte nj\u00eb kontrat\u00eb sekrete \u00a0me Ushtrin\u00eb p\u00ebr k\u00ebrkimin e agjent\u00ebve t\u00eb mundsh\u00ebm t\u00eb luft\u00ebs kimike. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si pjes\u00eb e nj\u00eb eksperimenti p\u00ebr t\u00eb cilin ai nuk dinte asgj\u00eb, Blauer-it iu dhan\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb derivatesh t\u00eb nj\u00eb l\u00ebnde psikedelike t\u00eb quajtur meskaline dhe vdiq. N\u00eb vitin 1987, nj\u00eb gjykat\u00eb amerikane vendosi se qeveria kishte fshehur rolin e saj n\u00eb vdekjen e burrit. Nj\u00eb gjykat\u00ebs urdh\u00ebroi autoritetet t\u00eb paguajn\u00eb 700,000 dollar\u00eb p\u00ebr familjen e Blauer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Kandidat\u00ebt e paq\u00ebllimt\u00eb<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Q\u00eb nga fundi i viteve 1940, CIA drejtoi disa projekte q\u00eb p\u00ebrfshinin agjent\u00eb kimik\u00eb dhe biologjik\u00eb. Nga viti 1947 deri n\u00eb 1953, nj\u00eb projekt i quajtur CHATTER hulumtoi \u2018drogat e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs\u2019 &#8211; di\u00e7ka q\u00eb, sipas raportit t\u00eb komisionit t\u00eb Church, ishte nj\u00eb p\u00ebrgjigje ndaj \u2018raporteve t\u00eb &#8216;rezultateve t\u00eb mahnitshme&#8217; t\u00eb arritura nga sovjetik\u00ebt\u2019. Kafsh\u00ebt dhe njer\u00ebzit iu n\u00ebnshtruan eksperimenteve q\u00eb p\u00ebrfshinin nj\u00eb bim\u00eb t\u00eb quajtur anabasis aphylla, nj\u00eb alkaloid skopolamin\u00eb dhe meskaline.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb vitin 1950, u miratua nj\u00eb projekt i quajtur BLUEBIRD. Q\u00ebllimi i tij ishte t\u00eb hetonte metodat e kontrollit t\u00eb mendjes q\u00eb parandalojn\u00eb personelin nga \u2018nxjerrja e paautorizuar e informacionit\u2019 dhe q\u00eb i japin p\u00ebrdoruesit mjetet p\u00ebr t\u00eb kontrolluar nj\u00eb individ duke p\u00ebrdorur teknika t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb marrjes n\u00eb pyetje.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> Nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, projekti u riem\u00ebrua si ARTICHOKE. P\u00ebrve\u00e7 q\u00ebllimeve t\u00eb tij mbrojt\u00ebse, ai tani p\u00ebrfshinte k\u00ebrkime mbi \u2018teknikat e marrjes n\u00eb pyetje\u2019 q\u00eb p\u00ebrfshin hipnoz\u00ebn dhe drog\u00ebn. Nuk ka asnj\u00eb informacion t\u00eb caktuar se kur p\u00ebrfundoi projekti. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas raportit t\u00eb komisionit t\u00eb Church, CIA k\u00ebmb\u00ebnguli se ARTICHOKE ishte hequr n\u00eb vitin 1956 &#8211; megjithat\u00eb, kishte prova se \u2018marrja n\u00eb pyetje e ve\u00e7ant\u00eb\u2019 q\u00eb studioi ishte p\u00ebrdorur p\u00ebr disa vite t\u00eb tjera.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kishte gjithashtu programin MKNAOMI, e cila hetoi agjent\u00ebt e luft\u00ebs biologjike, ruajtjen e tyre dhe pajisjet p\u00ebr p\u00ebrhapjen e tyre. Ai u anulua pasi presidenti Richard Nixon i dha fund programit t\u00eb arm\u00ebve biologjike t\u00eb Amerik\u00ebs n\u00eb vitin 1969.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>MKULTRA<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Programi kryesor k\u00ebrkimor i CIA-s p\u00ebr kontrollin e mendjes, i cili doli t\u00eb ishte nj\u00eb tronditje e v\u00ebrtet\u00eb kur u zbulua, ishte MKULTRA, e drejtuar nga Dr Sidney Gottlieb. I nisur n\u00eb vitin 1953 dhe i nd\u00ebrprer\u00eb nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb von\u00eb, programi p\u00ebrfshinte testimin e kontrollit t\u00eb sjelljes njer\u00ebzore me rrezatim, elektroshok, mjete psikologjike dhe psikiatrike, substanca ngacmuese dhe pajisje paraushtarake. Projekti kishte nj\u00eb deg\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, MKDELTA, p\u00ebr t\u00eb mbik\u00ebqyrur testet e kryera jasht\u00eb vendit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe, njer\u00ebzit tani e din\u00eb p\u00ebr MKULTRA sepse p\u00ebrfshinte LSD &#8211; nj\u00eb drog\u00eb psikodelike e krijuar n\u00eb vitin 1938 nga kimisti zviceran Albert Hofmann n\u00eb laborator\u00ebt Sandoz n\u00eb Bazel, Zvic\u00ebr. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u00eb 19 prill 1943, Hofmann mori aksidentalisht LSD-n\u00eb vet\u00eb dhe zbuloi se sa i fort\u00eb mund t\u00eb ishte efekti (kjo dit\u00eb njihet tani si &#8216;Dita e bi\u00e7iklet\u00ebs&#8217;, pasi Hofmann po ngiste nj\u00eb bi\u00e7iklet\u00eb kur p\u00ebrjetoi &#8216;udh\u00ebtimin&#8217; e par\u00eb me LSD). Sandoz Laboratories filloi tregtimin e drog\u00ebs me emrin \u2018Delysid\u2019 kat\u00ebr vjet m\u00eb von\u00eb, dhe n\u00eb 1948 ajo erdhi n\u00eb SHBA.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">CIA e dinte p\u00ebr efektet e LSD-s\u00eb dhe u mb\u00ebshtet aq shum\u00eb n\u00eb t\u00eb sa q\u00eb n\u00eb vitin 1953 kishte nj\u00eb plan p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb 10 kilogram\u00eb LSD, rreth 100 milion\u00eb doza me vler\u00eb 240,000 dollar\u00eb, p\u00ebr eksperimente.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">CIA, duke u paraqitur si nj\u00eb fondacion k\u00ebrkimor, b\u00ebri marr\u00ebveshje me universitete, spitale dhe institucione t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb materialet dhe substancat e nevojshme. Testet u kryen n\u00eb subjekte njer\u00ebzore, me ose pa dijenin\u00eb e tyre. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Edhe ata q\u00eb dol\u00ebn vullnetar\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb hulumtim nuk ishin n\u00eb dijeni t\u00eb q\u00ebllimit t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb tij. CIA konsideroi se aspekti i fsheht\u00ebsis\u00eb ishte i nevojsh\u00ebm pasi, n\u00eb nj\u00eb operacion t\u00eb mundsh\u00ebm, subjekti i synuar sigurisht q\u00eb do t\u00eb ishte i pavullnetsh\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb ushtri u kryen disa teste q\u00eb p\u00ebrfshinin LSD-n\u00eb. \u00cbsht\u00eb p\u00ebrdorur edhe jasht\u00eb vendit gjat\u00eb marrjes n\u00eb pyetje t\u00eb spiun\u00ebve t\u00eb huaj t\u00eb dyshuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Halucinogjeni u testua edhe te t\u00eb burgosurit, ndonj\u00ebher\u00eb tek ata q\u00eb kishin var\u00ebsi nga droga. Disa t\u00eb burgosur vullnetar\u00eb nga &#8220;Qendra e Rehabilitimit Lexington&#8221; &#8211; nj\u00eb burg p\u00ebr t\u00eb varurit q\u00eb vuanin d\u00ebnimin p\u00ebr shkelje t\u00eb ndryshme ligjore q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me drog\u00ebn &#8211; iu dhan\u00eb droga halucinogjene n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb drogave nga t\u00eb cilat ata ishin t\u00eb varur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bosi amerikan i krimit t\u00eb organizuar James \u2018Whitey\u2019 Bulger mori pjes\u00eb n\u00eb MKULTRA n\u00eb vitin 1957, nd\u00ebrsa mbahej n\u00eb burg n\u00eb Atlanta. N\u00eb vitin 2017, ai p\u00ebrshkroi p\u00ebrvoj\u00ebn e tij n\u00eb nj\u00eb artikull p\u00ebr median OZY. Sipas Bulger, ai e kuptoi se kishte marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb eksperimentet e CIA-s vet\u00ebm vite m\u00eb von\u00eb, kur lexoi \u2018K\u00ebrkimi p\u00ebr \u2018Kandidatin Man\u00e7urian\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00cbhitey Bulger u rekrutua p\u00ebr eksperimentin s\u00eb bashku me disa t\u00eb burgosur t\u00eb tjer\u00eb. Sipas artikullit t\u00eb tij, atij iu tha se ishte nj\u00eb projekt mjek\u00ebsor q\u00eb synonte gjetjen e nj\u00eb kure p\u00ebr skizofrenin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;P\u00ebr pjes\u00ebmarrjen ton\u00eb, ne do t\u00eb p\u00ebrfitonim tre dit\u00eb arg\u00ebtim p\u00ebr \u00e7do muaj n\u00eb projekt.&#8221;<\/em> &#8211; shkroi Bulger. <em>\u201c\u00c7do jav\u00eb ne mbylleshim n\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb t\u00eb sigurt n\u00eb bodrumin e spitalit t\u00eb burgut, n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb ku strehoheshin pacient\u00ebt mendor\u00eb.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb gjith\u00eb kandidat\u00ebve iu dhan\u00eb doza t\u00eb m\u00ebdha LSD dhe m\u00eb pas u testuan p\u00ebr reagimet e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebshtu e p\u00ebrshkroi Whitey Bulger: <em>\u201cTet\u00eb t\u00eb d\u00ebnuar n\u00eb gjendje paniku dhe paranojake. Humbje totale e oreksit. Halucinacione. Dhoma do ndryshonte form\u00eb. Or\u00eb t\u00eb t\u00ebra paranoj\u00eb dhe ndjenj\u00eb t\u00eb dhunshme. Ne p\u00ebrjetuam periudha t\u00eb tmerrshme t\u00eb maktheve t\u00eb gjalla dhe madje edhe gjak q\u00eb dilte nga muret. Djemt\u00eb q\u00eb ktheheshin n\u00eb skelete para meje. Pash\u00eb nj\u00eb kamer\u00eb n\u00eb kok\u00ebn e nj\u00eb qeni. M\u00eb dukej sikur po \u00e7mendesha.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai tha se eksperimentet i shkaktuan atij probleme t\u00eb gjata t\u00eb gjumit dhe ankthe. N\u00eb n\u00ebntor 1953, nj\u00eb grup punonj\u00ebsish t\u00eb CIA-s (p\u00ebrfshir\u00eb Sidney Gottlieb), s\u00eb bashku me shkenc\u00ebtar\u00ebt nga qendra k\u00ebrkimore biologjike e SHBA-s\u00eb e quajtur Camp Detrick, u mblodh\u00ebn n\u00eb nj\u00eb kabin\u00eb n\u00eb Maryland p\u00ebr nj\u00eb konferenc\u00eb. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Grupi p\u00ebrfshinte Dr Frank Olson, nj\u00eb ekspert n\u00eb aerobiologji. N\u00eb nj\u00eb moment, an\u00ebtar\u00ebt e CIA-s vendos\u00ebn t\u00eb kryenin nj\u00eb eksperiment mbi kandidat\u00ebt e pavullnetsh\u00ebm, k\u00ebshtu q\u00eb z\u00ebvend\u00ebsi i Gottlieb, Robert Lashbrook shtoi LSD n\u00eb nj\u00eb shishe me liker Cointreau, e cila sh\u00ebrbehej pas dark\u00ebs. Olson e shijoi at\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kur Olsoni u kthye n\u00eb sht\u00ebpi, an\u00ebtar\u00ebt e familjes vun\u00eb re se ai ishte n\u00eb depresion. Dy dit\u00eb m\u00eb von\u00eb, Olson u ankua te shefi i tij Vincent Ru\u00ebet p\u00ebr gjendjen e tij t\u00eb keqe dhe at\u00eb q\u00eb p\u00ebrjetoi. Ru\u00ebet kontaktoi Lashbrook dhe ata e \u00e7uan Olson n\u00eb Nju Jork, p\u00ebr t\u00eb takuar nj\u00eb mjek pran\u00eb CIA-s, i cili kishte p\u00ebrvoj\u00eb me LSD-n\u00eb. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb Nju Jork, Olson u ndje aq keq sa nuk pranoi t\u00eb fluturonte n\u00eb sht\u00ebpi p\u00ebr t\u00eb kaluar Dit\u00ebn e Fal\u00ebnderimeve me familjen e tij. M\u00eb von\u00eb, Lashbrook pohoi se gjat\u00eb dark\u00ebs s\u00eb fundit q\u00eb kishin s\u00eb bashku, burri dukej \u2018pothuajse doktor Olson&#8230;p\u00ebrpara eksperimentit\u2019. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas d\u00ebshmis\u00eb s\u00eb Lashbrook, n\u00eb or\u00ebn 2:30 t\u00eb m\u00ebngjesit ai u zgjua nga nj\u00eb \u2018p\u00ebrplasje xhami\u2019 me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe pa q\u00eb Olson kishte r\u00ebn\u00eb p\u00ebr vdekje nga dritarja e dhom\u00ebs s\u00eb tyre n\u00eb katin e 10-t\u00eb. Familja e Olson, megjithat\u00eb, kund\u00ebrshtoi t\u00eb besonte se ishte nj\u00eb vet\u00ebvrasje dhe pretendoi se eksperti i aerobiologjis\u00eb ishte vrar\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pavar\u00ebsisht gjith\u00eb k\u00ebsaj, testet q\u00eb p\u00ebrfshinin njer\u00ebz t\u00eb pavullnetsh\u00ebm vazhduan. Punonj\u00ebsit e CIA-s mund t\u00eb takojn\u00eb nj\u00eb kandidat n\u00eb nj\u00eb bar, ta \u00e7ojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb \u2018sht\u00ebpi t\u00eb sigurt\u2019 dhe t\u2019i japin drog\u00ebn p\u00ebrmes ushqimit ose pijeve &#8211; dhe m\u00eb pas t\u00eb presin reagimin. Ndonj\u00ebher\u00eb kandidat\u00ebt ndiheshin t\u00eb s\u00ebmur\u00eb p\u00ebr dit\u00eb t\u00eb t\u00ebra.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Projekti u anulua n\u00eb vitin 1963. Nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb von\u00eb, Gottlieb shkat\u00ebrroi shumic\u00ebn e dokumenteve n\u00eb lidhje me MKULTRA, k\u00ebshtu q\u00eb shkalla e v\u00ebrtet\u00eb e tij nuk do t\u00eb dihet kurr\u00eb. Nd\u00ebrsa MKULTRA mbetet thjesht nj\u00eb fantazm\u00eb e koh\u00ebs s\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, k\u00ebrkimi mbi arm\u00ebt e reja dhe metodat e luftimit t\u00eb tyre nuk \u00ebsht\u00eb ndalur kurr\u00eb \u2013 dhe nuk do t\u00eb ndalet kurr\u00eb, sipas ish-oficerit t\u00eb CIA-s, i kthyer n\u00eb sinjalizues John Kiriakou, nd\u00ebrsa vendet n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn po paguajn\u00eb \u2018miliarda e miliarda dollar\u00eb\u2019 p\u00ebr t\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kiriakou beson se nuk \u00ebsht\u00eb kurr\u00eb etike t\u00eb eksperimentosh mbi nj\u00eb qenie njer\u00ebzore pa marr\u00eb miratiin e plot\u00eb t\u00eb atij personi p\u00ebr at\u00eb q\u00eb po ndodh dhe pa u siguruar q\u00eb ai e ka kuptuar plot\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb gj\u00eb &#8211; dhe pa nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e eksperimentit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cK\u00ebto gj\u00ebra nuk duhet t\u00eb jen\u00eb sekrete; n\u00ebse jan\u00eb sekrete, nuk duhet t\u00eb b\u00ebhen.\u201d<\/em> &#8211; tha ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cEtikisht dhe ligj\u00ebrisht nuk mund t\u00eb eksperimentosh mbi nj\u00eb qenie njer\u00ebzore pa nj\u00eb marr\u00ebveshje. Kur isha n\u00eb kolegj, nuk kisha para t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb paguar qiran\u00eb p\u00ebr nj\u00eb muaj. Pash\u00eb nj\u00eb reklam\u00eb nga nj\u00eb kompani farmaceutike q\u00eb thoshte se ata donin t\u00eb eksperimentonin me k\u00ebto barna t\u00eb reja te t\u00eb rinjt\u00eb e sh\u00ebndetsh\u00ebm se ata do t\u00eb japin 500 dollar\u00eb n\u00ebse t\u00eb rinjt\u00eb pranonin t&#8217;i merrni k\u00ebto barna gjat\u00eb nj\u00eb fundjave, dhe m\u00eb pas do merrnin gjakun dhe do masnin shkall\u00ebn e p\u00ebrthithjes s\u00eb ila\u00e7it.\u201d<\/em> &#8211; kujton Kiriakou.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cK\u00ebshtu q\u00eb e b\u00ebra. M\u00eb zuri gjumi, mora 500 dollar\u00ebt dhe shkova n\u00eb sht\u00ebpi. E dija se \u00e7far\u00eb po b\u00ebja, pranova t&#8217;i lejoja t\u00eb eksperimentonin me mua. Ishte e pak\u00ebndshme dhe ndihesha shum\u00eb keq tmerrsh\u00ebm, por syt\u00eb e mi ishin t\u00eb hapur.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kur flasim p\u00ebr k\u00ebrkime kimike ose biologjike, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e mir\u00eb derisa t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb p\u00ebr q\u00ebllime paq\u00ebsore, thot\u00eb ai.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;N\u00eb fund, shum\u00eb t\u00eb mira mund t\u00eb vijn\u00eb prej saj, ve\u00e7an\u00ebrisht kur vendet po bashk\u00ebpunojn\u00eb me nj\u00ebri-tjetrin.&#8221;<\/em> &#8211; p\u00ebrfundon Kiriakou.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Por n\u00eb koh\u00eb lufte, dhe ve\u00e7an\u00ebrisht kur publiku nuk \u00ebsht\u00eb i informuar p\u00ebr k\u00ebto gj\u00ebra, mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb perspektiv\u00eb e frikshme, sepse ne duhet t\u00eb besojm\u00eb vet\u00ebm te qeverit\u00eb tona q\u00eb t\u00eb mos i p\u00ebrdorin ato n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb d\u00ebmtuese si arm\u00eb.&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb fituar kontrollin mbi mendjen e nj\u00eb personi u b\u00eb nj\u00eb nga k\u00ebrkimet kryesore p\u00ebr sh\u00ebrbimet e inteligjenc\u00ebs. Mes loj\u00ebrave t\u00eb pafundme t\u00eb spiunazhit, aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb dik\u00eb t\u00eb thot\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e plot\u00eb gjat\u00eb marrjes n\u00eb pyetje, ose p\u00ebr t\u00eb fshir\u00eb personalitetin e nj\u00eb subjekti dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":526503,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,53],"tags":[],"class_list":["post-526502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ballina","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/526502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=526502"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/526502\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/526503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=526502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=526502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=526502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}