{"id":462577,"date":"2021-07-18T20:48:33","date_gmt":"2021-07-18T18:48:33","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=462577"},"modified":"2021-07-18T20:48:33","modified_gmt":"2021-07-18T18:48:33","slug":"kater-here-me-shume-ushtare-amerikane-vdiqen-nga-vetevrasja-sesa-ne-luftime-qe-pas-11-shtatorit-e-nisjes-se-luftes-kunder-terrorizmit-studimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2021\/07\/18\/kater-here-me-shume-ushtare-amerikane-vdiqen-nga-vetevrasja-sesa-ne-luftime-qe-pas-11-shtatorit-e-nisjes-se-luftes-kunder-terrorizmit-studimi\/","title":{"rendered":"Kat\u00ebr her\u00eb m\u00eb shum\u00eb ushtar\u00eb amerikan\u00eb vdiq\u00ebn nga vet\u00ebvrasja sesa n\u00eb luftime q\u00eb pas 11 shtatorit e nisjes s\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr terrorizmit &#8211; Studimi","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-462578\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ushtare2.jpg\" alt=\"\" width=\"1211\" height=\"677\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ushtare2.jpg 1211w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ushtare2-300x168.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ushtare2-768x429.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ushtare2-1024x572.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1211px) 100vw, 1211px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Luft\u00ebrat q\u00eb SHBA-ja nisi pas 11 shtatorit \u00e7uan n\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb vet\u00ebvrasjeve mes personelit ushtarak, pretendon nj\u00eb studim i ri, q\u00eb thekson se ushtar\u00ebt e traumatizuar \u00a0jan\u00eb vet\u00ebvrar\u00eb n\u00eb mas\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb raport i ri nga projekti \u2018Kostot e Luft\u00ebs\u2019 nga Universiteti Bro\u00ebn ofron nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb re n\u00eb at\u00eb q\u00eb shum\u00eb e quajt\u00ebn nj\u00eb epidemi t\u00eb vet\u00ebvrasjeve midis ushtris\u00eb amerikane. Bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat nga DoD, VA dhe burimet dyt\u00ebsore, studimi zbuloi se t\u00eb pakt\u00ebn kat\u00ebr her\u00eb m\u00eb shum\u00eb jet\u00eb ushtarake humb\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb vet\u00ebvrasjeve sesa n\u00ebfush\u00ebn e betej\u00ebs n\u00eb konfliktet e filluara q\u00eb prej sulmit terrorist t\u00eb 11 shtatorit 2001.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Q\u00eb kur Presidenti George W. Bush nisi Luft\u00ebn e tij globale kund\u00ebr terrorizmit n\u00eb 2001, 7,057 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimit jan\u00eb vrar\u00eb n\u00eb operacionet ushtarake. Gjat\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs periudh\u00eb, rreth 5,116 personel aktiv n\u00eb detyr\u00eb vdiq\u00ebn nga vet\u00ebvrasja. Midis 2011 dhe 2020, 1,193 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimit t\u00eb Gard\u00ebs Komb\u00ebtare dhe 1,607 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimit t\u00eb komponent\u00ebve rezerv\u00eb gjithashtu mor\u00ebn jet\u00ebn e tyre. Numri i vdekjeve t\u00eb vet\u00ebvrasjeve midis veteran\u00ebve t\u00eb atyre luft\u00ebrave u vler\u00ebsua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konservatore n\u00eb 22,261. Numri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm arrin n\u00eb 30,177 &#8211; m\u00eb shum\u00eb se kat\u00ebr her\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se vdekjet luftarake.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Numri i vler\u00ebsuar i vet\u00ebvrasjeve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb minimum, theksoi raporti, pasi nuk kishte t\u00eb dh\u00ebna statistikore t\u00eb disponueshme p\u00ebr vdekjet e Rezerv\u00ebs dhe Gard\u00ebs Komb\u00ebtare para vitit 2011. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, statistikat nuk p\u00ebrfshijn\u00eb domosdoshm\u00ebrisht \u00e7do vet\u00ebvrasje, pasi n\u00eb disa raste atribuimi mund t\u00eb jet\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb . Vdekjet nga mbidozat e drog\u00ebs apo ila\u00e7eve, gabimet e arm\u00ebve ose p\u00ebrplasjet me automjet mund t\u00eb mos lidhen p\u00ebrfundimisht me sjelljen vet\u00ebvras\u00ebse.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Edhe k\u00ebshtu, nivelet e regjistruara t\u00eb vet\u00ebvrasjeve midis an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb sh\u00ebrbimit aktiv dhe veteran\u00ebve jan\u00eb rritur dhe tejkalojn\u00eb ndjesh\u00ebm ato n\u00eb popullat\u00ebn e p\u00ebrgjithshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo shkon kund\u00ebr trendeve historike. Personeli me detyr\u00eb aktive zakonisht ka shkall\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb vet\u00ebvrasjeve sesa publiku i gjer\u00eb dhe kjo q\u00eb prej koh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs s\u00eb Vietnamit. Vdekjet m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb vet\u00ebvrasjeve ushtarake vazhduan t\u00eb rriten edhe pasi vdekjet luftarake u ul\u00ebn ndjesh\u00ebm pas vitit 2007.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Studimi thot\u00eb se nuk ka nj\u00eb shkak t\u00eb vet\u00ebm q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb \u00e7uar n\u00eb rritjen e numrave dhe p\u00ebrshkruan nj\u00eb num\u00ebr faktor\u00ebsh q\u00eb duket se i shtyjn\u00eb ushtar\u00ebt t\u00eb marrin jet\u00ebn e tyre. Disa nga k\u00ebto jan\u00eb problemet e zakonshme me t\u00eb cilat p\u00ebrballen pjes\u00ebtar\u00ebt e konflikteve t\u00eb armatosura: ekspozimi ndaj traum\u00ebs fizike dhe morale, stresit, kultur\u00ebs ushtarake q\u00eb k\u00ebrkon q\u00eb ushtar\u00ebt t\u00eb ashp\u00ebrsohen dhe t\u00eb fshehin at\u00eb q\u00eb perceptohet si dob\u00ebsi dhe v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb n\u00eb p\u00ebrshtatjen me jet\u00ebn civile.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Faktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb specifik\u00eb p\u00ebr llojin e luft\u00ebrave q\u00eb Shtetet e Bashkuara kan\u00eb zhvilluar gjat\u00eb dy dekadave t\u00eb fundit. P\u00ebrdorimi i gjer\u00eb i pajisjeve shp\u00ebrthyese t\u00eb improvizuara kund\u00ebr trupave amerikane ka shkaktuar nj\u00eb rritje t\u00eb d\u00ebmtimeve traumatike t\u00eb trurit dhe politraum\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, p\u00ebrparimet n\u00eb shkenc\u00ebn mjek\u00ebsore dhe zgjatja e madhe e luft\u00ebrave i lejojn\u00eb ushtar\u00ebt t\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e betej\u00ebs edhe kur u duhet t\u00eb merren me dhimbje kronike dhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera nga d\u00ebmtimet e tyre t\u00eb m\u00ebparshme. Rreth nj\u00eb e treta e ushtar\u00ebve t\u00eb plagosur shkojn\u00eb s\u00ebrish n\u00eb betej\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb her\u00eb pasi sh\u00ebrohen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ekziston edhe trauma seksuale q\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e sh\u00ebrbimit p\u00ebrjetojn\u00eb. P\u00ebrvoja traumatike ose k\u00ebrc\u00ebnimi i sulmit seksual prek mbi 23% t\u00eb grave n\u00eb ushtri, tha studimi. Ky num\u00ebr ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsim, pasi nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e incidenteve t\u00eb k\u00ebsaj natyre mbeten t\u00eb pa raportuara, pjes\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimit t\u00eb hakmarrjes dhe prirjes s\u00eb ushtris\u00eb p\u00ebr t&#8217;i minimizuar ato. Ngacmimi seksual p\u00ebrjetohet nga rreth 55% e grave dhe 38% e burrave.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb faktor tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb q\u00eb publiku amerikan \u00ebsht\u00eb kryesisht indiferent ndaj luft\u00ebrave pas 11 shtatorit, dhe ushtar\u00ebt q\u00eb i luftojn\u00eb ata e din\u00eb mir\u00eb k\u00ebt\u00eb dhe shpesh ndajn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin q\u00ebndrim. Sipas nj\u00eb sondazhi t\u00eb vitit 2018, pothuajse 60% e veteran\u00ebve nuk menduan se SHBA kan\u00eb objektiva t\u00eb qart\u00eb strategjik\u00eb n\u00eb Afganistan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> Edhe m\u00eb shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb besojn\u00eb se lufta nuk ka qen\u00eb nj\u00eb sukses. Nj\u00eb sondazh tjet\u00ebr n\u00eb vitin 2018 tregoi se rreth 42% e votuesve amerikan\u00eb ose nuk ishin n\u00eb dijeni t\u00eb konflikteve n\u00eb Lindjen e Mesme ose ishin t\u00eb bindur se Lufta kund\u00ebr Terrorit kishte mbaruar.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Luft\u00ebrat q\u00eb SHBA-ja nisi pas 11 shtatorit \u00e7uan n\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb vet\u00ebvrasjeve mes personelit ushtarak, pretendon nj\u00eb studim i ri, q\u00eb thekson se ushtar\u00ebt e traumatizuar \u00a0jan\u00eb vet\u00ebvrar\u00eb n\u00eb mas\u00eb. Nj\u00eb raport i ri nga projekti \u2018Kostot e Luft\u00ebs\u2019 nga Universiteti Bro\u00ebn ofron nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb re n\u00eb at\u00eb q\u00eb shum\u00eb e quajt\u00ebn nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":462578,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-462577","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nderkombetare"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/462577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=462577"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/462577\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/462578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=462577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=462577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=462577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}