![\"\"](\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/wadephul.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
N\u00ebnkryetari i grupit parlamentar t\u00eb CDU\/CSU-s\u00eb n\u00eb Bundestagun Gjerman, Johann David Wadephul, dyshon se \u00e7elja e negociatave t\u00eb BE-s\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb mund t\u00eb filloj\u00eb qysh n\u00eb fund t\u00eb dhjetorit.<\/span><\/p>\n Dy jav\u00eb para se BE-ja t\u00eb marr\u00eb vendimin p\u00ebrkat\u00ebs p\u00ebr \u00e7eljen e negociatave me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Maqedonin\u00eb e Veriut, n\u00ebnkryetari i grupit parlamentar t\u00eb CDU\/CSU-s\u00eb n\u00eb Bundestagun Gjerman, Johann David Wadephul, ka shprehur dyshime se \u00e7elja e negociatave t\u00eb BE-s\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb mund t\u00eb filloj\u00eb qysh n\u00eb fund t\u00eb dhjetorit.<\/span><\/p>\n Wadephul tha n\u00eb nj\u00eb takim me gazetar\u00ebt e huaj n\u00eb Berlin, se n\u00ebse Maqedonia e Veriut arrin nj\u00eb zgjidhje me Bullgarin\u00eb, at\u00ebher\u00eb dera p\u00ebr t\u00eb \u00ebsht\u00eb e hapur. P\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, ai vuri re se duhet t\u00eb plot\u00ebsohen ende kushtet e vendosura nga Bundestagu dhe BE-ja.<\/span><\/p>\n Kushtet nuk jan\u00eb plot\u00ebsuar t\u00ebr\u00ebsisht <\/strong><\/span><\/p>\n M\u00eb 26 shtator 2019 vendos\u00ebm si parlament p\u00ebr \u00e7eljen e negociatave me Shqip\u00ebrin\u00eb. Kjo m\u00eb kushtoi mua shum\u00eb energji, tha Wadephul, por ne vendos\u00ebm disa parakushte dhe n\u00ebse ato nuk plot\u00ebsohen, at\u00ebher\u00eb do ta kem t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u2019i bind koleg\u00ebt e grupit tim parlamentar q\u00eb ta shoq\u00ebrojn\u00eb pozitivisht procesin. \u201c\u00cbsht\u00eb detyra e deputet\u00ebve t\u00eb grupit tim parlamentar n\u00eb Komisionin e Jasht\u00ebm dhe at\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb t\u00eb sigurojn\u00eb q\u00eb k\u00ebto parakushte t\u00eb merren seriozisht dhe t\u00eb zbatohen plot\u00ebsisht.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n Bundestagu Gjerman miratoi m\u00eb 26 shtator 2019 hapjen e negociatave me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Maqedonin\u00eb e Veriut. \u00c7elja e konferenc\u00ebs s\u00eb par\u00eb nd\u00ebrqeveritare, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb edhe hapja faktike e negociatave, u lidh me dy kushte: funksionimi i Gjykat\u00ebs Kushtetuese dhe i Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb dhe reforma e Kodit Zgjedhor, e cila duhet t\u00eb ishte gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse. Ve\u00e7 t\u00eb tjerash, aty parashikohej edhe rregullimi i sistemit t\u00eb financimit partiak.<\/span><\/p>\n V\u00ebrejtje p\u00ebr reform\u00ebn zgjedhore<\/strong><\/span><\/p>\n Konstatimi p\u00ebr mosfunksionimin e Gjykat\u00ebs Kushtetuese dhe\u00a0 asaj t\u00eb Lart\u00eb \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm, tha Wadephul:\u00a0 E para ka em\u00ebruar deri tani vet\u00ebm 4 nga gjithsej 6 gjyqtar\u00ebt e duhur p\u00ebr vendimmarrje, e dyta vet\u00ebm tre nga 19.<\/span><\/p>\n P\u00ebrsa i p\u00ebrket kushtit t\u00eb dyt\u00eb, Wadephul tha se reforma zgjedhore v\u00ebrtet q\u00eb u arrit n\u00eb nj\u00eb proces p\u00ebrfshir\u00ebs, m\u00eb 5 korrik, dhe kaloi n\u00eb Kuvend m\u00eb 23 korrik. \u201cPor, nj\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e saj u shfuqizua n\u00eb nj\u00eb proces p\u00ebrjashtues, konkretisht, duke futur sistemin e listave t\u00eb hapura, n\u00eb vend t\u00eb koalicioneve zgjedhore. Kjo procedur\u00eb p\u00ebrjashtuese bie n\u00eb kund\u00ebrshtim me k\u00ebrkes\u00ebn e Bundestagut p\u00ebr nj\u00eb proces p\u00ebrfshir\u00ebs, i cili u rekomandua edhe nga OSBE-ja,\u201d \u2013 tha deputeti kristiandemokrat.<\/span><\/p>\n Ai tha gjithashtu se sa i p\u00ebrket financimit t\u00eb partive, jan\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparime, por ndryshimet nuk kan\u00eb arritur ende standardet e k\u00ebrkuara nga Evropa.<\/span><\/p>\n Konkluzionet e Wadephul-it vijn\u00eb nj\u00eb dit\u00eb pasi n\u00eb Tiran\u00eb ishte publikuar raporti i fondacionit Konrad Adenauer (KAS), fondacioni ky i af\u00ebrt me partin\u00eb, s\u00eb cil\u00ebs i p\u00ebrket Wadephul dhe kancelarja Angela Merkel. Ndryshe nga raporti i m\u00ebparsh\u00ebm, i dal\u00eb n\u00eb pranver\u00ebn e k\u00ebtij viti, ku sistemi i qeverisjes s\u00eb socialist\u00ebve n\u00eb pushtet konsiderohej gati autokratik, raporti aktual \u00ebsht\u00eb m\u00eb i ekuilibruar dhe mban titullin:\u00a0 Drit\u00eb dhe hije \u2013 nj\u00eb analiz\u00eb e parakushteve t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/span><\/p>\n Tri kushte t\u00eb BE-s\u00eb t\u00eb paplot\u00ebsuara<\/strong><\/span><\/p>\n Si KAS ashtu edhe Wadephul v\u00ebrejn\u00eb se ve\u00e7 kushteve t\u00eb caktuara nga Bundestagu, Shqip\u00ebria nuk i ka plot\u00ebsuar t\u00ebr\u00ebsisht as tri nga kat\u00ebr kushtet e caktuara nga K\u00ebshilli i BE-s\u00eb, n\u00eb mars k\u00ebtij viti. K\u00ebshtu, Byroja Komb\u00ebtare e Hetuesis\u00eb deri tani ka caktuar vet\u00ebm drejtoresh\u00ebn. 60 hetues t\u00eb tjer\u00eb ndodhen n\u00eb procesin e p\u00ebrzgjedhjes \u00e7ka nuk pritet t\u00eb mbaroj\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb dhjetorit, konstatohet n\u00eb raportin e KAS-it.\u00a0<\/span><\/p>\n Po ashtu lufta kund\u00ebr korrupsionit dhe larjes s\u00eb parave, sipas KAS-it,\u00a0 ka p\u00ebrparime n\u00eb aspektin e ndryshimit t\u00eb dispozitave ligjore, por nga ana tjet\u00ebr, korrupsioni dhe larja e parave kan\u00eb p\u00ebsuar rritje. KAS-i i referohet k\u00ebshtu deklaratave t\u00eb koh\u00ebve t\u00eb fundit t\u00eb prokurorit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Olsian \u00c7ela, p\u00ebr luft\u00ebn mes bandave n\u00eb Elbasan, por edhe raporteve t\u00eb Transparency International, dhe disa institucioneve t\u00eb tjera nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/span><\/p>\n V\u00ebrejtje kan\u00eb si KAS ashtu edhe Wadephul p\u00ebr ligjin e medias, i cili nuk i ka marr\u00eb parasysh propozimet e Komisionit t\u00eb Venecias.<\/span><\/p>\n Marr\u00ebveshje p\u00ebr kuadrin negociues me pik\u00ebpyetje<\/strong><\/span><\/p>\n I pyetur se \u00e7far\u00eb vendimi mund t\u00eb pritet n\u00eb samitin e rregullt t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb BE-s\u00eb m\u00eb 10.\/11. 12 2020, i cili k\u00ebt\u00eb vit zhvillohet n\u00ebn kryesin\u00eb gjermane, Wadephul u tha korrespondent\u00ebve t\u00eb huaj n\u00eb Berlin, se “shpreson q\u00eb t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrparime” si p\u00ebr Maqedonin\u00eb e Veriut ashtu edhe p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. Wadephul nuk e konkretizoi se \u00e7far\u00eb p\u00ebrparime mund t\u00eb priten.<\/span><\/p>\n Burime diplomatike nga Berlini i sqaruan DW-s\u00eb, se e shumta pritet nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr kuadrin negociues, por pa dat\u00eb. Por v\u00ebzhguesit nga Berlini parashikojn\u00eb se ka pak gjasa q\u00eb kjo t\u00eb ndodh\u00eb, n\u00ebse nuk arrihet m\u00eb par\u00eb nj\u00eb kompromis mes Bullgaris\u00eb dhe Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut.<\/span><\/p>\n Edhe Wadephul vuri n\u00eb dukje se\u00a0 konsensusi n\u00eb vendet e BE-s\u00eb\u00a0 p\u00ebr \u00e7eljen e negociatave me Maqedonin\u00eb e Veriut \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i madh se sa p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. P\u00ebrsa i p\u00ebrket Shqip\u00ebris\u00eb, ai tha se ka edhe vende t\u00eb tjera dyshuee, si Holanda dhe vendet skandinave.<\/span><\/p>\n Apel ndaj Bullgaris\u00eb <\/strong><\/span><\/p>\n P\u00ebr momentin Bullgaria po bllokon edhe \u00e7eljen e konferenc\u00ebs s\u00eb par\u00eb nd\u00ebrqeveritare, edhe miratimin e kuadrit negociues p\u00ebr Maqedonin\u00eb e Veriut. Wadephul u b\u00ebri thirrje dy vendeve fqinje\u00a0 q\u00eb mosmarr\u00ebveshjet t\u2019ua l\u00ebn\u00eb historian\u00ebve. <\/span><\/p>\n “Ballafaqimi me historin\u00eb \u00ebsht\u00eb i\u00a0 nevojsh\u00ebm. K\u00ebt\u00eb e dim\u00eb ne si gjerman\u00eb fare mir\u00eb, por ai nuk duhet t\u00eb jet\u00eb\u00a0 kurr\u00eb parakusht p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb BE” – <\/em>tha deputeti gjerman.<\/span><\/p>\n