{"id":400799,"date":"2020-09-20T19:09:48","date_gmt":"2020-09-20T17:09:48","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=400799"},"modified":"2020-09-20T19:09:49","modified_gmt":"2020-09-20T17:09:49","slug":"ndikimet-e-pandemise-covid-19-tek-jeta-e-personave-me-aftesi-te-kufizuara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2020\/09\/20\/ndikimet-e-pandemise-covid-19-tek-jeta-e-personave-me-aftesi-te-kufizuara\/","title":{"rendered":"Ndikimet e pandemis\u00eb Covid \u2013 19 tek jeta e personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-400800\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/pandemi.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"378\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/pandemi.jpg 640w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/pandemi-300x177.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em><strong>Autore: Fjori Sinoruka<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e tyre p\u00ebrballen me mungesa dhe kufizime t\u00eb ndryshme, por pandemia e shkaktuar nga virusi COVID-19 e v\u00ebshtir\u00ebsoi m\u00eb shum\u00eb interaktivitetin social duke krijuar edhe barr\u00eb psikologjike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Suela Lala, drejtuese e Fondacionit \u201cS\u00eb Bashku\u201d i cili ka n\u00eb fokus t\u00eb drejtat e personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara, shprehet se situata e shkaktuar nga koronavirusi i ka shkaktuar frik\u00eb dhe pasiguri p\u00ebr veten dhe njer\u00ebzit e af\u00ebrt.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_400803\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-400803\" class=\"wp-image-400803 size-medium\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/suela-lala-696x392-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/suela-lala-696x392-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/suela-lala-696x392.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-400803\" class=\"wp-caption-text\"><\/span> <span style=\"color: #000000;\">Suela Lala &#8211; Fondacioni &#8220;S\u00eb Bashku&#8221;<\/span><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cN\u00ebse do t\u00eb s\u00ebmurem, nuk e di n\u00ebse ka masa, pra akomodim t\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara n\u00eb spitalet tona, k\u00ebshtu q\u00eb padyshim frika \u00ebsht\u00eb ndjesia q\u00eb mbizot\u00ebron\u201d<\/em>, shprehet ajo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Lala thekson se personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara ndjesin\u00eb e frik\u00ebs dhe t\u00eb humbjes s\u00eb kontrollit, e kan\u00eb pothuajse permanente dhe i shoq\u00ebron gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb izolimit dhe t\u00eb barrierave q\u00eb p\u00ebrjetojn\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Para 6 dit\u00ebsh, <a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.cdc.gov\/coronavirus\/2019-ncov\/need-extra-precautions\/people-with-disabilities.html\">Qendra p\u00ebr Kontrollin dhe Parandalimin e S\u00ebmundjeve<\/a> (CDC), sqaroi se \u201cdisa persona me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara mund t\u00eb jen\u00eb n\u00eb risk m\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr marrjen e virusit p\u00ebr shkak t\u00eb problemeve t\u00eb tjera sh\u00ebndet\u00ebsore q\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjithashtu sipas CDC, <em>\u201cT\u00eb rriturit me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara jan\u00eb 3 \u2013 fish m\u00eb t\u00eb rrezikuar nga s\u00ebmundje t\u00eb zemr\u00ebs, diabeti dhe kanceri sesa t\u00eb rriturit t\u00eb cil\u00ebt nuk jan\u00eb me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-400805 size-medium\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Personat-me-aftesi-te-kufizuara-Qendra-per-Kontrrollin-dhe-Parandalimin-e-Semundjeve-300x127.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"127\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Personat-me-aftesi-te-kufizuara-Qendra-per-Kontrrollin-dhe-Parandalimin-e-Semundjeve-300x127.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Personat-me-aftesi-te-kufizuara-Qendra-per-Kontrrollin-dhe-Parandalimin-e-Semundjeve.png 661w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb gjitha s\u00ebmundjet e m\u00ebsip\u00ebrme, ndikojn\u00eb n\u00eb sistemin ton\u00eb imunitar duke e dob\u00ebsuar at\u00eb. Virusi COVID\u201319, njihet si nj\u00eb virus i cili sulmon sistemin ton\u00eb imunitar dhe ndikon akoma dhe m\u00eb shum\u00eb tek personat t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb probleme ekzistuese sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebr shkak t\u00eb nevojave sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb shtuara, rrjedhimisht dhe kujdesi duhet t\u00eb jet\u00eb i shtuar. Mir\u00ebpo, n\u00eb nj\u00eb prill t\u00eb k\u00ebtij viti komisionet e KEMP \u2013 it u mbyll\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb situat\u00ebs s\u00eb krijuar nga koronavirusi. Kryeministri Rama <a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/shqiptarja.com\/lajm\/pezullohen-komisionet-e-kempit-invalidet-do-vijojne-te-marrin-pagesen?r=read_more\">deklaroi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb<\/a> se pagesat do t\u00eb vijonin t\u00eb merreshin normalisht, kjo krijoi nj\u00eb gjendje t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr personat q\u00eb aplikonin p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_400801\" style=\"width: 241px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-400801\" class=\"size-full wp-image-400801\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/danmyrtezaj.jpg\" alt=\"\" width=\"231\" height=\"300\" \/><p id=\"caption-attachment-400801\" class=\"wp-caption-text\"><\/span> <span style=\"color: #000000;\">Dan Myzyraj<\/span><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dan Myzyraj, banues n\u00eb Durr\u00ebs me v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb shikim, ka aplikuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb 18 qershor p\u00ebr pages\u00ebn e KEMP- it, por akoma nuk ka marr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebr vijimin e k\u00ebsaj procedure. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai tregon se \u00ebsht\u00eb n\u00eb pritje, por ende nuk e di se kur duhet t\u00eb paraqitet pran\u00eb komisionit t\u00eb vler\u00ebsimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bazuar n\u00eb nj\u00eb <a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/maintenance.un.org\/\">deklarat\u00eb t\u00eb OKB<\/a> n\u00eb qershor t\u00eb k\u00ebtij viti, jan\u00eb disa hapa q\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebrmerren p\u00ebr t\u00eb siguruar standardin e duhur p\u00ebr p\u00ebrballimin e COVID-19 nga personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Forcimi i legjislacionit dhe politikave komb\u00ebtare p\u00ebr kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Identifikimi dhe eliminimi i pengesave p\u00ebr aksesin n\u00eb objektet e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrmir\u00ebsimi i mbulimit t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor dhe p\u00ebrballueshm\u00ebrin\u00eb e personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara si pjes\u00eb e qasjeve universale t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Trajnimi i personelit t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor p\u00ebr p\u00ebrfshirjen e aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb kufizuar dhe p\u00ebrmir\u00ebsimi i ofrimit t\u00eb sh\u00ebrbimeve p\u00ebr personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Fuqizimi i personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara t\u00eb ken\u00eb kontrollin mbi vendimet e tyre p\u00ebr kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb p\u00eblqimit t\u00eb tyre.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Ndalimi i praktikave diskriminuese n\u00eb sigurimin sh\u00ebndet\u00ebsor dhe promovimi i mbulimit t\u00eb sigurimeve sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr produktet ndihm\u00ebse dhe sh\u00ebrbimet e rehabilitimit.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrmir\u00ebsimi i k\u00ebrkimit dhe t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr t\u00eb monitoruar, vler\u00ebsuar dhe forcuar sistemet sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr ti p\u00ebrfshir\u00eb dhe shp\u00ebrndar\u00eb p\u00ebr personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Edhe nj\u00eb tjet\u00ebr studim i publikuar n\u00eb prill t\u00eb k\u00ebtij viti nga OKB mbi pasojat e shkaktuara nga tek personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara, theksoi se ky grup \u00ebsht\u00eb prekur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb disproporcionale p\u00ebr shkak edhe t\u00eb barrierave institucionale dhe mjedisore q\u00eb ekzistonin edhe p\u00ebrpara panedmis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Izolimi dhe ndikimi psikologjik<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u201cSfida m\u00eb e madhe q\u00eb po p\u00ebrjetojm\u00eb, sidomos n\u00eb fillim t\u00eb pandemis\u00eb, por edhe tani ku vazhdojm\u00eb t\u00eb jemi t\u00eb izoluar dhe frika p\u00ebr infektim \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e lart\u00eb \u00ebsht\u00eb fakti se n\u00ebse p\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend si Shqip\u00ebria i cili nuk ka sh\u00ebrbime sociale shum\u00eb t\u00eb mira, ku ndihm\u00ebsi personal, paguhet aq pak sa nuk \u00ebsht\u00eb sa gjysma e pag\u00ebs minimale n\u00eb vendin ton\u00eb, ne kemi rrjetin e solidaritetit nga miqt\u00eb dhe nga t\u00eb af\u00ebrmit q\u00eb n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre e kompenson mb\u00ebshtetjen q\u00eb vjen nga shteti\u201d, thot\u00eb Suela Lala<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Edhe psikologia Besarta Ta\u00e7i shprehet se impakti psikologjik i pandemis\u00eb tek personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara ka qen\u00eb m\u00eb i lart\u00eb dhe mb\u00ebshtetja institucionale nuk ka qen\u00eb prezente.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cShum\u00eb pak udh\u00ebzime jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb se si duhet familjar\u00ebt t\u00eb sillen qoft\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt apo me t\u00eb rriturit q\u00eb prezantojn\u00eb aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara\u201d,<\/em> thot\u00eb ajo.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_400802\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-400802\" class=\"size-full wp-image-400802\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Besarta-Taci.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"295\" \/><p id=\"caption-attachment-400802\" class=\"wp-caption-text\"><\/span> <span style=\"color: #000000;\">Besarta Taci &#8211; Psikologe<\/span><\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sipas psikologes Ta\u00e7i mungesa e suportit nga institucionet dhe nga sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore ka ndikuar sidomos tek f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara n\u00eb aspektin intelektual konjitiv p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb aktiviteteve apo sh\u00ebrbimit psikologjik, apo terapi logopedike, sh\u00ebrbime t\u00eb cilat merreshin disa her\u00eb n\u00eb jav\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cN\u00eb momentin kur kjo papritmas mungon dhe struktura me t\u00eb cil\u00ebn k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb ishin m\u00ebsuar, p\u00ebrditshm\u00ebria, rutina, e kan\u00eb shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ta kuptojn\u00eb (munges\u00ebn). Dhe t\u00eb mos harrojm\u00eb q\u00eb pandemia \u00ebsht\u00eb e paprekshme dhe \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t\u00eb kuptohet q\u00eb ka realisht nj\u00eb rrezikshm\u00ebri dhe gjithashtu \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t\u00eb shpjegohet n\u00eb nj\u00eb form\u00eb sa m\u00eb t\u00eb qart\u00eb\u201d<\/em>, shpjegon ajo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Psikologia thekson se familjet duhet t\u00eb ishin mb\u00ebshtetur me fonde nga sh\u00ebrbimet sociale p\u00ebr ta p\u00ebrballuar m\u00eb leht\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, pasi zakonisht kujdestari i k\u00ebtyre f\u00ebmij\u00ebve b\u00ebhet prindi t\u00eb cilit i duhet t\u00eb kujdeset p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pand\u00ebrprer\u00eb dhe rrjedhimisht nuk ka mund\u00ebsi t\u00eb punoj\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cShpeshher\u00eb nj\u00eb familjeje i duhet t\u00eb mbijetoj\u00eb me nj\u00eb rrog\u00eb dhe shpeshher\u00eb prezantohen dhe problematika ekonomike\u201d<\/em>, thot\u00eb ajo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb cilat jan\u00eb publikuar tek Instituti i Statistikave n\u00eb censusin e b\u00ebr\u00eb n\u00eb vitin 2011, 6.2% e popullsis\u00eb n\u00eb mosh\u00eb madhore n\u00eb Shqip\u00ebri, kan\u00eb deklaruar se kan\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb aft\u00ebsi t\u00eb kufizuar. Mendohet se ky num\u00ebr \u00ebsht\u00eb dhe m\u00eb i lart\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb mos p\u00ebrfshirjes s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrqindje.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ndikimet e pandemis\u00eb s\u00eb shkaktuar nga virusi COVID\u2013 19 i kan\u00eb theksuar akoma m\u00eb shum\u00eb barrierat institucionale, mungesa e sh\u00ebrbimeve sh\u00ebndet\u00ebsore si dhe shtimin e barr\u00ebs psikologjike p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb dhe t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>VINI RE<\/strong><\/span>: Ky material \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <a href=\"https:\/\/citizens-channel.com\/2020\/09\/20\/ndikimet-e-pandemise-covid-19-tek-jeta-e-personave-me-aftesi-te-kufizuara\/?fbclid=IwAR2SLYWIizQ_yYL2gQdGgBoy8o9yWAWiigQ8zQF44YYMe6VHfXL6T0KcR2k\"><span style=\"color: #0000ff;\">Citizens-Channel<\/span><\/a>\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Autore: Fjori Sinoruka Personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e tyre p\u00ebrballen me mungesa dhe kufizime t\u00eb ndryshme, por pandemia e shkaktuar nga virusi COVID-19 e v\u00ebshtir\u00ebsoi m\u00eb shum\u00eb interaktivitetin social duke krijuar edhe barr\u00eb psikologjike. Suela Lala, drejtuese e Fondacionit \u201cS\u00eb Bashku\u201d i cili ka n\u00eb fokus t\u00eb drejtat e personave me aft\u00ebsi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":400800,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,13],"tags":[],"class_list":["post-400799","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/400799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=400799"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/400799\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/400800"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=400799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=400799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=400799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}