{"id":417892,"date":"2020-12-14T14:25:09","date_gmt":"2020-12-14T13:25:09","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=417892"},"modified":"2020-12-14T14:28:26","modified_gmt":"2020-12-14T13:28:26","slug":"lapraka-si-urbanizmi-i-vertete-ne-tirane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2020\/12\/14\/lapraka-si-urbanizmi-i-vertete-ne-tirane\/","title":{"rendered":"Lapraka si urbanizmi i v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-417893\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ramamamqi-300x215.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"215\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ramamamqi-300x215.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ramamamqi.jpg 633w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Alias-Autor: Andy Warhol<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Muzika si shprehje e emocioneve t\u00eb njeriut u zhvillua n\u00eb nj\u00eb form\u00eb shum\u00eb ndryshe dhe u b\u00eb shum\u00eb popullore kur tekstet e k\u00ebng\u00ebve p\u00ebrvet\u00ebsuan fjalorin urban dhe u b\u00ebn\u00eb politike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Q\u00eb nga stili rock deri tek punk, por n\u00eb ve\u00e7anti spikati stili HIP HOP.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Grupet si Public Enemy, kRS One, Tupac Shakur, Beastie Boys duke p\u00ebrdorur fjalorin tipik urban t\u00eb zonave ku jetojn\u00eb dhe p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre komplekse q\u00eb nga racizmi, v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb ekonomike, krizat sociale etj u b\u00ebn\u00eb nj\u00eb udh\u00ebrr\u00ebfyes kulturor, ideologjik tek t\u00eb rinjt\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo form\u00eb n\u00eb hap\u00ebsirat shqiptare pati nj\u00eb zhvillim t\u00eb konsideruesh\u00ebm n\u00eb Kosove q\u00eb n\u00eb fund t\u00eb viteve 90 dhe kulmoi n\u00eb vitet 2000. Kjo sepse n\u00eb Kosov\u00eb s\u2019kishte Festival RTSH-je. Kurse n\u00eb Shqip\u00ebri, artist\u00ebt vazhduan t\u2019i k\u00ebndojn\u00eb dashuris\u00eb dhe emigracionit duke ruajtur nj\u00eb profil folklorik n\u00eb raport me publikun e tyre dhe koh\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pse!<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo ka nj\u00eb zanafill\u00eb q\u00eb nga koha e komunizmit ku k\u00ebng\u00ebtar\u00ebt i k\u00ebndonin dashuris\u00eb dhe motr\u00ebs, por nuk ju lejohej as t\u00eb l\u00ebviznin n\u00eb sken\u00eb (jo m\u00eb t\u00eb k\u00ebrcenin). Festivali i RTSH-s\u00eb ishte dhe \u00ebsht\u00eb realisht degjeneruesi i v\u00ebrtet\u00eb i muzik\u00ebs shqiptare dhe gjithmon\u00eb ka rr\u00ebnuar dhe idet\u00eb e reja, q\u00eb nga t\u00eb rinj naiv\u00eb p\u00ebrpiqeshin t\u00eb promovoheshin n\u00ebp\u00ebrmjet tij. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo spikati sidomos n\u00eb vitet 90 ku pothuaj e gjith\u00eb skena rock shqiptare b\u00ebri gabimin e madh q\u00eb u vet\u00eborientua drejt k\u00ebtij festivali. Hartuesit e teksteve, edhe pse t\u00eb rinj, struktur\u00ebn e tyre e asaj \u00e7far\u00eb hidhnin n\u00eb let\u00ebr e kishin shume simbolike, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb dhe kitarat t\u00eb ishin tinguj t\u00eb humbur n\u00eb hap\u00ebsire dhe jo distorcione t\u00eb egra ndaj politik\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shteti krijoi nj\u00eb mpirje t\u00eb artit sidomos n\u00eb periudh\u00ebn e Rilindasve dhe Mjaftist\u00ebve duke marr\u00eb ata p\u00ebrsip\u00ebr rolin edhe t\u00eb politik\u00ebs, edhe t\u00eb protest\u00ebs. \u201cMjafti\u201d mori p\u00ebrsip\u00ebr rolin e protest\u00ebs me koncertet e tij p\u00ebr t\u00eb krijuar platform\u00eb t\u00eb &#8220;re&#8221; tek rinia, dhe koha tregoi q\u00eb e keqp\u00ebrdori p\u00ebr t\u00eb d\u00ebmtuar rinin\u00eb. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Erion Veliaj u shnd\u00ebrrua n\u00eb njeriun q\u00eb dhe grafiti n\u00eb rrug\u00eb, q\u00eb jan\u00eb nj\u00eb form\u00eb proteste urbane, e p\u00ebrvet\u00ebsoi si form\u00eb dekori bashkiake, duke p\u00ebrdorur tenderat e tij t\u00eb famsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb joshur disa hallexhinj. Po ashtu n\u00ebp\u00ebrmjet koncerteve t\u00eb tij korruptive t\u00eb majt\u00ebt dhe Veliaj u p\u00ebrpoq\u00ebn q\u00eb t\u00eb mblidhnin popullin n\u00eb shesh. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb majt\u00ebt dallohen q\u00eb e p\u00ebrdorin artin p\u00ebr t\u00eb manipuluar t\u00eb rinjt\u00eb dhe p\u00ebrmes k\u00ebtyre butaforirave ja arrit\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb b\u00ebhen popullor\u00eb. Edhe kur platforma t\u00eb pavarura si Diversanti apo Sputnik dilnin si nj\u00eb form\u00eb reale e protest\u00ebs urbane artistike, k\u00ebto luftoheshin nga stafi i Veliajt si jo politikisht korrekte.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kulmi u arrit me pjes\u00ebmarrjen e Veliajt n\u00eb filmin e Ermal Mamaqit, &#8220;Dy gisht mjalt\u00eb&#8221;, si nj\u00eb pjes\u00ebmarrje p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb popullor tek t\u00eb rinjt\u00eb e periferis\u00eb dhe m\u00eb gjer\u00eb. Dhe pastaj ngjarja me extreme ishte dalja e Ram\u00ebs me nj\u00eb fjalor t\u00eb pap\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb kryeminist\u00ebr tek filmi tjet\u00ebr i Ermal Mamaqit &#8221; I love Tropoja&#8221;. Ky kryeminist\u00ebr q\u00eb pretendon artistin modern alla Damien Hirst, p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb kudo n\u00eb mendjet e t\u00eb rinjve, p\u00ebrdor filmat trash\u00eb q\u00eb t\u00eb fitoj\u00eb votues.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Ironia si vazhdon historia<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zona e periferis\u00eb urbane t\u00eb Tirane dhe m\u00eb aktivja nd\u00ebrkoh\u00eb \u00ebsht\u00eb zona e Laprak\u00ebs, Kamz\u00ebs, etj. K\u00ebto zona jan\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb nj\u00eb mjerim kulturor total. Praktikisht aty t\u00eb rinjt\u00eb nuk kan\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrve\u00e7 se t\u00eb punojn\u00eb. Por duke qen\u00eb se pune s\u2019ka, kafet, klubet dhe krimi jan\u00eb t\u00eb vetmet fusha ku i riu bie n\u00eb kontakt. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo zon\u00eb e sigmatizuar si &#8220;Maloke&#8221; sigurisht q\u00eb nuk mund t\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsohet nga koncertet e bulevardit dhe nga festat ordinere t\u00eb bashkis\u00eb. Duke qen\u00eb se jemi n\u00eb koh\u00eb pandemie kjo zon\u00eb si dhe zona t\u00eb tjera u izolua m\u00eb shum\u00eb. Prej koh\u00ebsh kjo zon\u00eb ka krijuar kultur\u00ebn e vet urbane si dhe idhujt e rinj t\u00eb tyre. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb dallim nga publiku &#8220;fisnik&#8221; i Bllokut, q\u00eb akoma adhuron politikan\u00eb si Rama dhe Veliaj, t\u00eb rinjte\u00eb e periferis\u00eb adhurojn\u00eb artist\u00eb dhe sjellje, Videogame, makinat dhe sporte. Ky publik \u00ebsht\u00eb realisht m\u00eb i shk\u00ebputuri nga politika dhe propaganda e saj e sh\u00ebmtuar. Ata adhurojn\u00eb artist\u00ebt e tyre dhe jan\u00eb besnik\u00eb ndaj tyre. Ata nuk jan\u00eb rritur si bllokmen\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb edukuar q\u00eb f\u00ebmij\u00eb q\u00eb \u00e7do gj\u00eb q\u00eb do mendojn\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb ok p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Ata ndajn\u00eb hobi me nj\u00ebri-tjetrin dhe nuk kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr pseudokultur\u00ebn shtet\u00ebrore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ishte pik\u00ebrisht ky publik q\u00eb shp\u00ebrtheu n\u00eb rrug\u00ebt e Tiran\u00ebs, q\u00eb b\u00ebri nj\u00eb protest\u00eb shembullore duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr pik\u00ebrisht policin\u00eb arrogante shtet\u00ebrore duke i th\u00ebn\u00eb q\u00eb &#8220;Ju nuk e vrisni dot kaq kollaj nje an\u00ebtar tonin&#8221;. Pik\u00ebrisht, Klodian Rasha ishte nj\u00eb nga ata. Nqs do ishte vrar\u00eb nj\u00eb i ri n\u00eb bllok nuk do ndodhte kjo protest\u00eb dhe kuptohet pse. Sepse rinia e bllokut dhe kur ka ekzistuar kan\u00eb qen\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e drejtuesve komunist\u00eb q\u00eb vajt\u00ebn deri te p\u00ebrdorimi i drog\u00ebrave, por nuk gjeneruan kultur\u00ebn e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Personalisht mora pjes\u00eb 2 dit\u00eb rresht n\u00eb k\u00ebt\u00eb protest\u00eb dhe vura re q\u00eb k\u00ebta t\u00eb rinj e duan nj\u00ebri-tjetrin, e d\u00ebgjojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin dhe jan\u00eb n\u00eb harmoni. K\u00ebto jan\u00eb vlera q\u00eb publiku i Bllokut dhe i Tiran\u00ebs se Re nuk i ka.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> T\u00eb rinjt\u00eb e Laprak\u00ebs e shfryn\u00eb zem\u00ebrimin e tyre tek koshat e plehrave dhe ca semafor\u00eb por nuk prek\u00ebn nj\u00eb biznes privat, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb publiku i Bllokut \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb publik hajdut\u00ebsh tenderash n\u00eb bashk\u00ebpunim me qeverin\u00eb dhe kan\u00eb humbur elementet m\u00eb t\u00eb thjeshta si kenaq\u00ebsia dhe t\u00eb duash. Shpresoja shum\u00eb t\u00eb shikoja njer\u00ebz nga Tirana e Re t\u2019i p\u00ebrkrahnin por pash\u00eb pak. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo ndoshta sepse Tirana e Re ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb grack\u00ebn e Rilindasve dhe s\u2019do t\u00eb prish\u00eb asnj\u00eb marr\u00ebdhenie me ta, edhe pse e di q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb drejt humner\u00ebs. Publiku i Tiran\u00ebs s\u00eb Re ka ngelur brenda disa lokaleve me dekor komunist dhe me muzik\u00eb majtiste dhe i ka vdekur nervi p\u00ebr t\u00eb ndryshuar di\u00e7ka n\u00eb jet\u00ebn e tyre. Un\u00eb kam lindur n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb dhe e shikoj me nj\u00eb keqardhje dhe p\u00ebrbuzje k\u00ebt\u00eb nivel degradimi kulturor dhe mendor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Respekte per periferin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">*<\/span>Shkruar enkas p\u00ebr <span style=\"color: #0000ff;\">Hashtag.al<\/span><\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE<\/span><\/strong>: <span style=\"color: #000000;\"><em>Autori shkruan n\u00eb rrjete sociale, me pseudonim. Hashtag.al publikon sporadikisht shkrime anonimati, kur p\u00ebrmbajtja dhe argumentimi prevalon mbi identitetin dhe kur shkrimi nuk p\u00ebrmban q\u00ebndrime q\u00eb c\u00ebnojn\u00eb integritetin e nj\u00eb personi ose t\u00eb nj\u00eb institucioni.<\/em><\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Alias-Autor: Andy Warhol Muzika si shprehje e emocioneve t\u00eb njeriut u zhvillua n\u00eb nj\u00eb form\u00eb shum\u00eb ndryshe dhe u b\u00eb shum\u00eb popullore kur tekstet e k\u00ebng\u00ebve p\u00ebrvet\u00ebsuan fjalorin urban dhe u b\u00ebn\u00eb politike. Q\u00eb nga stili rock deri tek punk, por n\u00eb ve\u00e7anti spikati stili HIP HOP. Grupet si Public Enemy, kRS One, Tupac Shakur, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":417893,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-417892","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editorial"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/417892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=417892"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/417892\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/417893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=417892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=417892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=417892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}