![\"\"](\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/rama-celular.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Pas Fondit Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar edhe Banka Bot\u00ebrore ka parashikuar q\u00eb ekonomia shqiptare do t\u00eb bjer\u00eb me 5% k\u00ebt\u00eb vit, i p\u00ebrkeq\u00ebsuar nga pritshm\u00ebria fillestare prej -1.5%.<\/span><\/p>\n R\u00ebnia \u00ebsht\u00eb 5% p\u00ebr skenarin baz\u00eb, por n\u00ebse kriza zgjat dhe n\u00eb 6 mujorin e dyt\u00eb, tkurrja e Shqip\u00ebris\u00eb do t\u00eb ishte 7%.<\/span><\/p>\n Eshte prezantuar sot n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb digitale Raporti i Rregullt ekonomik p\u00ebr vendet e Ballkanit Perendimor. Raporti fokusohet ne ndikimin makroekonomik te pandemise COVID 19 ne keto vende. <\/span><\/p>\n Rajoni i Ballkanit Per\u00ebndimor pritet t\u00eb bjer\u00eb n\u00eb recesion n\u00eb vitin 2020, ku t\u00eb gjasht\u00eb vendet parashikojn\u00eb norm\u00eb negative t\u00eb rritjes ekonomike teksa vijojn\u00eb p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb trajtuar efektet ekonomike t\u00eb pandemis\u00eb s\u00eb COVID-19.<\/span><\/p>\n P\u00ebrsa i takon Shqip\u00ebris\u00eb, mesazhet kryesore t\u00eb raportit jan\u00eb:<\/span><\/p>\n -Dy goditje t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme me pasoja shkat\u00ebrruese: t\u00ebrmeti i N\u00ebntorit 2019 dhe pandemia COVID-19 kane ngrir\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb ekonomis\u00eb. Nese shumica e aktiviteteve ekonomike mund t\u00eb rinisin n\u00eb fillim t\u00eb ver\u00ebs, rritja vjetore e PBB-s\u00eb pritet t\u00eb tkurret me 5 p\u00ebrqind p\u00ebr vitin 2020.<\/span><\/p>\n -Qeveria shqiptare ka ndermarre nje seri masash per te mbeshtetur ekonomine dhe zbutur pasojat e saj ne jeten e njerezve. Nje zbatim i shpejte dhe i miremenduar do te rriste efektivitetin e ketyre masave.<\/span><\/p>\n -Pasi t\u00eb tejkalohet kriza, normalizimi i aktivitetit ekonomik dhe procesi i rind\u00ebrtimit p\u00ebr zbutjen e pasojave t\u00eb t\u00ebrmetit pritet t\u00eb mb\u00ebshtesin nj\u00eb rritje t\u00eb shpejt\u00eb, por n\u00eb planin afatmes\u00ebm nevojitet vazhdimi i\u00a0 reformave strukturore.<\/span><\/p>\n Ndjeshm\u00ebria m\u00eb e madhe e Shqip\u00ebris\u00eb te tregu i pun\u00ebs<\/span><\/p>\n Banka Bot\u00ebrore ka publikuar nj\u00eb Hart\u00eb t\u00eb t\u00eb Dh\u00ebnave p\u00ebr Ndjeshm\u00ebrin\u00eb Relative ndaj COVID-19 t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor. Shqip\u00ebria e ka ndjeshm\u00ebrin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe te tregu I pun\u00ebs p\u00ebr dy arsye:<\/span><\/p>\n -S\u00eb pari, p\u00ebr nivelin e lart\u00eb t\u00eb vet\u00ebpun\u00ebsimit, me 34.7% t\u00eb totalit dhe s\u00eb dyti me Pun\u00ebsimin informal (% e totalit t\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuarve), q\u00eb \u00ebsht\u00eb 61%, nj\u00eb record n\u00eb Ballkan.<\/span><\/p>\n M\u00eb mir\u00eb Shqip\u00ebria renditet sa I p\u00ebrket sektorit financiar.<\/span><\/p>\n N\u00eb dob\u00ebsit\u00eb e jashtme \u00ebsht\u00eb m\u00eb e prekur n\u00eb eksportet e sh\u00ebrbimeve dhe n\u00eb turiz\u00ebm.<\/span><\/p>\n Efekti n\u00eb turiz\u00ebm<\/span><\/p>\n Recesioni do t\u00eb jet\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i r\u00ebnd\u00eb n\u00eb Malin e Zi, Shqip\u00ebri dhe Kosov\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb var\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre nga turizmi. N\u00eb nivel global, sipas supozimit t\u00eb fundit t\u00eb UN\u00cbTO, r\u00ebnia n\u00eb numrin e turist\u00ebve nd\u00ebrkomb\u00ebtare mund t\u00eb arrij\u00eb deri n\u00eb 30 p\u00ebrqind, shum\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se r\u00ebnia globale prej 4 p\u00ebrqind e sh\u00ebnuar n\u00eb vitin 2009.5 <\/span><\/p>\n Sipas skenarit baz\u00eb, Shqip\u00ebria, Kosova dhe Mali i Zi do p\u00ebrjetojn\u00eb r\u00ebnie me 20-35 p\u00ebrqind t\u00eb ardhurave nga turizmi p\u00ebr vitin 2020, dhe kjo do ket\u00eb impakt negative t\u00eb ndjesh\u00ebm n\u00eb rritjen ekonomike t\u00eb tyre n\u00eb vitin 2020 p\u00ebr shkak se p\u00ebr t\u00eb tre vendet, t\u00eb ardhurat e drejtp\u00ebrdrejta dhe indirekte t\u00eb turizmit vler\u00ebsohet se p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 15 deri m\u00eb shum\u00eb se 25 p\u00ebrqind t\u00eb PBB-s\u00eb. <\/span><\/p>\n Rim\u00ebk\u00ebmbja ekonomike n\u00eb transport dhe turiz\u00ebm gjithashtu pritet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb graduale, k\u00ebshtu q\u00eb rritja gjat\u00eb gjysm\u00eb s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb vitit nuk do t\u00eb kompensoj\u00eb humbjet e sezonit t\u00eb ver\u00ebs. Vet\u00ebm turizmi kosovar mund t\u00eb rifilloj\u00eb m\u00eb shpejt pas leht\u00ebsimit t\u00eb kufizimeve t\u00eb udh\u00ebtimit, pasi 80 p\u00ebrqind e eksporteve t\u00eb sh\u00ebrbimit t\u00eb tij t\u00eb udh\u00ebtimit nxiten nga turizmi i diaspor\u00ebs.<\/span><\/p>\n Efektet e Covid n\u00eb Ballkan<\/span><\/p>\n Kriza e COVID-19 ka pasoja t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr ekonomit\u00eb e vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, pasi oferta agregate dhe k\u00ebrkesa agregate po tkurren nj\u00ebkoh\u00ebsisht. Jo vet\u00ebm kufizimet e qeveris\u00eb, por edhe reagimi i familjeve dhe bizneseve ndaj kriz\u00ebs po ushtrojn\u00eb presion t\u00eb papre\u00e7edent\u00eb n\u00eb ekonomit\u00eb e rajonit. R\u00ebnia e aktivitetit ekonomik ka sjell\u00eb gjithashtu probleme p\u00ebr financat publike dhe ka rritur nevoj\u00ebn p\u00ebr financim t\u00eb qeverive.<\/span><\/p>\n Edhe oferta agregate po tkurret. Kufizimet e vendosura nga qeverit\u00eb i detyrojn\u00eb bizneset dhe kompanit\u00eb me aktivitet jo jetik, t\u00eb cilat nuk mund t\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb kushtet p\u00ebr distancim social, t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb mbyllur ose t\u00eb zvog\u00eblojn\u00eb veprimtarin\u00eb me q\u00ebllim parandalimin e shp\u00ebrthimit t\u00eb pandemis\u00eb. <\/span><\/p>\n Ndon\u00ebse disa biznese mund t\u00eb vijojn\u00eb aktivitetin p\u00ebrmes shitjes ose pun\u00ebs online, shumica e tyre do t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb produktivitetit. Nj\u00eb pjes\u00eb e punonj\u00ebsve duhet t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi p\u00ebr t\u2019u kujdesur p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt p\u00ebr shkak t\u00eb mbylljes s\u00eb shkollave ose sepse duhet t\u00eb zbatojn\u00eb distancimin social p\u00ebr t\u00eb shmangur infektimin. <\/span><\/p>\n Nd\u00ebrprerjet n\u00eb zinxhir\u00ebt e furnizimit vendas dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar d\u00ebmtojn\u00eb aktivitetin prodhues. R\u00ebnia e \u00e7mimeve t\u00eb mallrave ndikon n\u00eb zvog\u00eblim t\u00eb marzheve t\u00eb fitimit n\u00eb industrit\u00eb nxjerr\u00ebse. Kufizimet e likuiditetit mund t\u00eb shkaktojn\u00eb nd\u00ebrprerje t\u00eb m\u00ebtejshme n\u00eb prodhim.<\/span><\/p>\n Sektori m\u00eb i goditur pritet t\u00eb jet\u00eb ai i sh\u00ebrbimeve, ve\u00e7an\u00ebrisht ato q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nd\u00ebrveprim fizik. Kufizimet e qeveris\u00eb kan\u00eb detyruar mbylljen e pjes\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb mikpritjes, tregtis\u00eb me pakic\u00eb dhe atyre q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb prezenc\u00eb fizike. <\/span><\/p>\n Kufizimet e vendosura n\u00eb transportin e udh\u00ebtar\u00ebve t\u00eb cilat synojn\u00eb t\u00eb shmangin kontaktet e af\u00ebrta midis udh\u00ebtar\u00ebve, si n\u00eb autobus\u00eb, trena dhe aeroplan\u00eb, e kan\u00eb d\u00ebmtuar r\u00ebnd\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor. Pothuajse p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtat arsye edhe turizmi \u00ebsht\u00eb n\u00eb kolaps; edhe pasi kriza t\u00eb jet\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00ebn kontroll, do t\u00eb duhet koh\u00eb q\u00eb turizmi t\u00eb rigjall\u00ebrohet. <\/span><\/p>\n Nga ana tjet\u00ebr, industria prodhuese po vuan p\u00ebr shkak t\u00eb masave mbrojt\u00ebse t\u00eb distancimit social t\u00eb cilat shkaktojn\u00eb pengesa n\u00eb prodhim, r\u00ebnie t\u00eb porosive dhe probleme n\u00eb zinxhirin e furnizimit. Relativisht m\u00eb t\u00eb fort\u00eb jan\u00eb sektor\u00ebt thelb\u00ebsor\u00eb si mjek\u00ebsia, zinxhiri i furnizimit me ushqime, sektori publik si dhe sektor\u00ebt ku mund t\u00eb punohet online, si\u00e7 jan\u00eb sh\u00ebrbimet profesionale t\u00eb lidhura me ekonomin\u00eb dixhitale.<\/span><\/p>\n Kjo kriz\u00eb \u00ebsht\u00eb ndryshe:<\/span><\/p>\n Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb goditje p\u00ebr sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, q\u00eb k\u00ebrkon ngrirjen e p\u00ebrkohshme, t\u00eb nd\u00ebrgjegjshme dhe t\u00eb nevojshme t\u00eb aktivitetit me q\u00ebllim ngadal\u00ebsimin e p\u00ebrhapjes s\u00eb virusit. Koh\u00ebzgjatja dhe thell\u00ebsia e kriz\u00ebs do t\u00eb varet nga efikasiteti i masave kufizuese, aft\u00ebsia e sistemit sh\u00ebndetsor p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar shp\u00ebrthimin e pandemis\u00eb, si dhe nga suksesi n\u00eb zhvillimin e trajtimeve efikase dhe vaksinave p\u00ebr s\u00ebmundjen.<\/span><\/p>\n Politikat ekonomike n\u00eb vetvete nuk jan\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund kriz\u00ebs , por ato luajn\u00eb rol thelb\u00ebsor: mbrojn\u00eb mjetet e jetes\u00ebs duke ruajtur vendet e pun\u00ebs dhe forcuar rrjetin e siguris\u00eb sociale.<\/span><\/p>\n Nj\u00eb rikuperim i shpejt\u00eb ekonomik \u00ebsht\u00eb i mundsh\u00ebm, por jo i sigurt. Leht\u00ebsimi i masave t\u00eb izolimit mund t\u00eb zhbllokoj\u00eb konsumin dhe investimet e l\u00ebna pezull, t\u00eb cilat do t\u00eb inkurajonin rim\u00ebk\u00ebmbjen e aktivitetit ekonomik. <\/span><\/p>\n Por goditja mund t\u00eb ket\u00eb d\u00ebmtuar r\u00ebnd\u00eb produktivitetin n\u00eb periudh\u00eb afatmesme, duke qen\u00eb se ngrirja e aktivitetit ekonomik dhe mungesa e likuiditetit detyron mbylljen e bizneseve t\u00eb konsoliduara, prishjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve produktive n\u00eb zinxhirin e furnizimit, ose largimin e punonj\u00ebsve me njohuri t\u00eb konsiderueshme n\u00eb proceset e pun\u00ebs.<\/span><\/p>\n N\u00ebse kriza do t\u00eb g\u00ebrryente burimet e amortizator\u00ebve financiar\u00eb publik dhe privat, p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb konsoliduar dhe rivendosur bilancet mund t\u00eb r\u00ebndojn\u00eb mbi rikuperimin ekonomik. N\u00eb rast se k\u00ebrc\u00ebnimi nga virusi do t\u00eb zgjaste n\u00eb koh\u00eb, at\u00ebher\u00eb shqet\u00ebsimet lidhur me p\u00ebrs\u00ebritjen e epidemis\u00eb dhe masat kufizuese do t\u00eb linin n\u00eb hije rikuperimin ekonomik.<\/span><\/p>\n Me q\u00ebllim zbutjen e efekteve t\u00eb kriz\u00ebs, vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor kan\u00eb njoftuar paketa t\u00eb konsiderueshme fiskale q\u00eb variojn\u00eb nga 1 deri n\u00eb 7 p\u00ebrqind t\u00eb PBB-s\u00eb (pa p\u00ebrfshir\u00eb garancit\u00eb) p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur qytetar\u00ebt dhe bizneset.<\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/bb2.png\")
<\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/bb.png\")
<\/span><\/p>\n