{"id":437262,"date":"2021-03-19T08:00:15","date_gmt":"2021-03-19T07:00:15","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=437262"},"modified":"2021-03-18T20:40:19","modified_gmt":"2021-03-18T19:40:19","slug":"dr-andrin-tahiri-sfidat-ekonomike-dhe-sociale-si-pasoje-e-covidit-mund-te-rrisin-numrin-e-perdoruesve-te-drogerave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2021\/03\/19\/dr-andrin-tahiri-sfidat-ekonomike-dhe-sociale-si-pasoje-e-covidit-mund-te-rrisin-numrin-e-perdoruesve-te-drogerave\/","title":{"rendered":"Dr.Andrin Tahiri: Sfidat ekonomike dhe sociale si pasoj\u00eb e Covidit mund t\u00eb rrisin numrin e p\u00ebrdoruesve t\u00eb drog\u00ebrave","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ANDRIN-TAHIRI-640x654.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-437265\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ANDRIN-TAHIRI-640x654.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"654\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ANDRIN-TAHIRI-640x654.jpg 640w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ANDRIN-TAHIRI-640x654-294x300.jpg 294w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ANDRIN-TAHIRI-640x654-283x290.jpg 283w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Var\u00ebsia ndaj \u00e7do lloj l\u00ebnde narkotike nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb dob\u00ebsi e personalitetit t\u00eb personit, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje q\u00eb mund ta shoq\u00ebroj\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebn. N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr gazet\u00ebn \u201cSh\u00ebndeti Online\u201d mjeku toksikolog Dr. Andrin Tahiri tregon m\u00eb shum\u00eb rreth k\u00ebtij fenomeni n\u00eb rritje.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Doktor, a mund ta quajm\u00eb s\u00ebmundje, var\u00ebsin\u00eb ndaj drog\u00ebs apo \u00ebsht\u00eb ves?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Var\u00ebsia ndaj drog\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb ves por \u00ebsht\u00eb s\u00ebmundje kronike, e cila k\u00ebrkon asistenc\u00eb mjek\u00ebsore t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb, t\u00eb shtrir\u00eb n\u00eb koh\u00eb, n\u00eb periudha afatgjata ose afatshkurtra me konsult\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt ose trajtim multidisiplinor me psikiat\u00ebr dhe psikolog.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">\u00a0Cila \u00ebsht\u00eb grupmosha m\u00eb e prirur p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb l\u00ebnd\u00eb narkotike?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Droga nuk zgjedh, droga i prek t\u00eb gjitha shtresat e shoq\u00ebris\u00eb ku ne jetojm\u00eb ashtu sikuse nuk njeh edhe mosh\u00eb. N\u00eb vitin q\u00eb shkoi, vitin pandemik, ka patur nevoj\u00eb p\u00ebr asistenc\u00eb mjek\u00ebsore t\u00eb shum\u00eb grupmoshave por, p\u00ebr shkak t\u00eb covidit konsulta \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb on-line.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Ky trend \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritje apo n\u00eb ulje?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Trendi fatkeq\u00ebsisht \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritje dhe jo n\u00eb ulje t\u00eb rasteve. Trend n\u00eb rritje \u00ebsht\u00eb p\u00ebr l\u00ebnd\u00eb drog\u00eb Marijuana (kanabis) sidomos tek mosha e adoleshenc\u00ebs (vitet e para t\u00eb shkoll\u00ebs s\u00eb mesme)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr t\u00eb rriturit trendi ka rritje\u00a0n\u00eb l\u00ebnd\u00ebn narkotike t\u00eb llojit kokain\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr drog\u00ebrat e tjera sintetike ku p\u00ebrmend amfetamin\u00ebn etj, jan\u00eb raste t\u00eb izoluara t\u00eb cilat kan\u00eb marr\u00eb sh\u00ebrbimin mjek\u00ebsor dhe jan\u00eb larguar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrdoruesit e heroin\u00ebs jan\u00eb n\u00eb pozicion t\u00eb stacionuar, me plus apo minus rritje t\u00eb vogla. Jo rritje t\u00eb dukshme t\u00eb shtimit t\u00eb numrit<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">A \u00ebsht\u00eb akoma \u201ctabu\u201d, \u201cturp\u201d\u00a0t\u00eb k\u00ebrkosh ndihm\u00eb p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb drog\u00ebn?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Stigma \u00ebsht\u00eb akoma dhe m\u00eb shum\u00eb e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem tradicional. Sidomos p\u00ebr prind\u00ebrit e pacientit por dhe nga pacienti vet\u00eb, sidomos pacient\u00ebt q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrdorues t\u00eb kokain\u00ebs dhe p\u00ebr ta l\u00ebn\u00eb at\u00eb, stigma \u00ebsht\u00eb akoma dhe m\u00eb shum\u00eb. Kan\u00eb nj\u00eb ndrojtje n\u00eb vetvete, nuk duan t\u00eb jen\u00eb n\u00eb publik. Kategoria q\u00eb abuzon me kokain\u00ebn \u00ebsht\u00eb kategoria q\u00eb ka nj\u00eb mb\u00ebshtetje monetare, ka nj\u00eb lloj mir\u00ebq\u00ebnie, kjo b\u00ebn q\u00eb t\u00eb mos i drejtohen spitalit p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar ndihm\u00eb.\u00a0Nd\u00ebrsa p\u00ebr adoleshent\u00ebt m\u00eb shum\u00eb \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje moshe,\u00a0jan\u00eb n\u00eb nj\u00eb mosh\u00eb n\u00eb udh\u00ebkryq. M\u00eb shum\u00eb do t\u00eb thoja q\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb grupmosh\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr prind\u00ebrit ajo ndrojtja dhe pranimi q\u00eb f\u00ebmija i p\u00ebrdor l\u00ebnd\u00eb narkotike dhe nuk duan q\u00eb ky fenomen t\u00eb jet\u00eb tek f\u00ebmij\u00ebt e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nuk \u00ebsht\u00eb se jan\u00eb t\u00eb ndar\u00eb se cila gjini \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb ose m\u00eb pak p\u00ebrdoruese. Jan\u00eb nj\u00eblloj t\u00eb dyja gjinit\u00eb. Mendoj se abuzmi me drog\u00ebrat ka filluar t\u00eb b\u00ebhet stil jetese, presioni i komunitetit kur dikush e sjell si risi k\u00ebt\u00eb trend\u00a0nuk ka diferenc\u00eb n\u00eb gjini n\u00eb p\u00ebrdorim.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">COVID -19 si po ndikon tek k\u00ebto t\u00eb individ\u00eb?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb pandemis\u00eb jan\u00eb v\u00ebn\u00eb re sjellje t\u00eb reja tek p\u00ebrdoruesit e drog\u00ebs dhe k\u00ebtu p\u00ebrmend:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Dhun\u00ebn fizike<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Agresivitet n\u00eb familje dhe n\u00eb komunitet.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr fatin e keq edhe pse ka qen\u00eb pandemia, l\u00ebnda narkotike \u00ebsht\u00eb gjetur nga p\u00ebrdoruesit dhe nuk ka qen\u00eb problem p\u00ebr t\u2019u gjendur. Problem p\u00ebr ne \u00ebsht\u00eb stigma q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar ndihm\u00eb tek nj\u00eb mjek specialist, nevoja p\u00ebr k\u00ebshilla.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe do ket\u00eb tendenc\u00eb p\u00ebr t\u2019u rritur numri duke qen\u00eb n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, ku problemet sociale dhe ekonomike dita dit\u00ebs po b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. Por mbetet p\u00ebr t\u2019u par\u00eb, ne jemi gati t\u00eb p\u00ebrballemi me situat\u00ebn duke i dh\u00ebn\u00eb asistenc\u00ebn mjek\u00ebsore \u00e7dokujt q\u00eb ka nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Sa \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia q\u00eb nj\u00eb ish-p\u00ebrdorues t\u2019i rikthehet p\u00ebrs\u00ebri p\u00ebrdorimit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve narkotike?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mund\u00ebsia q\u00eb t\u2019i kthehet p\u00ebrs\u00ebri \u00ebsht\u00eb, nuk mund t\u00eb them e madhe por q\u00eb ka mund\u00ebsi rikthimi. Ne i themi g\u00ebrryerje psikologjike q\u00eb vazhdon p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb dhe me shum\u00eb modesti mund t\u00eb them pothuaj edhe p\u00ebr gjith\u00eb jet\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00ebse ti i jep k\u00ebtij pacienti nj\u00eb trajtim multidisiplinor me asistenc\u00eb mjek\u00ebsore, psikologjike dhe asistenc\u00eb familjare, mund ta quajm\u00eb luft\u00eb t\u00eb fituar n\u00eb momentin q\u00eb ti i edukon sjelljen pacientit ndaj drog\u00ebs. Ai pacient do e ket\u00eb gjithmon\u00eb ndjenj\u00ebn e tundimit, duke qen\u00eb p\u00ebrball\u00eb realiteteve t\u00eb ndryshme b\u00ebn t\u00eb tundohet por, kur e ka fituar sjelljen ndaj drog\u00ebs mund t\u00eb themi q\u00eb \u00ebsht\u00eb i fituar dhe i sh\u00ebruar.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Sa zgjat trajtimi p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb drog\u00ebn?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Hapi i par\u00eb p\u00ebr t\u00eb fituar k\u00ebt\u00eb betej\u00eb \u00ebsht\u00eb se pacienti duhet t\u00eb jet\u00eb i motivuar dhe n\u00eb bindje t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb var\u00ebsi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">E gjitha varet nga shkalla e var\u00ebsis\u00eb dhe l\u00ebnda drog\u00eb e marr\u00eb, mosha, gjinia, frekuenca e koh\u00ebs s\u00eb marrjes s\u00eb l\u00ebnd\u00ebs narkotike. Jan\u00eb shum\u00eb faktor\u00eb t\u00eb cil\u00ebt ndikojn\u00eb. Nj\u00eb mjek i specializuar e shikon n\u00ebse pacienti ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb detox afat shkurt\u00ebr ose afatgjat\u00eb, ka nevoj\u00eb q\u00eb t\u00eb futet n\u00eb programe rehabilitimi, ose n\u00eb programe kur i jepen terapi z\u00ebv\u00ebnd\u00ebsuese e cila varet nga lloji i drog\u00ebs. Terapit\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuese mund t\u00eb jen\u00eb me Metadon ose me Buprenorfiini (e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb z\u00ebv\u00ebnd\u00ebsues shum\u00eb i mir\u00eb e Metadonit) procedur\u00eb e cila b\u00ebhet me nj\u00eb konsult\u00eb me nj\u00eb toksikolog, psikiat\u00ebr dhe t\u00eb nj\u00eb psikologu.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Funksinon ky lloj trajtimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb pavion?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Po funksionon edhe me sukses t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr k\u00ebto pacient\u00eb. Por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb multidisiplinore, ku t\u00eb gjith\u00ebn n\u00eb dor\u00eb e ka pacienti duke e pranuar q\u00eb vuan nga kjo s\u00ebmundje. Dhe familja duhet t\u00eb jet\u00eb sa m\u00eb e kompletuar n\u00eb aspektin q\u00eb e kupton rastin, k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb dhe e pranojn\u00eb ndihm\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Do theksoja fort q\u00eb ai q\u00eb merr drog\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb njeri i keq, nuk ka prind\u00ebr t\u00eb k\u00ebqinj. Se shum\u00eb her\u00eb vijn\u00eb na thon\u00eb q\u00eb \u2018jam prind i keq ngaq\u00eb f\u00ebmija im merr l\u00ebnd\u00eb narkotike\u2019, ose \u2018jam nj\u00eb person i keq pse p\u00ebrdor l\u00ebnd\u00eb narkotike\u2019.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">\u00a0VINI RE:<\/span> Ky artikull \u00ebsht\u00eb pron\u00eb intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/shendeti.com.al\/dr-andrin-tahiri-sfidat-ekonomike-dhe-sociale-si-pasoje-e-covid-mund-te-rrisin-numrin-e-perdoruesve-te-drogave-2\/\">Shendeti.com.al<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Var\u00ebsia ndaj \u00e7do lloj l\u00ebnde narkotike nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb dob\u00ebsi e personalitetit t\u00eb personit, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje q\u00eb mund ta shoq\u00ebroj\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebn. N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr gazet\u00ebn \u201cSh\u00ebndeti Online\u201d mjeku toksikolog Dr. Andrin Tahiri tregon m\u00eb shum\u00eb rreth k\u00ebtij fenomeni n\u00eb rritje. Doktor, a mund ta quajm\u00eb s\u00ebmundje, var\u00ebsin\u00eb ndaj drog\u00ebs apo \u00ebsht\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":437268,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-437262","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=437262"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437262\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/437268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=437262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=437262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=437262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}