{"id":432789,"date":"2021-02-27T08:00:19","date_gmt":"2021-02-27T07:00:19","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=432789"},"modified":"2021-02-26T22:25:56","modified_gmt":"2021-02-26T21:25:56","slug":"shqiperia-po-plaket-sfidat-demografike-dhe-shendetesore-te-shekullit-21","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2021\/02\/27\/shqiperia-po-plaket-sfidat-demografike-dhe-shendetesore-te-shekullit-21\/","title":{"rendered":"Shqip\u00ebria po plaket, sfidat demografike dhe sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb shekullit 21","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/7-640x355-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-432791\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/7-640x355-1.png\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"666\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/7-640x355-1.png 1200w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/7-640x355-1-300x167.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/7-640x355-1-768x426.png 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/7-640x355-1-1024x568.png 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/7-640x355-1-1170x650.png 1170w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/7-640x355-1-750x415.png 750w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">UNFPA n\u00eb Shqip\u00ebri prezantoi sot nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb detajuar mbi\u00a0Sfidat demografike dhe sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Shekullin 21\u00a0me t\u00eb cilat p\u00ebrballet Shqip\u00ebria n\u00eb Shekullin 21. Hartuar nga nj\u00eb grup ekspert\u00ebsh n\u00eb fushat e demografis\u00eb dhe sh\u00ebndetit publik, nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi shkencor, ky <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/shendeti.com.al\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Sfidat-demografike-dhe-sh%C3%ABndet%C3%ABsore-t%C3%AB-Shqip%C3%ABris%C3%AB-n%C3%AB-Shekullin-21.pdf\">raport<\/a> <\/span>ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse nxjerr n\u00eb pah sfidat m\u00eb emergjente t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, si edhe tenton t\u00eb jap\u00eb rekomandime mbi hartimin dhe zbatimin e disa politikave t\u00eb integruara gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse si nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me k\u00ebto sfida, politika jo vet\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin e f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb rinjve, por edhe p\u00ebr n\u00ebnat e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cRaporti nxjerr n\u00eb pah nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrqendruar tek potenciali i t\u00eb rinjve n\u00eb vend, jo vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ndaluar migracionin, por edhe p\u00ebr t\u00eb ngadal\u00ebsuar procesin e mplakjes. Raporti gjithashtu thekson se fokusi tek t\u00eb moshuarit duhet t\u00eb p\u00ebrb\u00ebj\u00eb nj\u00eb axhend\u00eb t\u00eb re p\u00ebr kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor dhe social. Raporti nuk le m\u00eb pas v\u00ebmendjen ndaj t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe t\u00eb drejtave t\u00eb sh\u00ebndetit riprodhues. Duke adresuar rregullimin e abortit, ndalimin e abortit p\u00ebr shkak t\u00eb gjinis\u00eb, si edhe duke fuqizuar gruan p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vendime vet\u00eb, ky raport n\u00ebnvizon r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e t\u00eb drejtave t\u00eb sh\u00ebndetit riprodhues si pjes\u00eb e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.\u201d<\/em>\u00a0\u2013 u shpreh Dr. Arjan Gjonca, Ekspert i Demografis\u00eb n\u00eb London School of Economics, nj\u00eb nga autor\u00ebt e analiz\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cRaporti d\u00ebshmon p\u00ebrmir\u00ebsimin e q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb shum\u00eb treguesve sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit, por, nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe nevoj\u00ebn p\u00ebr rritjen e nivelit t\u00eb edukimit sh\u00ebndet\u00ebsor t\u00eb mbar\u00eb popullsis\u00eb dhe b\u00ebn thirrje p\u00ebr angazhim serioz t\u00eb qeveris\u00eb p\u00ebr rritje t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb financimit\u00a0n\u00eb sektorin sh\u00ebndet\u00ebsor si parakusht themelor p\u00ebr t\u00eb garantuar mbules\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore universale.\u201d<\/em> \u2013 u shpreh Dr. Genc Burazeri, Ekspert i Sh\u00ebndetit Publik nj\u00eb tjet\u00ebr autor i k\u00ebtij raporti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Raporti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vazhdim i pun\u00ebs s\u00eb b\u00ebr\u00eb me Studimin Shqiptar Demografik dhe Sh\u00ebndet\u00ebsor 2017-2018 (ADHS 2017-2018) dhe p\u00ebrdor t\u00eb dh\u00ebnat e ADHS dhe t\u00eb nj\u00eb numri t\u00eb madh burimesh t\u00eb disponueshme p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e trajtuara, q\u00eb nga regjistrat vital\u00eb, t\u00eb dh\u00ebnat e censuseve, t\u00eb dh\u00ebnat nga p\u00ebrdorimi i sh\u00ebrbimeve e deri tek studime t\u00eb ve\u00e7anta n\u00eb popullat\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cUNFPA shpreson q\u00eb kjo analiz\u00eb e thelluar do t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb baz\u00eb p\u00ebr sektorin publik shtet\u00ebror dhe at\u00eb joqeveritar p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar m\u00eb tej politikat q\u00eb lidhen me sh\u00ebndetin dhe demografin\u00eb e popullit shqiptar.\u201d<\/em>\u2013 deklaroi Zj. Elsona Agolli, Analiste Programi p\u00ebr \u00c7\u00ebshtjet Gjinore dhe Popullsin\u00eb n\u00eb zyr\u00ebn e UNFPA n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ky raport u prezantua n\u00eb partneritet me Komisionin Parlamentar t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, Pun\u00ebs dhe \u00c7\u00ebshtjeve Sociale koordinuar nga Fondacioni NESMARK si partner zbatues i UNFPA Albania.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">SFIDAT DEMOGRAFIKE DHE SH\u00cbNDET\u00cbSORE N\u00cb SHQIP\u00cbRI<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">REKOMANDIME\u00a0P\u00cbR POLITIKAT<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Fokus tek f\u00ebmij\u00ebt dhe n\u00ebnat\u00a0\u2013 nj\u00eb plan p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar vdekshm\u00ebrin\u00eb neonatale dhe perinatale<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shqip\u00ebria nuk duhet t\u00eb shqet\u00ebsohet thjesht p\u00ebr numrat e popullat\u00ebs. Politikat m\u00eb t\u00eb fundit pronataliste, t\u00eb cilat inkurajojn\u00eb lindjet, nuk mund t\u00eb jen\u00eb p\u00ebrgjigja e vetme, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nuk japin zgjidhje afatgjata. Qeveria e Shqip\u00ebris\u00eb duhet t\u00eb konsideroj\u00eb hartimin e nj\u00eb politike t\u00eb integruar multidisiplinore dhe multisektoriale, q\u00eb p\u00ebrfshin rinin\u00eb dhe \u00e7\u00ebshtjet gjinore. Kjo do t\u00eb kishte efekte t\u00eb prekshme dhe t\u00eb q\u00ebndrueshme mbi demografin\u00eb dhe zhvillimin e vendit, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb demostruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb te suksesshme n\u00eb vende t\u00eb tjera.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Lidhur me stanjacionin e dekad\u00ebs s\u00eb fundit n\u00eb nivelin e vdekshm\u00ebris\u00eb foshnjore dhe f\u00ebminore, \u00ebsht\u00eb e k\u00ebshillueshme t\u00eb ndiqet s\u00ebrish nj\u00eb qasje e integruar dhe multisektoriale. Ajo duhet t\u00eb fokusohet jo vet\u00ebm n\u00eb p\u00ebrmiresimin e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb sh\u00ebrbimeve n\u00eb maternitete, p\u00ebrfshir\u00eb pajisjet dhe personelin, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar jet\u00ebt e foshnjave t\u00eb sapolindura, por fokusi duhet t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb edhe kujdesin p\u00ebr n\u00ebnat gjat\u00eb shtat\u00ebzanis\u00eb, \u00e7ka \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr mbrojtjen e sh\u00ebndetit si t\u00eb n\u00ebn\u00ebs, ashtu edhe t\u00eb foshnjes.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb dh\u00ebnat duhet t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohen. T\u00eb dh\u00ebnat mbi sh\u00ebndetin e n\u00ebnave dhe f\u00ebmij\u00ebve duhet t\u00eb sigurohen jo vet\u00ebm p\u00ebrmes zyrave t\u00eb gj\u00ebndjes civile, t\u00eb cilat regjistrojn\u00eb vdekjet dhe shkaqet e tyre, por edhe p\u00ebrmes sh\u00ebrbimeve t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor. Ky burim informacioni mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i sakt\u00eb, bazuar n\u00eb nj\u00eb tradit\u00eb t\u00eb ruajtjes dhe raportimit t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave me cil\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb pran\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb n\u00ebn\u00ebs dhe f\u00ebmij\u00ebs n\u00eb kujdesin par\u00ebsor.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Fokus tek t\u00eb moshuarit \u2013 nj\u00eb axhend\u00eb e re p\u00ebr kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor dhe social<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb 15 vitet e ardhshme vendi do t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb paprecedent\u00eb t\u00eb popullat\u00ebs mbi 65 vje\u00e7. Situata do t\u00eb b\u00ebhet kritike lidhur me kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor dhe social, \u00e7ka do t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb nj\u00eb ndryshim n\u00eb gjith\u00eb qasjen e kujdesit drejt nj\u00eb strategjie t\u00eb integruar p\u00ebr ofrimin e sh\u00ebrbimeve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Qeveria duhet t\u00eb mendoj\u00eb se si t\u00eb integroj\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor dhe at\u00eb social p\u00ebr t\u00eb moshuarit dhe, sa m\u00eb shpejt t\u00eb arrihet kjo, aq m\u00eb shum\u00eb vite jete do t\u00eb shp\u00ebtohen dhe aq m\u00eb e lart\u00eb do t\u00eb jet\u00eb cil\u00ebsia e jet\u00ebs s\u00eb t\u00eb moshuarve n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb tjet\u00ebr moment me r\u00ebnd\u00ebsi lidhur me sh\u00ebndetin e t\u00eb moshuarve \u00ebsht\u00eb ndjekja e qasjeve t\u00eb balancuara mes trajtimit dhe parandalimit t\u00eb s\u00ebmundjeve kronike, duke ruajtur nj\u00eb prioritet p\u00ebr parandalimin n\u00eb kushtet e burimeve t\u00eb kufizuara n\u00eb sistemin sh\u00ebndetesor.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Sh\u00ebndeti Mendor \u2013 barriera n\u00eb sistem<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shqip\u00ebria nuk b\u00ebn p\u00ebrjashtim nga prirjet globale q\u00eb i projektojn\u00eb problemet e sh\u00ebndetit mendor si nj\u00eb nga \u00e7\u00ebshtjet m\u00eb madhore sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb shekullit 21. Faktet tregojn\u00eb nj\u00eb prevalenc\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb problemeve t\u00eb sh\u00ebndetit mendor tek t\u00eb rinjt\u00eb dhe t\u00eb moshuarit n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si hap i par\u00eb, vendi duhet t\u00eb vijoj\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb dhe p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb decentralizimin e sh\u00ebrbimeve n\u00eb nivel lokal, duke mb\u00ebshtetur kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor par\u00ebsor t\u00eb identifikoj\u00eb n\u00eb koh\u00eb \u00e7rregullimet e sh\u00ebndetit mendor; duke nd\u00ebrtuar m\u00eb shum\u00eb struktura n\u00eb nivel komunitar, duke p\u00ebrmir\u00ebsuar trajnimin p\u00ebr punonj\u00ebsit social\u00eb, psikolog\u00ebt dhe infermier\u00ebt se si t\u00eb ndjekin dhe trajtojn\u00eb problemet n\u00eb komunitet dhe duke p\u00ebrmir\u00ebsuar mekanizmat p\u00ebr sistemet e informacionit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb fokus tjet\u00ebr i politikave duhet t\u00eb jet\u00eb edukimi i popullat\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjithshme, sidomos i t\u00eb rinjve. Kjo \u00ebsht\u00eb jetike me q\u00ebllim shmangien e stigm\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Kush duhet t\u00eb paguaj\u00eb p\u00ebr kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pagesat nga xhepi jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb larta n\u00eb Shqip\u00ebri dhe kan\u00eb krijuar nj\u00eb baz\u00eb p\u00ebr pabarazi lidhur me p\u00ebrdorimin e niveleve t\u00eb ndryshme t\u00eb sh\u00ebrbimeve. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb investimi n\u00eb sektorin publik sh\u00ebndet\u00ebsor \u00ebsht\u00eb rritur leht\u00ebsisht vitet e fundit, duhen shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr financime p\u00ebr p\u00ebrballimin e ndryshimeve n\u00eb popullat\u00eb q\u00eb lidhen me tranzicionin epidemiologjik dhe pritshm\u00ebrit\u00eb n\u00eb rritje t\u00eb qytetar\u00ebve p\u00ebr sh\u00ebrbime m\u00eb cil\u00ebsore sh\u00ebndet\u00ebsore. Kjo \u00ebsht\u00eb akoma m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb kushtet kur arritja e objektivave afatgjat\u00eb t\u00eb mbulimit universal me sh\u00ebrbime vihet n\u00eb dyshim. \u00cbsht\u00eb e nevojshme q\u00eb qeveria t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb politika rregullatore p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet midis ofruesve publik\u00eb dhe privat\u00eb, duke mb\u00ebshtetur mes t\u00eb tjerash edhe me m\u00eb shum\u00eb financime sh\u00ebrbimin sh\u00ebndet\u00ebsor publik.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE:<\/span> Ky artikull \u00ebsht\u00eb pron\u00eb intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/shendeti.com.al\/shqiperia-po-plaket-sfidat-demografike-dhe-shendetesore-te-shekullit-21\/\">Sh\u00ebndeti.com.al<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>UNFPA n\u00eb Shqip\u00ebri prezantoi sot nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb detajuar mbi\u00a0Sfidat demografike dhe sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Shekullin 21\u00a0me t\u00eb cilat p\u00ebrballet Shqip\u00ebria n\u00eb Shekullin 21. Hartuar nga nj\u00eb grup ekspert\u00ebsh n\u00eb fushat e demografis\u00eb dhe sh\u00ebndetit publik, nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi shkencor, ky raport ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse nxjerr n\u00eb pah sfidat m\u00eb emergjente t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":432791,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-432789","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/432789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=432789"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/432789\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/432791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=432789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=432789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=432789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}