{"id":462469,"date":"2021-07-18T10:40:17","date_gmt":"2021-07-18T08:40:17","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=462469"},"modified":"2021-07-18T10:40:17","modified_gmt":"2021-07-18T08:40:17","slug":"dw-roli-qe-luajne-jetstream-i-dhe-trajektorja-e-henes-ne-permbytjet-ne-gjermani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2021\/07\/18\/dw-roli-qe-luajne-jetstream-i-dhe-trajektorja-e-henes-ne-permbytjet-ne-gjermani\/","title":{"rendered":"DW: Roli q\u00eb luajn\u00eb Jetstream-i dhe trajektorja e H\u00ebn\u00ebs n\u00eb p\u00ebrmbytjet n\u00eb Gjermani","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-462470\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ur-e-rrezuar-ne-gjermani.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"394\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ur-e-rrezuar-ne-gjermani.jpg 700w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ur-e-rrezuar-ne-gjermani-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rritja e temperatur\u00ebs dhe nj\u00eb Jetstream gjithnj\u00eb e m\u00eb i dob\u00ebt: p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimit t\u00eb klim\u00ebs ndodhin n\u00eb Gjermani m\u00eb shum\u00eb dukuri ekstreme klimaterike si rritje t\u00eb nivelit t\u00eb ujit. Edhe H\u00ebna shkakton probleme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u00eb shum\u00eb se 110 vet\u00eb kan\u00eb humbur jet\u00ebn si pasoj\u00eb e p\u00ebrmbytjeve, q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb me vete dhe shkat\u00ebrruar rrug\u00eb t\u00eb t\u00ebra jav\u00ebn q\u00eb lam\u00eb pas. Vendndodhja e mij\u00ebra njer\u00ebzve\u00a0\u00ebsht\u00eb\u00a0 e panjohur. Shoku \u00ebsht\u00eb i madh tek njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb humbur t\u00eb af\u00ebrmit, por edhe \u00e7do t\u00eb mir\u00eb materiale q\u00eb kishin. P\u00ebrmbytje t\u00eb k\u00ebtyre p\u00ebrmasave kan\u00eb ndodhur nj\u00eb her\u00eb n\u00eb disa dekada n\u00eb Gjermani, por me ndryshimet klimaterike dukurit\u00eb ekstreme klimaterike mund t\u00eb ndodhin m\u00eb shpesh, parashikojn\u00eb meteorolog\u00ebt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Rreshje ekstreme do t\u00eb ket\u00eb m\u00eb shpesh n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb m\u00eb t\u00eb ngroht\u00eb&#8221;, thot\u00eb studiuesi i klim\u00ebs Andreas Fink nga Instituti p\u00ebr meteorologji dhe studimet klimaterike n\u00eb Karlsruhe n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr DW-n\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Ajri m\u00eb i ngroht\u00eb pranon m\u00eb shum\u00eb uj\u00eb<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb ar\u00ebsye p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb se me ngrohjen e tok\u00ebs ndryshon edhe atmosfera. &#8220;P\u00ebr \u00e7do rritje t\u00eb temperatur\u00ebs me nj\u00eb grad\u00eb Celsius atmosfera mund t\u00eb marr\u00eb rreth 7% m\u00eb shum\u00eb lag\u00ebshti\u201d, thot\u00eb Dr. Sebastian Sippel nga Instituti p\u00ebr klim\u00ebn dhe atmosfer\u00ebn t\u00eb Universitetit t\u00eb Zyrihut n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb p\u00ebr shtyp. &#8220;Kjo rritje e lag\u00ebshtis\u00eb si pasoj\u00eb e ngrohjes\u00a0\u00e7on n\u00eb nj\u00eb tendenc\u00eb aftgjat\u00eb t\u00eb rritjes s\u00eb s\u00eb rreshjeve dhe n\u00eb ve\u00e7antit\u00eb e shirave t\u00eb rr\u00ebmbyesh\u00ebm.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ekspert\u00ebt nuk kan\u00eb dyshim se\u00a0ndryshimet klimatike\u00a0t\u00eb shkaktuara nga njeriu ngrohin atmosfer\u00ebn ton\u00eb. &#8220;N\u00eb vitin 2021 nuk shtrohet m\u00eb pyetja n\u00ebse ndryshimet klimatike kan\u00eb sjell\u00eb k\u00ebt\u00eb pasoj\u00eb\u201d, thot\u00eb n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb Dr. Carl-Friedrich Schleussner, drejtues i grupit shkencor n\u00eb institutin e gjeografis\u00eb nga Universiteti i Humboldit n\u00eb Berlin rreth p\u00ebrmbytjeve aktuale n\u00eb Gjermani. &#8220;Pyetja q\u00eb k\u00ebrkon akoma p\u00ebrgjigje \u00ebsht\u00eb se sa i madh \u00ebsht\u00eb\u00a0 ky efekt\u201d.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_462471\" style=\"width: 251px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-462471\" class=\"wp-image-462471 \" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vorbulla-300x300.png\" alt=\"\" width=\"241\" height=\"241\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vorbulla-300x300.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vorbulla-150x150.png 150w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vorbulla-768x768.png 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vorbulla-1024x1024.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vorbulla-600x600.png 600w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vorbulla-180x180.png 180w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vorbulla-80x80.png 80w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vorbulla.png 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 241px) 100vw, 241px\" \/><p id=\"caption-attachment-462471\" class=\"wp-caption-text\">Grafik Informues: si influencon vorbulla polare motin n\u00eb Tok\u00eb<\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Jetstream i dob\u00ebsuar<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ka nj\u00eb konsensus n\u00eb qarqet shkencore p\u00ebr ndryshimet termodinamike, pra p\u00ebr atmosfer\u00ebn gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb ngroht\u00eb dhe p\u00ebr kapacitetin e saj t\u00eb rritur p\u00ebr t\u00eb pranuar lag\u00ebshti. Nj\u00eb aspekt tjet\u00ebr q\u00eb akoma nuk \u00ebsht\u00eb sqaruar p\u00ebrfundimisht por q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i mundsh\u00ebm, ndikon n\u00eb dukurit\u00eb ekstreme klimaterike si p\u00ebrmbytjet n\u00eb Gjermani dhe vendet fqinje ashtu si edhe n\u00eb rrymat e nxehta n\u00eb brigjet per\u00ebndimore t\u00eb SHBA-s\u00eb dhe Kanadas\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr rrymat ajrore, q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr zonat me presion t\u00eb lart\u00eb dhe t\u00eb ul\u00ebt q\u00eb mbizot\u00ebrojn\u00eb me shpejt\u00ebsi zonat gjeografike t\u00eb moderuara. Studiuesi i klim\u00ebs\u00a0 Andreas Fink mendon q\u00eb Jetstream-I, nj\u00eb er\u00eb nga per\u00ebndimi me nj\u00eb gjer\u00ebsi rreth 9 kilometra p\u00ebreth polit verior, q\u00eb vitet e fundit \u00ebsht\u00eb dob\u00ebsuar dhe n\u00eb vend t\u00eb rrjedh\u00ebs s\u00eb m\u00ebparshme \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb val\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;K\u00ebto val\u00eb mbeten n\u00eb vend dhe mundet q\u00eb n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb vendit se ku jan\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb rryma t\u00eb nxehta, si ato q\u00eb ne kemi par\u00eb n\u00eb Amerik\u00ebn e Veriut ose t\u00eb shkaktojn\u00eb p\u00ebrmbytje\u201d, shpjegon Fink-u.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Presionet e larta dhe t\u00eb ul\u00ebta nuk zhvendosen m\u00eb me forc\u00eb. &#8220;N\u00eb nj\u00eb zon\u00eb me presion t\u00eb ul\u00ebt si Bernd [q\u00eb shkaktoi rreshjet e forta dhe p\u00ebrmbytjet aktuale] ndodhi pik\u00ebrisht ky fenomen q\u00eb kjo situat\u00eb mbeti e p\u00ebrq\u00ebndruar n\u00eb nj\u00eb vend.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ekspert\u00ebt mendojn\u00eb s\u00eb Jetstream-I dob\u00ebsohet sepse ai vihet n\u00eb veprim nga nryshimet n\u00eb temperatur\u00eb mes Arktikut dhe Tropikut. N\u00eb Arktik temperaturat po p\u00ebsojn\u00eb rritje dhe k\u00ebshtu ndryshimet e temperturave b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb vogla, dhe p\u00ebr pasoj\u00eb edhe rrymat e ajrit m\u00eb t\u00eb dob\u00ebta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>P\u00ebrmbytje m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija p\u00ebr shkak t\u00eb H\u00ebn\u00ebs?<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb pik\u00eb e fundit shqet\u00ebsuese lidhur me nivelet e larta t\u00eb ujit. N\u00eb dekadat e ardhshme nivelet e ujit n\u00eb koh\u00eb batice dhe zbatice do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb ekstreme se normalisht. Shkak p\u00ebr k\u00ebt\u00eb\u00a0 jan\u00eb parrgullsit\u00eb n\u00eb trajektoren e H\u00ebn\u00ebs. Kjo ndodh nj\u00eb her\u00eb n\u00eb 18 vjet. Por kur t\u00eb ndodh\u00eb her\u00ebn tjet\u00ebr n\u00eb vitet 2030, niveli i detit do t\u00eb jet\u00eb i ngritur si pasoj\u00eb e ngrohjes globale dhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ar\u00ebsye p\u00ebr t\u00b4u shqet\u00ebsuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;N\u00eb mes t\u00eb ciklit t\u00eb H\u00ebn\u00ebs q\u00eb zgjat 18,6 vjet, baticat dhe zbaticat n\u00eb Tok\u00eb jan\u00eb t\u00eb suprimuara: baticat jan\u00eb m\u00eb ul\u00ebta dhe zbaticat m\u00eb t\u00eb larta&#8221;, shpjegon agjencia e fluturimeve kozmike e SHBA-s\u00eb, NASA n\u00eb faqen e saj zyrtare. \u201eN\u00eb gjysm\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb ciklit nivelet e ujit b\u00ebhen m\u00eb ekstreme: batica b\u00ebhet m\u00eb e lart\u00eb dhe zbatica m\u00eb e ul\u00ebt.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Studuesit mendojn\u00eb se do t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrmbytje t\u00eb vazhdueshme q\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb pasoja katastrofike. Kombinuar me numrin n\u00eb rritje t\u00eb dukurive klimaterike ekstreme, q\u00eb sjell me vehte ndryshimi i klim\u00ebs. K\u00ebto jan\u00eb lajme shum\u00eb shqet\u00ebsuese.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE:<\/span><\/strong> Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/nivel-i-lart%C3%AB-i-ujit-dhe-roli-q%C3%AB-luajn%C3%AB-jetstream-i-dhe-trajektorja-e-h%C3%ABn%C3%ABs\/a-58303471\"><strong><span style=\"color: #0000ff;\">Deutsche Welle<\/span><\/strong><\/a> n\u00eb shqip<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Rritja e temperatur\u00ebs dhe nj\u00eb Jetstream gjithnj\u00eb e m\u00eb i dob\u00ebt: p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimit t\u00eb klim\u00ebs ndodhin n\u00eb Gjermani m\u00eb shum\u00eb dukuri ekstreme klimaterike si rritje t\u00eb nivelit t\u00eb ujit. Edhe H\u00ebna shkakton probleme. M\u00eb shum\u00eb se 110 vet\u00eb kan\u00eb humbur jet\u00ebn si pasoj\u00eb e p\u00ebrmbytjeve, q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb me vete dhe shkat\u00ebrruar rrug\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":462470,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,13],"tags":[],"class_list":["post-462469","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nderkombetare","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/462469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=462469"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/462469\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/462470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=462469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=462469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=462469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}