{"id":391109,"date":"2020-08-01T10:38:56","date_gmt":"2020-08-01T08:38:56","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=391109"},"modified":"2020-08-01T10:40:23","modified_gmt":"2020-08-01T08:40:23","slug":"raporti-i-okb-se-eshte-koha-ti-marrim-seriozisht-shkaqet-e-pandemise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2020\/08\/01\/raporti-i-okb-se-eshte-koha-ti-marrim-seriozisht-shkaqet-e-pandemise\/","title":{"rendered":"Raporti i OKB-s\u00eb: \u00cbsht\u00eb koha t\u2019i marrim seriozisht shkaqet e pandemis\u00eb","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/koronavirusi.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-391111\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/koronavirusi.jpg\" alt=\"\" width=\"2499\" height=\"1249\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/koronavirusi.jpg 2499w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/koronavirusi-300x150.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/koronavirusi-768x384.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/koronavirusi-1024x512.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 2499px) 100vw, 2499px\" \/><\/a>\u2022 75% e s\u00ebmundjeve infektive t\u00eb reja jan\u00eb zoonotike.<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span style=\"color: #000000;\">\u2022 Po ashtu edhe 60% e s\u00ebmundjeve t\u00eb njohura infektive.<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span style=\"color: #000000;\">\u2022 100 miliard\u00eb dollar\u00eb jan\u00eb humbur nga s\u00ebmundjet zoonotike n\u00eb dy dekadat e fundit \u2013 pa llogaritur COVID-19.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u00eb shum\u00eb se gjysm\u00eb milion vdekje. Pothuajse 12 milion\u00eb infeksione. Dhe k\u00ebto jan\u00eb vet\u00ebm shifrat e konfirmuara. Plus, rreth 9 trilion\u00eb dollar\u00eb t\u00eb shpenzuara n\u00eb stimul ekonomik nga qeverit\u00eb e bot\u00ebs, shkruan Forumi Ekonomik Global. E gjith\u00eb kjo n\u00eb pak m\u00eb shum\u00eb se gjasht\u00eb muaj q\u00eb nga shfaqja e koronavirusit COVID-19. Nd\u00ebrkoh\u00eb, infeksionet po vazhdojn\u00eb, dhe n\u00eb disa vende po rriten ndjesh\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/vdekjet.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-391110\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/vdekjet.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"540\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/vdekjet.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/vdekjet-300x211.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pavar\u00ebsisht p\u00ebrpjekjeve t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr t\u00eb adresuar simptomat e pandemis\u00eb s\u00eb koronavirusit, shkaqet rr\u00ebnj\u00ebsore kryesisht jan\u00eb injoruar, sipas Programit t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Mjedisin (UNEP).<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">N\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb ri me titull \u201cParandalimi i pandemis\u00eb s\u00eb ardhshme: s\u00ebmundjet zoonotike dhe si t\u00eb nd\u00ebrpresim zinxhirin e transmetimit\u201d, UNEP b\u00ebn thirrje p\u00ebr nj\u00eb \u201cstrategji t\u00eb vetme sh\u00ebndet\u00ebsore\u201d p\u00ebr t\u00eb ribalancuar nevojat e njer\u00ebzve, planetit dhe kafsh\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Raporti p\u00ebrshkruan se sa ka ndikuar aktiviteti njer\u00ebzor n\u00eb vitet e fundit p\u00ebr t\u00eb hedhur themelet p\u00ebr nj\u00eb pandemi. Urbanizimi i rritur, zgjerimi i shpejt\u00eb i qyteteve dhe bujq\u00ebsia e industrializuar jan\u00eb disa nga shkaqet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha shqet\u00ebsuese. Ato kan\u00eb shkaktuar ndryshimin e klim\u00ebs n\u00eb nivele t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, humbjen e biodiversitetit dhe d\u00ebme mjedisore.<em> \u201cP\u00ebrhapje t\u00eb m\u00ebtejshme do t\u00eb shfaqen n\u00ebse qeverit\u00eb nuk marrin masa aktive p\u00ebr t\u00eb parandaluar s\u00ebmundjet e tjera zoonotike q\u00eb t\u00eb mos transmetohen n\u00eb popullat\u00ebn njer\u00ebzore\u201d<\/em>, paralajm\u00ebron raporti.<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #808080;\"><strong>Shfryt\u00ebzimi i kafsh\u00ebve<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #808080;\">Shkenca tregon qart\u00eb se n\u00ebse vazhdojm\u00eb t\u00eb shfryt\u00ebzojm\u00eb kafsh\u00ebt e egra dhe t\u00eb shkat\u00ebrrojm\u00eb ekosistemet tona, at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb presim nj\u00eb rrjedh\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb k\u00ebtyre s\u00ebmundjeve q\u00eb do t\u00eb transmetohen nga kafsh\u00ebt te njer\u00ebzit n\u00eb vitet n\u00eb vazhdim<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb m\u00ebsojm\u00eb nga e kaluara<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">S\u00ebmundjet zoonotike jan\u00eb s\u00ebmundje q\u00eb transmetohen nga kafsh\u00ebt te njer\u00ebzit. Minjt\u00eb, lakuriqt\u00eb e nat\u00ebs, majmun\u00ebt dhe shimpanzet\u00eb, si dhe bag\u00ebtit\u00eb, jan\u00eb nd\u00ebr kafsh\u00ebt q\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb p\u00ebrhapin mikrobe zoonotike. Disa q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb s\u00ebmundje si Ebola, HIV, SARS, MERS, Zika, dhe koronavirusi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cShkenca tregon qart\u00eb se n\u00ebse vazhdojm\u00eb t\u00eb shfryt\u00ebzojm\u00eb kafsh\u00ebt e egra dhe t\u00eb shkat\u00ebrrojm\u00eb ekosistemet tona, at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb presim nj\u00eb rrjedh\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb k\u00ebtyre s\u00ebmundjeve q\u00eb do t\u00eb transmetohen nga kafsh\u00ebt te njer\u00ebzit n\u00eb vitet n\u00eb vazhdim\u201d<\/em>, thot\u00eb drejtoresha ekzekutive e UNEP, Inger Andersen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cPandemit\u00eb jan\u00eb shkat\u00ebrruese p\u00ebr jet\u00ebt dhe ekonomit\u00eb tona, dhe si\u00e7 e kemi par\u00eb n\u00eb muajt e fundit, ata q\u00eb vuajn\u00eb m\u00eb shum\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb varfrit dhe m\u00eb t\u00eb rrezikuarit. P\u00ebr t\u00eb parandaluar p\u00ebrhapje n\u00eb t\u00eb ardhmen, ne duhet t\u00eb jemi m\u00eb t\u00eb v\u00ebmendsh\u00ebm n\u00eb mbrojtjen e mjedisit natyror\u201d,<\/em> shton ajo.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Qasja \u201cpro sh\u00ebndet\u00ebsore\u201d<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rreth 2 milion\u00eb njer\u00ebz vdesin \u00e7do vit p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00ebmundjeve zoonotike. Statistikat p\u00ebrfundimtare p\u00ebr numrin e vdekjeve nga COVID-19 vet\u00ebm mund t\u00eb hamend\u00ebsohen, por ka t\u00eb ngjar\u00eb q\u00eb viti 2020 do t\u00eb regjistroj\u00eb nj\u00eb num\u00ebr m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se mesatarja.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shumica e k\u00ebtyre vdekjeve ndodhin n\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb varfra, thot\u00eb UNEP. Ai vler\u00ebson se m\u00eb shum\u00eb se 100 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb aktivitet ekonomik jan\u00eb humbur n\u00eb dy dekadat e fundit p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00ebmundjeve zoonotike. Vdekjet dhe s\u00ebmundjet n\u00eb vendet me t\u00eb ardhura t\u00eb ul\u00ebta dhe t\u00eb mesme, ndikojn\u00eb n\u00eb komunitetet njer\u00ebzore n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebrmes humbjes s\u00eb jet\u00ebs dhe t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb, p\u00ebrmes humbjes s\u00eb mjeteve t\u00eb jetes\u00ebs. Fermer\u00ebt e vegj\u00ebl mund t\u00eb humbasin bag\u00ebti t\u00eb vlefshme dhe t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb nj\u00eb cik\u00ebl varf\u00ebrie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cNe duhet t\u00eb investojm\u00eb p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund shfryt\u00ebzimit t\u00eb tep\u00ebrt t\u00eb kafsh\u00ebve dhe burimeve natyrore, duke kultivuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme, p\u00ebr t\u00eb mbrojtur degradimin e tok\u00ebs dhe sh\u00ebndetin e ekosistemit\u201d,<\/em> argumenton Andersen. Nj\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtij procesi \u00ebsht\u00eb miratimi urgjent i ekspertiz\u00ebs dhe politikave t\u00eb integruara t\u00eb sh\u00ebndetit t\u00eb njeriut, kafsh\u00ebve dhe mjedisit \u2013 nj\u00eb qasje<em> \u201cpro sh\u00ebndet\u00ebsore\u201d<\/em>. Qasja pro sh\u00ebndet\u00ebsore e UNEP b\u00ebn nj\u00eb s\u00ebr\u00eb rekomandimesh q\u00eb mund t\u00eb merren parasysh n\u00eb parandalimin e p\u00ebrhapjeve t\u00eb ardhshme, si:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u2022 Kryerja e m\u00eb shum\u00eb hulumtimeve p\u00ebr s\u00ebmundjet zoonotike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u2022 Kryerja e analizave kosto-p\u00ebrfitim t\u00eb nd\u00ebrhyrjeve q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb ndikimet shoq\u00ebrore t\u00eb s\u00ebmundjes.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u2022 Nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi mbi s\u00ebmundjet zoonotike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u2022 P\u00ebrmir\u00ebsimi i praktikave t\u00eb monitorimit dhe rregullimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u2022 Stimulimi i praktikave t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb administrimit t\u00eb tok\u00ebs q\u00eb promovojn\u00eb biodiversitetin<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE:<\/span> Ky artikull \u00ebsht\u00eb pron\u00eb intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.monitor.al\/raporti-i-okb-se-eshte-koha-ti-marrim-seriozisht-shkaqet-e-pandemise-2\/\">Monitor.al<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2022 75% e s\u00ebmundjeve infektive t\u00eb reja jan\u00eb zoonotike. \u2022 Po ashtu edhe 60% e s\u00ebmundjeve t\u00eb njohura infektive. \u2022 100 miliard\u00eb dollar\u00eb jan\u00eb humbur nga s\u00ebmundjet zoonotike n\u00eb dy dekadat e fundit \u2013 pa llogaritur COVID-19. M\u00eb shum\u00eb se gjysm\u00eb milion vdekje. Pothuajse 12 milion\u00eb infeksione. Dhe k\u00ebto jan\u00eb vet\u00ebm shifrat e konfirmuara. Plus, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":391111,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-391109","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=391109"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391109\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/391111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=391109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=391109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=391109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}