{"id":400173,"date":"2020-09-16T12:47:43","date_gmt":"2020-09-16T10:47:43","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=400173"},"modified":"2020-09-16T12:47:43","modified_gmt":"2020-09-16T10:47:43","slug":"16-shtatori-dita-nderkombetare-per-mbrojtjen-e-shtreses-se-ozonit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2020\/09\/16\/16-shtatori-dita-nderkombetare-per-mbrojtjen-e-shtreses-se-ozonit\/","title":{"rendered":"16 shtatori, Dita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Mbrojtjen e Shtres\u00ebs s\u00eb Ozonit","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-400174\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/ozoni.png\" alt=\"\" width=\"1434\" height=\"823\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/ozoni.png 1434w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/ozoni-300x172.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/ozoni-768x441.png 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/ozoni-1024x588.png 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1434px) 100vw, 1434px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">16 shtatori sh\u00ebnon n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Mbrojtjes s\u00eb Shtres\u00ebs s\u00eb Ozonit, shtres\u00ebs s\u00eb brisht\u00eb t\u00eb gazit q\u00eb mbron tok\u00ebn nga pjesa e d\u00ebmshme e rrezeve t\u00eb diellit, duke ndihmuar k\u00ebshtu n\u00eb ruajtjen e jet\u00ebs n\u00eb planet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shkak p\u00ebr zgjedhjen e k\u00ebsaj date \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00ebnshkrimi i Prokollit t\u00eb Montrealit, m\u00eb 16 shtator 1987, me objektivin p\u00ebr t\u00eb mbrojtur shtes\u00ebn e ozonit n\u00ebp\u00ebrmjet instrumentin t\u00eb eliminimit gradual t\u00eb konsumit dhe prodhimit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve ozon-holluese.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrvjetori i k\u00ebsaj dit\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00ebnvizon thirrjen drejtuar shteteve t\u00eb globit p\u00ebr t\u00eb vijuar pun\u00ebn me mbrojtjen e shtes\u00ebs s\u00eb ozonit dhe klim\u00ebs. Protokolli i Montrealit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkufizuar nga Kofi Anan, ish-Sekretar i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Kombeve t\u00eb Bashkuara, si \u2018marr\u00ebveshja nd\u00ebrkomb\u00ebtare m\u00eb e suksesshme e realizuar deri m\u00eb sot\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rezultatet e deritanishme t\u00eb Protokollit t\u00eb Montrealit kan\u00eb sjell\u00eb si rezultat par\u00ebsor reduktimin me gati 100 p\u00ebr qind t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb substancave ozon-holluese duke mund\u00ebsuar nj\u00eb rekuperim t\u00eb shtes\u00ebs s\u00eb ozonit dhe\u00a0 rikthimit n\u00eb nivelet e viteve 1980, me nj\u00eb s\u00ebr\u00eb p\u00ebrfitimesh t\u00eb matshme si evadimi i 2 milion rasteve t\u00eb kancerit t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs deri n\u00eb vitin 2030, me pritshm\u00ebri t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrftimi n\u00eb terma ekonomik\u00eb deri n\u00eb 2.2 biliard\u00eb dollar\u00eb deri n\u00eb vitin 2050, si rezultat i reduktimit t\u00eb shpenzimeve p\u00ebr kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor si dhe d\u00ebmet n\u00eb agrikultur\u00eb .<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>35 vjet mbrojtje p\u00ebr shtres\u00ebn e ozonit<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebt\u00eb vit, festohet 35 vjetori i Konvent\u00ebs s\u00eb Vjen\u00ebs dhe 35 vjet t\u00eb mbrojtjes globale t\u00eb shtres\u00ebs s\u00eb ozonit. Jeta n\u00eb tok\u00eb nuk do t\u00eb ishte e mundur pa rrezet e diellit. Por energjia q\u00eb buron nga dielli do t\u00eb ishte e t\u00ebrp\u00ebrt dhe e d\u00ebmshme p\u00ebr lul\u00ebsimin e jet\u00ebs n\u00eb tok\u00eb, po t\u00eb mos ishte shtresa e ozonit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebshtu, kur shkenc\u00ebtar\u00ebt q\u00eb punuan n\u00eb fund t\u00eb viteve 1970 zbuluan se njer\u00ebzimi po krijonte nj\u00eb vrim\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb mburoj\u00eb mbrojt\u00ebse, ata ngrit\u00ebn alarmin. Vrima \u2013 e shkaktuar nga gazrat q\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb ozonin (ODS) t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb aerosole dhe ftohje, t\u00eb tilla si frigorifer\u00eb dhe kondicioner\u00eb \u2013 po k\u00ebrc\u00ebnonte t\u00eb rriste dhe rastet e kancerit t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs dhe kataraktit dhe t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb bim\u00ebt, t\u00eb korrat dhe ekosistemet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebshtu n\u00eb vitin 1985, qeverit\u00eb e bot\u00ebs miratuan Konvent\u00ebn e Vjen\u00ebs p\u00ebr Mbrojtjen e Shtres\u00ebs s\u00eb Ozonit. Sipas Protokollit t\u00eb Montrealit, qeverit\u00eb, shkenc\u00ebtar\u00ebt dhe industria punuan s\u00eb bashku p\u00ebr t\u00eb prer\u00eb 99 p\u00ebrqind t\u00eb t\u00eb gjitha substancave q\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb ozonin. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Fal\u00eb Protokollit t\u00eb Montrealit, shtresa e ozonit po sh\u00ebrohet dhe pritet t\u00eb kthehet n\u00eb vlerat e para vitit 1980 deri n\u00eb mes t\u00eb k\u00ebtij shekull. N\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb Protokollit, Marr\u00ebveshja e Kigalit, e cili hyri n\u00eb fuqi n\u00eb 2019, do t\u00eb punoj\u00eb drejt zvog\u00eblimit t\u00eb hidrofluorokarbonit (HFCs), gazrave ser\u00eb me potencial t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb ngrohjes s\u00eb klim\u00ebs dhe d\u00ebmtimit t\u00eb mjedisit.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>16 shtatori sh\u00ebnon n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Mbrojtjes s\u00eb Shtres\u00ebs s\u00eb Ozonit, shtres\u00ebs s\u00eb brisht\u00eb t\u00eb gazit q\u00eb mbron tok\u00ebn nga pjesa e d\u00ebmshme e rrezeve t\u00eb diellit, duke ndihmuar k\u00ebshtu n\u00eb ruajtjen e jet\u00ebs n\u00eb planet. Shkak p\u00ebr zgjedhjen e k\u00ebsaj date \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00ebnshkrimi i Prokollit t\u00eb Montrealit, m\u00eb 16 shtator [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":400174,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-400173","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fast-foodi"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/400173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=400173"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/400173\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/400174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=400173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=400173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=400173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}