{"id":370816,"date":"2020-05-02T15:07:11","date_gmt":"2020-05-02T13:07:11","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=370816"},"modified":"2020-05-02T15:08:08","modified_gmt":"2020-05-02T13:08:08","slug":"menaxhimi-i-ankthit-ne-kohen-e-koronavirusit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2020\/05\/02\/menaxhimi-i-ankthit-ne-kohen-e-koronavirusit\/","title":{"rendered":"Menaxhimi i ankthit n\u00eb koh\u00ebn e koronavirusit","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><a href=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Manjola-Ccollaku.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-370817 size-medium alignright\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Manjola-Ccollaku-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Manjola-Ccollaku-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Manjola-Ccollaku-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Manjola-Ccollaku-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Manjola-Ccollaku-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Manjola-Ccollaku-120x120.jpg 120w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Manjola-Ccollaku.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><em>Nga Manjola \u00c7ollaku<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Deri disa muaj m\u00eb par\u00eb askush nuk do ta imagjinonte se p\u00ebrditshm\u00ebria jon\u00eb do t\u00eb ndryshonte n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb radikale nga nj\u00eb virus. Nj\u00eb armik i paduksh\u00ebm q\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 emergjenc\u00ebs s\u00eb pashembullt sh\u00ebndet\u00ebsore, sociale dhe ekonomike, ka ndryshuar shum\u00eb nga zakonet, mendimet dhe emocionet tona. Edhe pse individ\u00ebt i p\u00ebrjetojn\u00eb dhe p\u00ebrpunojn\u00eb ndryshe situatat, secili nga ne n\u00eb dit\u00ebt e sotme, kudo n\u00eb bot\u00eb, po p\u00ebrjeton nj\u00eb ndjenj\u00eb humbjeje n\u00eb m\u00ebnyra dhe nivele t\u00eb ndryshme. Humbja e liris\u00eb individuale, e stabilitetit ekonomik dhe siguris\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb seri pyetjesh lindin: Pse po ndodh kjo? Nga vjen? Si u p\u00ebrhap kaq shpejt? Faji i kujt \u00ebsht\u00eb? Mbi t\u00eb gjitha, kjo e fundit po p\u00ebrs\u00ebritet n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pand\u00ebrprer\u00eb dhe t\u00eb pashpres\u00eb; njer\u00ebzit jan\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi. Ndjenja e pafuqis\u00eb, i shtyn disa individ\u00eb t\u00eb\u00a0 reagojn\u00eb duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb identifikojn\u00eb nj\u00eb fajtor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mendimet n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi t\u00eb nj\u00eb lloji katastrofik , t\u00eb tilla si \u201ckam ngecur n\u00eb sht\u00ebpi\u201d, \u201ckam humbur lirin\u00eb time\u201d, &#8220;kjo situat\u00eb nuk do t\u00eb marr\u00eb kurr\u00eb\u00a0 fund&#8221;, &#8220;kush e di n\u00ebse do t\u00eb prek\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e mi&#8221;, apo &#8220;do t\u00eb p\u00ebsoj d\u00ebme ekonomike&#8221;, jan\u00eb t\u00eb shumta, dhe shoq\u00ebrohen me emocione q\u00eb variojn\u00eb nga zem\u00ebrimi, frika, ankthi, pasiguria apo zhg\u00ebnjimi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Reagimet individuale ndryshojn\u00eb, nga mohimi tek frika.\u00a0 Ka nga ata q\u00eb p\u00ebrpiqen m\u00eb kot t\u00eb shmangin mendimet ose emocionet q\u00eb lidhen me situat\u00ebn e krijuar, por ka edhe nga ata q\u00eb p\u00ebrjetojn\u00eb aktivizim t\u00eb vazhduesh\u00ebm psiko-fiziologjik (si frik\u00eb dhe ankth). Frika, emocion par\u00ebsor, \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsor p\u00ebr mbrojtjen dhe mbijetes\u00ebn ton\u00eb: n\u00ebse nuk do ta provonim ne nuk do t\u00eb ishim n\u00eb gjendje t\u00eb shp\u00ebtonim veten nga rreziqet. Nj\u00eb doz\u00eb e matur e frik\u00ebs \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore. Kur kjo aktivizohet, p\u00ebrfshin nj\u00eb p\u00ebrgjigje nga i gjith\u00eb organizmi, duke krijuar nj\u00eb sjellje specifike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mekanizmi i ankthit p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ne \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm fiziologjik, i dobish\u00ebm p\u00ebr aktivizimin e trupit para nj\u00eb situate alarmi: deri n\u00eb nj\u00eb nivel t\u00eb caktuar ai \u00ebsht\u00eb adaptues sepse rrit reagimin ton\u00eb; p\u00ebrpos k\u00ebsaj, n\u00ebse tejkalohet, e b\u00ebn trupin t\u00eb paaft\u00eb t\u00eb reagoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb dobishme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ankthi p\u00ebr sh\u00ebndetin ka nj\u00eb funksion adaptues n\u00eb lidhje me nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mbrojtur sh\u00ebndetin ton\u00eb, pasi na lejon t\u00eb vler\u00ebsojm\u00eb disa shenja trupore t\u00eb s\u00ebmundjes, dhe t\u00eb reagojm\u00eb kur \u00ebsht\u00eb e nevojshme p\u00ebr mos ekspozimin e vetes ndaj rreziqeve reale t\u00eb s\u00ebmundjes.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00cbsht\u00eb e natyrshme q\u00eb tani q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ne i n\u00ebnshtrohemi rrezikut p\u00ebr shkak t\u00eb pandemis\u00eb, nivelet e ankthit p\u00ebr sh\u00ebndetin t\u00eb rriten me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb na b\u00ebjn\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebmendsh\u00ebm ndaj disa simptomave fizike. Sidoqoft\u00eb, n\u00eb disa individ\u00eb, ankthi p\u00ebr sh\u00ebndetin b\u00ebhet i pap\u00ebrshtatsh\u00ebm, i tepruar dhe ndonj\u00ebher\u00eb, absolutisht joproduktiv.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Intensiteti i ankthit p\u00ebr sh\u00ebndetin ndryshon n\u00eb fakt nga i but\u00eb n\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, duke shkaktuar nj\u00eb ndikim negativ n\u00eb funksionimin e individit, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb tij. Kjo mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr vizita sh\u00ebndet\u00ebsore ose, nga ana tjet\u00ebr, njer\u00ebzit me nivele tep\u00ebr t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb ankthit p\u00ebr sh\u00ebndetin, pik\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb shqet\u00ebsimit t\u00eb tyre p\u00ebr rrezikun e sh\u00ebndetit, mund t\u00eb l\u00ebn\u00eb pas dore masat paraprake t\u00eb nevojshme t\u00eb higjien\u00ebs q\u00eb duhet t\u00eb merren ose t\u00eb mos pranojn\u00eb distanc\u00ebn e rekomanduar sociale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Megjithat\u00eb, ne jemi thirrur t\u00eb ecim p\u00ebrpara, t\u00eb riorganizojm\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, fleksibiliteti psikologjik mund t\u00eb na ndihmoj\u00eb q\u00eb t\u00eb merremi m\u00eb mir\u00eb me v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb emocionale dhe konjitive (njoh\u00ebse) q\u00eb vijn\u00eb nga urgjenca e koronavirusit dhe t\u00eb zhvillojm\u00eb at\u00eb q\u00eb n\u00eb psikologji quhet rezistenc\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t&#8217;i rezistuar t\u00eb papriturave t\u00eb jet\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, kur njer\u00ebzit jan\u00eb n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb \u00e7ekuilibrit, rrezikut, frik\u00ebs, k\u00ebrc\u00ebnimit p\u00ebr mbijetes\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb momenti kritik q\u00eb ne po p\u00ebrjetojm\u00eb t\u00eb gjith\u00eb si pasoj\u00eb e pandemis\u00eb, organizmi krijon nj\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebrshtat\u00ebse t\u00eb p\u00ebrgjithshme (perceptime, mendime, aktivitet motorik etj.) Prandaj, duhet theksuar se organizmi i p\u00ebrshtatet mjedisit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb spontane dhe krijuese.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb gjendurit para nj\u00eb situate t\u00eb pakontrollueshme ajo q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb zbatojm\u00eb veprime parandaluese. Strategjit\u00eb e p\u00ebrballimit kan\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi thelb\u00ebsore; p\u00ebrve\u00e7 efekteve negative nj\u00eb traum\u00eb sjell dhe ndryshimet pozitive n\u00eb individ, t\u00eb p\u00ebrcaktuara si Rritja post-traumatike (Post Traumatic Grouth &#8211; PTG), t\u00eb cilat mund t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb edhe zhvillimin e perspektivave t\u00eb reja personale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mund t\u00eb p\u00ebrmendim disa tregues t\u00eb dobish\u00ebm p\u00ebr menaxhimin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb ankthit p\u00ebr sh\u00ebndetin n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8211; \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb pranojn\u00eb dhe tolerojn\u00eb pasigurin\u00eb e situat\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8211; duke mos qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb kontrollojm\u00eb gj\u00ebrat jasht\u00eb nesh, mund t\u00eb p\u00ebrpiqemi t\u00eb kontrollojm\u00eb brenda vetes, emocionet dhe reagimet tona.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8211; mos e ndiqni minut\u00eb p\u00ebr minut\u00eb zhvillimin e pandemis\u00eb. Nj\u00eb p\u00ebrqendrim i vazhduesh\u00ebm i mendimit mbi Covid-19 shkakton vet\u00ebm nj\u00eb ankth t\u00eb shtuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8211; shmangia e grupeve t\u00eb krijuara n\u00eb internet q\u00eb bashkojn\u00eb njer\u00ebz q\u00eb jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr virusin: k\u00ebrkimi i kontaktit me njer\u00ebzit q\u00eb tregojn\u00eb ankth nuk do t\u00eb ndihmojn\u00eb por, p\u00ebrkundrazi, do t\u00eb rris\u00eb ankthin ndaj sh\u00ebndetit dhe do t\u00eb shtojn\u00eb informacion konfuz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8211; p\u00ebrdorni burimet e informacionit t\u00eb sigurta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8211; \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb ndiejm\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb sinjalet fizike t\u00eb v\u00ebrteta (djersitje, dhimbje muskulore, shtr\u00ebngim n\u00eb gjoks, etj.), shpesh p\u00ebr shkak t\u00eb situat\u00ebs stresuese n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn gjendemi, megjithat\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb zvog\u00eblohet tendenca p\u00ebr t\u00eb interpretuar k\u00ebto simptoma fizike si mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb i\/e prekur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8211; \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb investoni sa m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb duke iu p\u00ebrkushtuar vetes, interesave tuaja, rritjes personale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8211; planifikoni dit\u00ebn tuaj, duke mbajtur ritme t\u00eb rregullta t\u00eb gjumit, ushqimit, pun\u00ebs dhe \/ose aktiviteteve studimore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8211; gjeni nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb \u200b\u200bn\u00eb sht\u00ebpi ku mund t\u00eb pushoni (duke d\u00ebgjuar muzik\u00eb ose duke praktikuar teknika t\u00eb relaksimit, gjithashtu t\u00eb disponueshme n\u00eb website t\u00eb ndryshme).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8211; n\u00eb rast t\u00eb vuajtjeve akute, \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb kontaktoni Profesionist\u00ebt q\u00eb operojn\u00eb online, Ka nj\u00eb list\u00eb me profesionist\u00eb q\u00eb ofronj\u00eb falas sh\u00ebrbimin e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Un\u00eb e konsideroj themelore, t\u00eb p\u00ebrhapim nj\u00eb ANTIVIRUS: t\u00eb mendojm\u00eb pozitivisht, t\u00eb besojm\u00eb v\u00ebrtet se do t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb mir\u00eb. Ashtu si patatet, ne jemi n\u00eb gjendje t\u00eb mbijm\u00eb gjithsesi, sepse kemi nj\u00eb tendenc\u00eb t\u00eb lindur drejt vet\u00eb-p\u00ebrmbushjes, shprehej dhe Rogers (1989) me metafor\u00ebn e patates. P\u00ebrkund\u00ebr kushteve t\u00eb pafavorshme, patatet nuk heqin dor\u00eb, edhe n\u00ebse nuk mund t\u00eb lul\u00ebzojn\u00eb. Njeriu gjithmon\u00eb tenton n\u00eb t\u00eb mir\u00ebn e tij, vepron n\u00eb maksimumin e mund\u00ebsive q\u00eb ka n\u00eb dispozicion dhe ndonj\u00ebher\u00eb vet\u00ebm duhet t\u00eb kujtoj\u00eb se i ka t\u00eb gjitha mjetet p\u00ebr t\u2019u realizuar. Kjo emergjenc\u00eb, si \u00e7do fatkeq\u00ebsi, mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi!<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Manjola \u00c7ollaku Deri disa muaj m\u00eb par\u00eb askush nuk do ta imagjinonte se p\u00ebrditshm\u00ebria jon\u00eb do t\u00eb ndryshonte n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb radikale nga nj\u00eb virus. Nj\u00eb armik i paduksh\u00ebm q\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 emergjenc\u00ebs s\u00eb pashembullt sh\u00ebndet\u00ebsore, sociale dhe ekonomike, ka ndryshuar shum\u00eb nga zakonet, mendimet dhe emocionet tona. Edhe pse individ\u00ebt i p\u00ebrjetojn\u00eb dhe p\u00ebrpunojn\u00eb ndryshe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":370817,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-370816","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370816","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=370816"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370816\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/370817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=370816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=370816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=370816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}