{"id":525616,"date":"2022-05-24T10:35:14","date_gmt":"2022-05-24T08:35:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hashtag.al\/?p=525616"},"modified":"2022-05-24T11:01:46","modified_gmt":"2022-05-24T09:01:46","slug":"lufta-globale-e-grurit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2022\/05\/24\/lufta-globale-e-grurit\/","title":{"rendered":"Lufta globale e grurit","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-525617\" src=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/gruri-1.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"432\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/gruri-1.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/gruri-1-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00c7mimet e grurit jan\u00eb rritur n\u00eb nivele rekord gjat\u00eb dy muajve t\u00eb fundit pasi prodhuesit kryesor\u00eb si Rusia, Kazakistani dhe India kan\u00eb hequr dor\u00eb nga eksportet p\u00ebr t\u00eb mbrojtur tregjet e tyre vendase. Kjo ka ngjallur frik\u00eb nga pasiguria ushqimore dhe uria n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas ekspert\u00ebve q\u00eb fol\u00ebn p\u00ebr gazet\u00ebn ruse Izvestia, q\u00eb nga fillimi i vitit kostoja e grurit \u00ebsht\u00eb rritur me m\u00eb shum\u00eb se 60%. Ata thon\u00eb se rritja u shkaktua nga konflikti midis Rusis\u00eb dhe Ukrain\u00ebs, t\u00eb cilat sigurojn\u00eb gati nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e eksporteve t\u00eb grurit t\u00eb globit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb sezonin 2021-2022 q\u00eb filloi n\u00eb korrik t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, furnitor\u00ebt rus\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin 16% t\u00eb eksporteve globale t\u00eb grurit dhe prodhuesit ukrainas 10%. Por p\u00ebr shkak t\u00eb konfliktit t\u00eb dy vendet ndaluan eksportet e grurit. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb shkurt Rusia kufizoi eksportin e t\u00eb gjitha drith\u00ebrave (gruri, thekra, elbi dhe misri) jasht\u00eb Bashkimit Ekonomik Euroaziatik (EAEU) deri m\u00eb 30 qershor. Nd\u00ebrkoh\u00eb, Ukraina ka mbyllur portin e saj t\u00eb vet\u00ebm t\u00eb mbetur n\u00eb Odessa.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sanksionet antiruse detyruan kompanit\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb nd\u00ebrpresin lidhjet e gjata t\u00eb biznesit dhe t\u00eb largohen nga Rusia, gj\u00eb q\u00eb shkaktoi nd\u00ebrprerje t\u00eb furnizimit. BE-ja koh\u00ebt e fundit ndaloi bashk\u00ebpunimin me Portin Detar Tregtar Novorossiysk t\u00eb Detit t\u00eb Zi, p\u00ebrmes t\u00eb cilit transportohet m\u00eb shum\u00eb se gjysma e grurit t\u00eb eksportuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, pas vendimit t\u00eb Mosk\u00ebs p\u00ebr t\u00eb ndaluar eksportet, Kazakistani ndoqi shembullin me kufizimet e veta, nd\u00ebrsa, n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij muaji, India gjithashtu anuloi eksportin e grurit, duke deklaruar se \u2018siguria ushqimore e Indis\u00eb, fqinj\u00ebve dhe vendeve t\u00eb tjera t\u00eb cenueshme \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pas lajmeve nga Nju Delhi, \u00e7mimet e grurit n\u00eb \u00c7ikago u rrit\u00ebn me 6% n\u00eb 12.47 dollar\u00eb p\u00ebr buhel (1 buhel\/25.4 kg), vlera e tij m\u00eb e lart\u00eb n\u00eb dy muaj. Dhe \u00e7mimi i grurit n\u00eb Evrop\u00eb arriti nj\u00eb nivel historik prej rreth 461 dollar\u00eb p\u00ebr ton.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kriza e drith\u00ebrave po ndihet n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb globin, por \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb n\u00eb Afrik\u00eb, e cila mb\u00ebshtetet te eksportet nga rajoni i Detit t\u00eb Zi p\u00ebr 90% t\u00eb nevojave t\u00eb saj. Muajin e kaluar, Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i OKB-s\u00eb, Ant\u00f3nio Guterres paralajm\u00ebroi se nj\u00eb e pesta e njer\u00ebzimit ishte n\u00eb rrezik nga varf\u00ebria dhe uria p\u00ebr shkak t\u00eb gjendjes n\u00eb tregun e grurit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shtetet per\u00ebndimore kan\u00eb akuzuar Rusin\u00eb se ka nisur nj\u00eb \u2018luft\u00eb gruri\u2019, duke ia v\u00ebn\u00eb fajin Mosk\u00ebs p\u00ebr kriz\u00ebn, por ekspert\u00ebt thon\u00eb se Rusia nuk \u00ebsht\u00eb e vetmja p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr p\u00ebrkeq\u00ebsimin e kriz\u00ebs. Rusia nuk ka ndaluar eksportet, por ka futur detyrime dhe kuota t\u00eb p\u00ebrkohshme p\u00ebr t\u00eb mbrojtur tregun e brendsh\u00ebm. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sa i p\u00ebrket Ukrain\u00ebs, gruri i saj po hiqet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive nga magazinimi n\u00ebn mbules\u00ebn e ndihm\u00ebs s\u00eb BE-s\u00eb. Kryediplomati i bllokut, Josep Borrell, deklaroi koh\u00ebt e fundit se \u2018Ukraina duhet t\u00eb ndihmohet q\u00eb t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb prodhoj\u00eb dhe eksportoj\u00eb drith\u00eb dhe grur\u00eb\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Duke cituar ekspert\u00eb, Izvestia v\u00ebren se Rusia dhe Ukraina nuk jan\u00eb t\u00eb vetmit eksportues kryesor\u00eb global\u00eb t\u00eb grurit. Prodhuesit e tjer\u00eb mund t\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb tregun bot\u00ebror nga kriza, p\u00ebr shembull SHBA-ja dhe Kanadaja, t\u00eb cilat eksportojn\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht 26 dhe 25 milion\u00eb ton\u00eb grur\u00eb, ose rreth 25% t\u00eb eksporteve globale. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Prodhuesit e tjer\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj per\u00ebndimor\u00eb jan\u00eb Franca (19 milion\u00eb ton\u00eb) dhe Gjermania (9.2 milion\u00eb ton\u00eb). Megjithat\u00eb, sipas analist\u00ebve, k\u00ebto vende nuk kan\u00eb gjasa t\u00eb ndajn\u00eb grurin e tyre me ata n\u00eb nevoj\u00eb, duke i dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi siguris\u00eb s\u00eb tyre ushqimore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Vendet prodhuese do t\u00eb ken\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e tyre, kryesisht t\u00eb lidhura me \u00e7mimet e energjis\u00eb, kostot e prodhimit dhe inflacionin, k\u00ebshtu q\u00eb ka t\u00eb ngjar\u00eb q\u00eb ata thjesht t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb t\u00eb z\u00ebn\u00eb p\u00ebr t&#8217;u kujdesur p\u00ebr ato vende q\u00eb do t\u00eb detyrohen t\u00eb vdesin nga uria.&#8221;<\/em> &#8211; tha Nikolai Vavilov, specialist i k\u00ebrkimit strategjik n\u00eb Total Research.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb ekspert tjet\u00ebr, kreu i departamentit t\u00eb analitik\u00ebs n\u00eb kompanin\u00eb k\u00ebrkimore Ntech Daria Akimova, thot\u00eb se k\u00ebto vende do t\u00eb d\u00ebshironin t\u00eb mbanin l\u00ebnd\u00ebt e para p\u00ebr t\u00eb mbrojtur ekonomit\u00eb e tyre nga rritja e m\u00ebtejshme e inflacionit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cP\u00ebr t\u00eb mbrojtur veten nga uria dhe p\u00ebr t\u00eb ulur inflacionin e tyre, vendet prodhuese po p\u00ebrpiqen t\u00eb mbajn\u00eb l\u00ebnd\u00ebt e para. Meqen\u00ebse n\u00eb rast t\u00eb paq\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb monedh\u00ebs, dhe n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u00e7do paq\u00ebndrueshm\u00ebrie, \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb m\u00eb fitimprur\u00ebse t\u00eb kesh l\u00ebnd\u00eb t\u00eb para sesa para: ajo nuk zhvler\u00ebsohet aq shpejt sa monedha.&#8221; &#8211;<\/em> citohet t\u00eb ket\u00eb th\u00ebn\u00eb Akimova.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ekspert\u00ebt n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe nuk arrijn\u00eb t\u00eb parashikojn\u00eb se si do t\u00eb zhvillohet m\u00eb tej situata e tregut t\u00eb grurit. Nga nj\u00ebra an\u00eb, sipas Viktor Tunev, kryeaanalist i Ingosstrakh Investments, problemet me furnizimin e nj\u00eb malli t\u00eb till\u00eb t\u00eb prodhuar gjer\u00ebsisht si gruri ka shum\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb zgjidhen nga korrja e re, si dhe rivendosja e furnizimeve nga Ukraina dhe Rusia pasi konflikti t\u00eb jet\u00eb zgjidhur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nga ana tjet\u00ebr, \u00ebsht\u00eb e paqart\u00eb se sa koh\u00eb do t\u00eb duhet p\u00ebr t\u00eb zgjidhur konfliktin. Disa ekspert\u00eb pretendojn\u00eb se shtetet per\u00ebndimore n\u00eb nj\u00eb moment do t\u00eb detyrohen t&#8217;i k\u00ebrkojn\u00eb Rusis\u00eb t\u00eb ndaj\u00eb furnizimet n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb heqjes s\u00eb sanksioneve.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7mimet e grurit jan\u00eb rritur n\u00eb nivele rekord gjat\u00eb dy muajve t\u00eb fundit pasi prodhuesit kryesor\u00eb si Rusia, Kazakistani dhe India kan\u00eb hequr dor\u00eb nga eksportet p\u00ebr t\u00eb mbrojtur tregjet e tyre vendase. Kjo ka ngjallur frik\u00eb nga pasiguria ushqimore dhe uria n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Sipas ekspert\u00ebve q\u00eb fol\u00ebn p\u00ebr gazet\u00ebn ruse Izvestia, q\u00eb nga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":525617,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-525616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/525616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=525616"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/525616\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/525617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=525616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=525616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=525616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}