{"id":458610,"date":"2021-06-05T20:51:32","date_gmt":"2021-06-05T18:51:32","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=458610"},"modified":"2021-07-09T22:58:15","modified_gmt":"2021-07-09T20:58:15","slug":"paradoksi-i-evropes-si-destinacion","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2021\/06\/05\/paradoksi-i-evropes-si-destinacion\/","title":{"rendered":"Paradoksi i Evrop\u00ebs si destinacion","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-288265\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/irenabeqiraj-e1610551808479.jpg\" alt=\"\" width=\"738\" height=\"392\" \/><\/span><\/p>\n<p><em><strong>Nga Irena Beqiraj<\/strong><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr \u00e7do ndjek\u00ebs t\u00eb paansh\u00ebm t\u00eb debatit mbi faktor\u00ebt e shtyrjes s\u00eb hapjes s\u00eb negociatave me Bashkimin Evropian, por edhe t\u00eb ecuris\u00eb s\u00eb integrimit rajonal, konkluzioni \u00ebsht\u00eb i thjesht\u00eb &#8211; Rruga konvencionale e ndjekur p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e Bashkimit Evropian ka pushuar s\u00eb qenuri rrug\u00eb suksesi, q\u00eb kur u pranua si e till\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rruga e p\u00ebrmbushjeve t\u00eb kushteve t\u00eb vendosura nga Bashkimi Evropian ka koh\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsisht e paqart\u00eb, madje kusht\u00ebzimet e BE-s\u00eb kan\u00eb ndikuar gjer\u00ebsisht n\u00eb produktin politik q\u00eb kemi sot, autoritarizmin konkurrues. Sa m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrmbushnin kushtet, paradoksalisht, aq m\u00eb pak vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor ecnin drejt evropianizimit dhe demokratizimit. Faktor\u00ebt e k\u00ebtij produkti jan\u00eb sot t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr shum\u00eb studiues politik dhe ekonomik t\u00eb rajonit, por nd\u00ebr m\u00eb kryesor\u00ebt renditet liberalizimi i tregut, i cili u b\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebkohshme me hartimin e rregullave gj\u00eb q\u00eb krijoi mund\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrfitimeve ekonomike vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb elit\u00eb t\u00eb vog\u00ebl. Kjo elit\u00eb ka krijuar tanim\u00eb lidhje t\u00eb forta klienteliste, duke rritur ndikimin sistematik n\u00eb politik\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, kusht\u00ebzimet e p\u00ebrcaktuara nga lart-posht\u00eb, jan\u00eb kthyer n\u00eb mat\u00ebset e vetme t\u00eb performanc\u00ebs politike edhe ekonomike edhe pse fiktive. Mungesa e mat\u00ebseve t\u00eb performanc\u00ebs t\u00eb vendosura s\u00eb brendshmi zerojn\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn p\u00ebr konkurrenc\u00eb politike, diskutime t\u00eb brendshme t\u00eb ideve t\u00eb zhvillimit t\u00eb vendeve n\u00eb ve\u00e7anti apo dhe t\u00eb rajonit. Prioriteti ka qen\u00eb, \u00ebsht\u00eb dhe mbetet p\u00ebrmbushja e kushteve t\u00eb BE. Ligji i Heisenbergut, edhe pse ligj i fizik\u00ebs, thjesht\u00ebsisht mund t\u00eb shpjegoj\u00eb efektin patologjik q\u00eb k\u00ebto kusht\u00ebzime krijojn\u00eb te politik\u00eb-b\u00ebrja e vendeve t\u00eb rajonit. Sikurse procesi i v\u00ebzhgimit ndikon tek th\u00ebrmia e v\u00ebzhguar edhe sjellja politike e elitave drejtuese ne dukje \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet e kushtet e v\u00ebzhguesit, BE. Kjo pajtueshm\u00ebri n\u00eb dukje i b\u00ebn t\u00eb pacenueshme politikat e tyre edhe pse n\u00eb thelb jan\u00eb jotransparente. \u00c7do hap i proklamuar edhe\/ose i hedhur brenda sallonit t\u00eb pritjes s\u00eb BE-s\u00eb, si dhe nd\u00ebrveprimi me zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb ose dhe shteteve an\u00ebtare i lejon politikan\u00ebt t\u00eb forcojn\u00eb legjitimitetin e tyre,\u00a0 dhe pse niveli i p\u00ebrgjegjshm\u00ebris\u00eb n\u00eb politik\u00eb-b\u00ebrje ka qen\u00eb i ul\u00ebt. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa demokracin\u00eb nd\u00ebr vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor po lul\u00ebzon stabilio-kracia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00ebse fjal\u00ebn integrim e z\u00ebvend\u00ebsojm\u00eb me fjal\u00ebn kontribut, edhe fjal\u00ebn negociat\u00eb e shoq\u00ebrojm\u00eb me fraz\u00ebn \u201cmes t\u00eb barabart\u00ebsh\u201d \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb q\u00eb 6 vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor jan\u00eb larg Evrop\u00ebs s\u00eb Bashkuar, e cila n\u00eb pik\u00ebpamjen e themeluesve t\u00eb saj u ngrit si nj\u00eb treg p\u00ebrbashk\u00ebt ekonomik teknologjik edhe politik, por n\u00eb rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb saj duhet t\u00eb ishte lidhja kulturore. Pavar\u00ebsisht q\u00ebmtimit t\u00eb kujdessh\u00ebm t\u00eb raporteve t\u00eb Komisionit Evropian p\u00ebr t\u00eb pikasur arritjet, me stadin ekonomiko-zhvillimor dhe politik gjasht\u00eb vendet e Ballkanit nuk jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb ekonomin\u00eb edhe politik\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt evropiane, por mbi t\u00eb gjitha jemi shum\u00eb larg saj kulturalisht. Th\u00ebn\u00eb tro\u00e7, ato jan\u00eb n\u00eb hollin e pritjes m\u00eb s\u00eb shumti si merit\u00eb e pozicionit t\u00eb tyre gjeografik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjasht\u00eb vendet t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrballen nj\u00ebjtat sfida social ekonomike \u2013 p\u00ebrmir\u00ebsimin e infrastruktur\u00ebs, diversifikimin e burimeve t\u00eb q\u00ebndrueshme energjetike, forcimin e konkurrenc\u00ebs, rritjen e produktivitetit, uljen e papun\u00ebsis\u00eb,\u00a0 krijimin e ekonomive t\u00eb dijes &#8211; sfida t\u00eb cilat nuk ka asnj\u00eb shans t\u00eb zgjidhen me reforma apo politika t\u00eb importuara nga jasht\u00eb sado vizionare mund t\u00eb jen\u00eb si ide. Sjellja deri diku e kuptueshme nga aktor\u00ebt vendimmarr\u00ebs ka qen\u00eb praktike, asnj\u00eb pron\u00ebsi mbi proceset e importuara thjesht p\u00ebrdorim i tyre sipas nevojave thell\u00ebsisht politike t\u00eb momentit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dikur i krahasoja p\u00ebrpjekjet e 6 vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e Evrop\u00ebs s\u00eb Bashkuar me p\u00ebrpjekjet e Impresionist\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt k\u00ebrkonin suksesin edhe daljen nga varf\u00ebria vet\u00ebm duke u b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e ekspozit\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb artit t\u00eb zhvilluar nga Akademia Franceze. Impresionist\u00ebt e kuptuan se suksesi, nuk mund t\u00eb arrihej vet\u00ebm duke plot\u00ebsuar arritur kushtet dhe standardet e akademis\u00eb. Ata e kuptuan q\u00eb kishin ngecur tek \u201cparadoksi i kapjes\u201d dhe p\u00ebrdor\u00ebn si\u00a0 detour organizimin e ekspozitave t\u00eb tyre t\u00eb vogla. Kreativiteti i tyre mund\u00ebsoi lul\u00ebzimin e disa l\u00ebvizjeve n\u00eb art dhe secila l\u00ebvizje sot \u00ebsht\u00eb e famshme dhe pjes\u00eb e gjith\u00eb muzeumeve t\u00eb bot\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sot s\u00ebrish mendoj q\u00eb 6 vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor duhet t\u00eb hapin mendjen edhe t\u00eb gjejn\u00eb alternativa zhvillimi, t\u00eb cilat nuk mund t\u00eb importohet dhe t\u00eb \u00a0kusht\u00ebzohet nga jasht\u00eb. S\u00ebrish mendoj q\u00eb duhet t\u00eb \u00e7lirojm\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn ton\u00eb t\u00eb t\u00eb menduarit, nga \u201cefekti i arritjes\/plot\u00ebsimit t\u00eb standardeve apo kushteve\u201d, t\u00eb cilat edhe pse i admirojm\u00eb, politikisht dhe kulturalisht nuk jemi gati t\u2019i p\u00ebrvet\u00ebsojm\u00eb. Por sot m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb mendoj se ka ardhur koha t\u00eb pranojm\u00eb me bindje t\u00eb thell\u00eb se nuk mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb Evropa q\u00eb do t\u00eb mendoj\u00eb strategjikisht p\u00ebr ne, duke vazhduar t\u00eb \u201cna m\u00ebsoj\u00eb\u201d p\u00ebrpar\u00ebsit\u00eb edhe objektivat tona strategjike. Destinacioni yn\u00eb duhet jet\u00eb zhvillimi jo Evropa p\u00ebrse.\u00a0 Evropa mund t\u00eb na p\u00ebrkrah n\u00eb k\u00ebt\u00eb udh\u00ebtim, por kurrsesi nuk mund t\u00eb na drejtoj\u00eb m\u00eb. Vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb do t\u00eb jemi gati p\u00ebr t\u00eb negociuar me t\u00eb, pavar\u00ebsisht dinamikave t\u00eb saj t\u00eb brendshme.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Irena Beqiraj P\u00ebr \u00e7do ndjek\u00ebs t\u00eb paansh\u00ebm t\u00eb debatit mbi faktor\u00ebt e shtyrjes s\u00eb hapjes s\u00eb negociatave me Bashkimin Evropian, por edhe t\u00eb ecuris\u00eb s\u00eb integrimit rajonal, konkluzioni \u00ebsht\u00eb i thjesht\u00eb &#8211; Rruga konvencionale e ndjekur p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e Bashkimit Evropian ka pushuar s\u00eb qenuri rrug\u00eb suksesi, q\u00eb kur u pranua si [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":32,"featured_media":427209,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,13],"tags":[],"class_list":["post-458610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editorial","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/458610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=458610"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/458610\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/427209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=458610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=458610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=458610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}