{"id":364112,"date":"2020-03-30T14:14:38","date_gmt":"2020-03-30T12:14:38","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=364112"},"modified":"2020-03-30T14:14:38","modified_gmt":"2020-03-30T12:14:38","slug":"koronavirus-situate-e-jashtezakonshme-masa-te-jashtezakonshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2020\/03\/30\/koronavirus-situate-e-jashtezakonshme-masa-te-jashtezakonshme\/","title":{"rendered":"Koronavirus, situat\u00eb e jasht\u00ebzakonshme-masa t\u00eb jasht\u00ebzakonshme","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><em><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-362544\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Angjeli-300x297.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"297\" \/>Nga\u00a0 Akademik.Prof. Anastas\u00a0 Angjeli<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Prej n\u00ebntorit t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, kur pandemia e koronavirusit shp\u00ebrtheu n\u00eb Kin\u00eb, bota po p\u00ebrjeton nj\u00eb \u201cgjendje lufte\u201d, me nj\u00eb armik t\u00eb paduksh\u00ebm, nj\u00eb situat\u00eb e jasht\u00ebzakonsheme dhe vdekjeprurese. Ky nuk \u00ebsht\u00eb nje slogan, por nje realitet kudo n\u00eb glob. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Edhe tek ne, k\u00ebtu n\u00eb Shqiperi. Ndaj, situatat e jasht\u00ebzakonshme nuk mund t\u00eb p\u00ebrballohen ve\u00e7se me veprime e masa t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebshtu po veprohet edhe tek ne. Dhe duhet t\u2019i kuptojm\u00eb, t\u2019i pranojm\u00eb dhe t\u2019i zbatojm\u00eb k\u00ebto masa.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>SITUATA E\u00a0 EKONOMIS\u00cb GLOBALE N\u00cbN NDIKIMIN E COVID-19.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pandemia aktuale e koronavirusit dhe masat p\u00ebr parandalimin e saj q\u00eb po merren p\u00ebr ta frenuar at\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrshpejtojn\u00eb r\u00ebnien e ekonomis\u00eb globale dhe padyshim asaj t\u00eb vendit ton\u00eb. Tashm\u00eb k\u00ebtu po p\u00ebrfshihen edhe ekonomit\u00eb e m\u00ebdha bot\u00ebrore, SHBA, Kina, Gjermania, vendet e BE etj..<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Edhe pse \u00ebsht\u00eb ende her\u00ebt p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar pasojat negative t\u00eb epidemis\u00eb s\u00eb koronavirusit mbi ekonomin\u00eb globale, Banka Bot\u00ebrore ka njoftuar se do t\u00eb ul\u00eb parashikimet e rritjes s\u00eb saj,duke pergatitur paketen e shpejte te mbeshtetjes me projekte prej 14 miliard dollare..<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Oxford Economics rishikon rritjen globale t\u00eb PBB-s\u00eb p\u00ebr vitin 2020 n\u00eb 2.3% (pra 0.2 pik\u00eb p\u00ebrqindje m\u00eb pak, niveli m\u00eb i ul\u00ebt q\u00eb nga kriza financiare 2008-2009). Oxford Economics korrigjon p\u00ebrqindjen e rritjes me 0.2 pik\u00eb p\u00ebrqindje n\u00eb zon\u00ebn e euros p\u00ebr vitin 2020 (n\u00eb 0.8%) Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (FMN) gjithashtu thekson se p\u00ebrhapja e virusit mund t\u00eb rrezikoj\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbjen e ekonomis\u00eb bot\u00ebrore. Recensioni po \u201ck\u00ebrc\u00ebnon\u201dekonomin\u00eb, franceze,italiane, spanjolle e Britanike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Duket se ekonomia bot\u00ebrore do t\u00eb vuaj\u00eb \u201cme vite\u201d dhe \u00ebsht\u00eb \u201cjoreale t\u00eb mendosh\u201d se do t\u00eb ndryshoj\u00eb shpejt (Angel Gurria, OECD ). Parashikimet e fundit nga OECD-ja, e cila parashikoi n\u00eb fillim t\u00eb marsit se nj\u00eb epidemi e zgjatur dhe e r\u00ebnd\u00eb e koronavirusit do t\u00eb zvog\u00eblonte rritjen globale n\u00eb vet\u00ebm 1.4% k\u00ebt\u00eb vit, tashm\u00eb shfaqen t\u00eb vjet\u00ebruar dhe tep\u00ebr optimist\u00eb.\u00a0 <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb n\u00ebntor, para fillimit t\u00eb epidemis\u00eb, OECD-ja e vler\u00ebsoi rritjen e PBB-s\u00eb n\u00eb 2.9% k\u00ebt\u00eb vit, nivel ky q\u00eb nga kriza financiare e 2008-2009. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cEdhe n\u00ebse nuk kemi nj\u00eb recesion global, do t\u00eb kemi rritje zero ose negative n\u00eb shum\u00eb ekonomi, p\u00ebrfshir\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb madhen, k\u00ebshtu q\u00eb do t\u00eb duhet m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb rifilluar\u201d<\/em> (Angel Gurria, OECD). Recensioni po \u201ck\u00ebrc\u00ebnon\u201dekonomin\u00eb, franceze, italiane, spanjolle,britanike. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Paqart\u00ebsit\u00eb q\u00eb lidhen me pandemin\u00eb, e cila ka paralizuar aktivitetin n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shum\u00eb vende po hyjn\u00eb n\u00eb kontroll ose shtr\u00ebngojn\u00eb masat e tyre, do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb tronditja ekonomike \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb sesa pas sulmeve terroriste t\u00eb 11 shtatorit 2001 apo kriza financiare e vitit 2008.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Organizata p\u00ebr Bashk\u00ebpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) tani po parashikon nj\u00eb rritje globale t\u00eb PBB-s\u00eb prej 2.4% n\u00eb vitin 2020, pra 0.5 pik\u00eb p\u00ebrqindje m\u00eb e ul\u00ebt se parashikimi i saj i m\u00ebparsh\u00ebm. Rishikimi i r\u00ebnies s\u00eb rritjes s\u00eb PBB-s\u00eb p\u00ebr zon\u00ebn e euros (-0.3 pik\u00eb p\u00ebrqindje) \u00ebsht\u00eb m\u00eb i theksuar sesa p\u00ebr Shtetet e Bashkuara (-0.1 pik\u00eb p\u00ebrqindje). <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sidoqoft\u00eb, OECD-ja paralajm\u00ebroi nj\u00eb skenar edhe m\u00eb pesimist n\u00ebse epidemia do t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohej. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, kjo humbje n\u00eb gjys\u00ebm pik\u00eb s\u00eb p\u00ebrqindjes bazohet n\u00eb supozimin se \u201ckulmi i epidemis\u00eb do t\u00eb arrihet n\u00eb Kin\u00eb n\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb vitit 2020 dhe se n\u00eb vendet e tjera, epidemia do t\u00eb d\u00ebshmoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e moderuar dhe e rrethuar\u201d. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb epidemi m\u00eb e q\u00ebndrueshme, e cila do t\u00eb p\u00ebrhapet gjer\u00ebsisht n\u00eb Azi-Paq\u00ebsor, Europ\u00eb dhe Amerik\u00ebn e Veriut, mund t\u00eb p\u00ebrgjysmoj\u00eb rritjen globale k\u00ebt\u00eb vit, paralajm\u00ebron OECD-ja. Konferenca e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Tregtin\u00eb dhe Zhvillimin (UNCTAD) vler\u00ebson se eksportet bot\u00ebrore do t\u00eb ulen me 2% n\u00eb vitin 2020. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bashkimi Evropian do t\u00eb ndikohet r\u00ebnd\u00eb. Tregjet financiare, kurset e k\u00ebmbimit dhe kuotimi i \u00e7mimeve t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb para aktualisht jan\u00eb p\u00ebrs\u00ebri subjekt i l\u00ebkundjeve t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr shkak t\u00eb koronavirusit, megjith\u00ebse ky ndikim mund t\u00eb jet\u00eb jet\u00ebshkurt\u00ebr. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tkurrja\u00a0 e k\u00ebrkes\u00ebs kineze b\u00ebri q\u00eb edhe \u00e7mimi bot\u00ebror i naft\u00ebs (nafta Brent) t\u00eb bjer\u00eb. Nd\u00ebrsa ekonomia Europiane \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lidhur me Kin\u00ebn sesa ekonomia amerikane, euro \u00ebsht\u00eb n\u00ebn presion m\u00eb t\u00eb madh se dollari.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>COVID -19 DHE GJENDJA E EKONOMIS\u00cb N\u00cb VENDET E EUROZON\u00cbS.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb zon\u00ebn e euros, ekonomit\u00eb e vendeve t\u00eb m\u00ebdha po zhyten ne agoni dhe\u00a0 treguesit ekonomik e financiar jan\u00eb gjithashtu n\u00eb \u201czonen e kuqe\u201d. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cAktiviteti i p\u00ebrgjithsh\u00ebm n\u00eb eurozon\u00eb u \u201cshk\u00ebrmoq\u201d n\u00eb mars, tkurrja e sinjalizuar nga studimet e fundit rezultojne shum\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se ajo e v\u00ebrejtur n\u00eb kulmin e kriz\u00ebs financiare globale. Kushtet ekonomike jan\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar ndjesh\u00ebm n\u00eb Franc\u00eb, n\u00eb Gjermani(kriza sh\u00ebndet\u00ebsore \u00ebsht\u00eb relativisht m\u00eb pak e dukshme, por shum\u00eb sektor\u00eb ekonomik\u00eb jan\u00eb prekur tashm\u00eb) ne Itali,ne Spanje,etj, dhe n\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb rajonit.\u00a0<\/em><em>Masat drakoniane t\u00eb miratuara nga qeverit\u00eb e ndryshme p\u00ebr t\u00eb ndaluar p\u00ebrhapjen e koronavirusit, kan\u00eb \u00e7uar drejt r\u00ebnies aktivitetin e kompanive \u201d.<\/em> <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrs\u00ebri, sektori i sh\u00ebrbimeve \u00ebsht\u00eb n\u00eb vij\u00ebn e par\u00eb t\u00eb betej\u00ebs dhe duke pasur parasysh pesh\u00ebn e sektorit terciar n\u00eb ekonomin\u00eb e Bashkimit Europian, kjo r\u00ebnie e fort\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb pasoja serioze n\u00eb falimentimet e biznesit dhe t\u00eb shkaktoj\u00eb shkurtime masive t\u00eb vendeve t\u00eb pun\u00ebs n\u00ebse virusi vazhdon t\u00eb p\u00ebrhapet p\u00ebr jav\u00eb t\u00eb gjata. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Paketat e mb\u00ebshtetjes n\u00eb k\u00ebto shtete, tashm\u00eb t\u00eb njohura, ofrojn\u00eb ndihm\u00eb masive p\u00ebr bizneset dhe punonj\u00ebsit, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe strategji te reja per shume sektore,perfshi dhe ata strategjik\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar me falimentim. <em>\u201cNe do t\u00eb luftojm\u00eb me gjith\u00eb forc\u00ebn ton\u00eb kund\u00ebr k\u00ebsaj krize q\u00eb prek kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor p\u00ebr bashk\u00ebqytetar\u00ebt tan\u00eb ose aktivitetin ekonomik n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend\u201d<\/em> (Olaf Scholz, Minist\u00ebr i Financave ). <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pavar\u00ebsisht njoftimeve nga Banka Qendrore Europiane (ECB) jav\u00ebn e kaluar, leht\u00ebsimi i p\u00ebrkohsh\u00ebm i rregullave fiskal\u00eb n\u00eb mbar\u00eb BE-n\u00eb dhe njoftimi i masave t\u00eb mb\u00ebshtetjes ekonomike dhe sociale nga fuqit\u00eb kryesore n\u00eb zon\u00ebn e euros, perspektiva ekonomike po p\u00ebrkeq\u00ebsohet seriozisht p\u00ebr vitin 2020. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cErr\u00ebsimi i perspektivave t\u00eb aktivitetit ekonomik ka pasoja n\u00eb tregun e pun\u00ebs, pasi bizneset n\u00eb zon\u00ebn e euros kan\u00eb raportuar uljen m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb forc\u00ebs s\u00eb tyre pun\u00ebtore q\u00eb nga korriku 2009. Pavar\u00ebsisht p\u00ebrpjekjeve t\u00eb qeverive p\u00ebr t\u00eb frenuar kriz\u00ebn sh\u00ebndet\u00ebsore dhe rritjen e mb\u00ebshtetjes p\u00ebr ekonomin\u00eb, parashikimet e rritjes jan\u00eb zvenitur, t\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb marsit sinjalizojn\u00eb shkall\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb pesimizmit t\u00eb biznesit\u201d<\/em> (Chris Williamson, IHS Markit).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ndersa, Mario Draghi paralajmeron se <em>\u201cNga dita n\u00eb dit\u00eb, lajmet ekonomike po p\u00ebrkeq\u00ebsohen. Kompanit\u00eb p\u00ebrballen me humbje t\u00eb t\u00eb ardhurave n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. Shum\u00eb prej tyre tashm\u00eb jan\u00eb zvog\u00ebluar dhe i kan\u00eb larguar pun\u00ebtor\u00ebt. Nj\u00eb recesion i thell\u00eb \u00ebsht\u00eb i pashmangsh\u00ebm\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">VENDET E G 20 BASHKOHEN N\u00cb LUFT\u00cb KUND\u00cbR KORONAVIRUSIT\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">P\u00ebrball\u00eb nje pandemie\u00a0 virusi i s\u00eb cil\u00ebs \u201cnuk njeh kufij\u201d, vendet e G20 paraqit\u00ebn n\u00eb Deklaraten e tyre t\u00eb fundit \u201csolidaritetin\u201d, \u201ctransparenc\u00ebn\u201d dhe bashk\u00ebpunimin me institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb \u201crikthyer besimin, ruajtur stabilitetin financiar dhe ringjallur rritjen ekonomike \u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Me tone angazhuese gjithashtu, deklarata e takimit t\u00eb vendeve t\u00eb G-20,k\u00ebrkon q\u00eb t\u00eb\u00a0 b\u00ebhet gjith\u00e7ka q\u00eb duhet dhe t\u00eb p\u00ebrdoren t\u00eb gjitha mjetet e disponueshme t\u00eb politikave, p\u00ebr t\u00eb minimizuar d\u00ebmin ekonomik dhe social nga pandemia, p\u00ebr t\u00eb rivendosur rritjen globale, p\u00ebr t\u00eb ruajtur stabilitetin e tregut dhe p\u00ebr t\u00eb forcuar rezistenc\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> N\u00eb funksion t\u00eb k\u00ebtij q\u00ebllimi, k\u00ebto vende do t\u00eb injektojn\u00eb mbi 5 trilion dollar\u00eb n\u00eb ekonomin\u00eb globale, si pjes\u00eb e politik\u00ebs fiskale t\u00eb synuar, masave ekonomike dhe skemave t\u00eb garantimit p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar ndikimet sociale, ekonomike dhe financiare t\u00eb pandemis\u00eb. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cNe po injektojm\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 5 000 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb ekonomin\u00eb globale, p\u00ebrmes politikave t\u00eb targetuara t\u00eb taksave, masave ekonomike dhe planeve p\u00ebr t\u00eb luftuar impaktet sociale, ekonomike dhe financiare t\u00eb pandemis\u00eb\u201d<\/em> (G20, 26 mars 2020).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrkaq, Presidenti amerikan Trump, firmosi mb\u00ebshtetjen prej 2200 miliard\u00eb USD n\u00eb kuadert\u00eb masave kund\u00ebr pandemis\u00eb s\u00eb koronavirusit dhe injektimin e ekonomis\u00eb\u00a0 se amerikane p\u00ebr t\u00eb frenuar recensionin, nd\u00ebrsa Kina,\u00a0 nga e cila filloi epidemia, deri tani ka deklaruar shifr\u00ebn prej 344 miliard\u00eb, kryesisht n\u00eb masa tatimore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00ebhershi, Gjermania, Franca, Britania, Italia po i v\u00ebnie n\u00eb zbatim \u201cplanet e mb\u00ebshtetjes\u201dp\u00ebr p\u00ebrballimin e pandemis\u00eb se koronavirusit dhe frenimin e r\u00ebnies ekonomike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Duket se luft\u00ebrat tregtare dhe sanksionet po p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb recesionin. T\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn, agjensia e vler\u00ebsimit financiar Moody&#8217;s paralajm\u00ebroi se ekonomit\u00eb e G20 do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb recesion k\u00ebt\u00eb vit p\u00ebr shkak t\u00eb pandemis\u00eb.\u00a0N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, k\u00ebto vende do t\u00eb p\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb tkurrje me 0.5% t\u00eb PBB-s\u00eb s\u00eb tyre. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>\u201cEkonomit\u00eb e G20 do t\u00eb p\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb tronditje t\u00eb fort\u00eb n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb vitit dhe do t\u00eb tkurren gjat\u00eb gjith\u00eb vitit para se t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohen n\u00eb vitin 2021\u201d,<\/em> sipas Moody\u2019s, e cila e llogarit k\u00ebt\u00eb rikuperim vitin e ardhsh\u00ebm mesatarisht n\u00eb 3.2%. Nd\u00ebrsa disa vende t\u00eb pasura kan\u00eb zbuluar paketa kolosale stimulimi, shqet\u00ebsimet jan\u00eb n\u00eb rritje p\u00ebr vendet e varf\u00ebra q\u00eb nuk kan\u00eb akses n\u00eb tregjet e kapitalit dhe nuk kan\u00eb sh\u00ebrbime adekuate sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>V\u00cbSHTIR\u00cbSIT\u00cb E SITUAT\u00cbS EKONOMIKE DHE FINANCIARE N\u00cb SHQIP\u00cbRI<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Edhe ekonomia shqiptare \u201cpo p\u00ebrballet\u00a0 me goditjen\u201d e efekteve t\u00eb pandemis\u00eb s\u00eb coronavirusit dhe kjo v\u00ebshtir\u00ebson frenimin e k\u00ebsaj situate dhe ecurine e saj gjat\u00eb k\u00ebtij viti. Na duhet, krahas zbatimit te rregullave preventivuse t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb pandemis\u00eb, t\u00eb shpenzojm\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtesim masat n\u00eb sh\u00ebnd\u00ebtsi, humanitare, n\u00eb paga, n\u00eb biznese, n\u00eb familje n\u00eb nevoj\u00eb, pensionist\u00ebt, etj. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por, nese pandemia do t\u00eb zgjas\u00eb p\u00ebrtej muajit maj, v\u00ebshtir\u00ebst\u00eb n\u00eb ekonomi dhe financat publike do t\u00eb shtohen. E theksoj k\u00ebt\u00eb jo p\u00ebr panik e pesimiz\u00ebm, por p\u00ebr\u00a0 t\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb. Vet\u00ebm\u00a0 nga ndryshimet me aktin normative n\u00eb funksion t\u00eb \u201cplanit financiar A\u201d t\u00eb muajit\u00a0 Mars\u00a0 p\u00ebr p\u00ebrballimin e kriz\u00ebs, pritet q\u00eb t\u00eb ardhurat t\u00eb paksohen me 20 miliard lek\u00eb, deficit buxhetor gati t\u00eb dyfishohet, borxhi publik t\u00eb dali nga parametrat e targetuar me nj\u00eb rritje t\u00eb moderuar(rreth 4% te GDP) p\u00ebr t\u00eb financuar masat e mara p\u00ebr 12.milard\u00eb lek\u00eb. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vet\u00ebm me k\u00ebt\u00eb situat\u00eb , rritja ekonomike n\u00eb fund t\u00eb vitit\u00a0 do t\u00eb p\u00ebrgjysmohet. Kjo sepse zinxhirri ekonomik \u00ebsht\u00eb k\u00ebputur dhe shum\u00eb sektor\u00eb\u00a0 jan\u00eb n\u00eb apati, me perjashtim t\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb sektorit t\u00eb bujqesis\u00eb, t\u00eb disa sh\u00ebrbimeve dhe t\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb nd\u00ebrtimit. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb zbutjes s\u00eb goditjeve q\u00eb po merr ekonomia jon\u00eb ka ardhur fillimi i zbatimit t\u00eb Planit A t\u00eb Qeveris\u00eb qe inicioi Kryeministri Rama,nd\u00ebrsa pjesa tjet\u00ebr e ekonomis\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb e goditur, cka vazhdon t\u00eb reflektohet n\u00eb renien e ofert\u00ebs dhe t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> Por, n\u00eb vart\u00ebsi t\u00eb zgjatjes n\u00eb koh\u00eb t\u00eb pandemis\u00eb do t\u00eb vler\u00ebsohet ndikimi i saj n\u00eb ekonomi dhe p\u00ebrgatitja e Planit B p\u00ebr injektimin e ekonomis\u00eb dhe mb\u00ebshtetjet e tjera. Edhe pse skenar t\u00eb ndrysh\u00ebm po p\u00ebrpunohen,v\u00ebshtiresit\u00eb\u00a0 jan\u00eb reale, me fakte, t\u00eb dukshme, p\u00ebrball\u00eb nesh, ashtu si dhe n\u00eb vendet e tjera dhe duhet t\u00eb kuptohen e t\u00eb pranohen, fal\u00eb transparenc\u00ebs q\u00eb qeveria po b\u00ebn p\u00ebr k\u00eb\u00eb q\u00ebllim. Jan\u00eb t\u00eb mirkuptuara nevojat nga shtresa te\u00a0 ndryshme,biznese, komunitete, shoqata, dhe k\u00ebsisoj k\u00ebrkesat e tyre p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb mb\u00ebshtetje, ashtu si\u00e7 duhen\u00a0 ditur e mirkuptuar dhe k\u00ebto v\u00ebshtir\u00ebsi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">V\u00ebshtir\u00ebsia e par\u00eb, buron nga fakti se p\u00ebr shkak t\u00eb ndikimit t\u00eb pandemis\u00eb n\u00eb ekonomi dhe gjendjes s\u00eb financave publike (r\u00ebnies s\u00eb t\u00eb ardhurave buxhetore dhe k\u00ebrkesave n\u00eb rritje p\u00ebr shpenzime,(edhe pse t\u00eb nevojshme), po krijohet nj\u00eb mosp\u00ebrputhje n\u00eb koh\u00eb p\u00ebr plot\u00ebsimin e k\u00ebtyre nevojave, pra nj\u00eb munges\u00eb e p\u00ebrkohshme p\u00ebr financim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em> \u201cNivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb borxhit publik do t\u00eb b\u00ebhen nj\u00eb tipar ekonomik dhe do t\u00eb shoq\u00ebrohen me anulimin e borxhit privat\u201d<\/em>, shprehet Mario Draghi. Dhe n\u00eb vart\u00ebsi t\u00eb koh\u00ebzgjatjes s\u00eb pandemis\u00eb kjo v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr financim mund t\u00eb rritet. Natyrisht pyetja shtrohet se cila \u00ebsht\u00eb zgjidhja?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">-Si\u00e7 dihet Qeveria dhe Kuvendi kan\u00eb miratuar ligjin q\u00eb i\u00a0 jep t\u00eb drejt\u00ebn Ministris\u00eb s\u00eb Financave dhe Ekonomise t\u00eb dali, deri n\u00eb muajin Maj, n\u00eb tregjet financiare nd\u00ebrkomb\u00ebtare duke emetur eurobondin prej 600 milion Euro shum\u00eb t\u00eb nevojshme k\u00ebto p\u00ebr buxhetin e k\u00ebtij viti. Por, p\u00ebr shkak t\u00eb situat\u00ebs s\u00eb krijuar, kjo situat\u00eb \u00ebsht\u00eb e riskuar. Prandaj duhen par\u00eb mund\u00ebsit\u00eb e tjera si:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">-Emetimi i bonove t\u00eb thesarit n\u00eb tregun e brendsh\u00ebm, si p\u00ebr nevojat n\u00eb lek\u00eb ashtu edhe p\u00ebr nevojat n\u00eb valut\u00eb t\u00eb huaj. Kjo \u00ebsht\u00eb e domosdoshme. Nuk duhet t\u00eb harrojm\u00eb se &#8220;Likuiditeti(paraja) \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb zhduket kur kemi nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb\u201d.\u00a0 <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb situat\u00ebn q\u00eb jemi ne kemi nevoj\u00eb p\u00ebr to dhe duhet t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb. Prandaj, duhet nj\u00eb bashkpunim dhe mirkuptim mes Qeveris\u00eb, Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe Bankave t\u00eb nivelit t\u00eb dyt\u00eb sidomos p\u00ebr p\u00ebrdorimin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim t\u00eb depozitave t\u00eb tyre n\u00eb valut\u00eb q\u00eb kan\u00eb n\u00eb bankat jasht\u00eb vendit. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Natyrisht k\u00ebtu duhet par\u00eb edhe interesi i bankave t\u00eb nivelit t\u00eb dyt\u00eb, duhet konsideruar dhe risku i tyre p\u00ebrms nj\u00eb politike monetare dhe t\u00eb interesave m\u00eb fleksib\u00ebl p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim(bashk\u00ebpunim q\u00eb duket se ka qen\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb mirkuptues dhe i suksesh\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb), Konsultimi dhe bashk\u00ebpunimi me bankat e tjera Qendrore dhe institucionet financiare nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mbase nj\u00eb veprim i till\u00eb mund t\u00eb mos siguroj\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn shum\u00eb q\u00eb do t\u00eb siguroj\u00eb eurobondi, por do ta zbusi disi situat\u00ebn e financimit.Kuptohet qe borxhi do te rritet.Por ne kete situate, ne te gjitha vendet \u201cNivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb borxhit publik do t\u00eb b\u00ebhen nj\u00eb tipar ekonomik \u2026\u201d-shprehet Mario Draghi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">-Padyshim q\u00eb dhe arritja e nj\u00eb marr\u00ebveshjeje(them\u00a0 marr\u00ebveshje p\u00ebr t\u00eb minimizuar penalitetet e k\u00ebtyre marr\u00ebveshjeve) p\u00ebr \u201cshtyrjen ne kohe\u201d disa investimeve t\u00eb m\u00ebdha(financimin) me kontraktruesit e k\u00ebtyre projekteve, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mundesis q\u00eb krijon hapsir\u00eb p\u00ebr rialokim fondesh drejt prioriteteve q\u00eb dikton kjo situate \u201clufte\u201d. Gjithsesi nevoja p\u00ebr financim mbetet prioritare<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ka edhe ide q\u00eb Banka e Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb injektoj\u00eb masivisht likuiditet duke bler\u00eb letra me vler\u00eb t\u00eb korporatave(kompanive). Por, kjo jo vetem se zyrtarisht e ndaluar p\u00ebr BQE-n\u00eb, por edhe p\u00ebr cil\u00ebsin\u00eb,sigurin\u00eb dhe besimin e tyre tek ne, nuk mendoj se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ide e pranueshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">-Nj\u00ebherazi \u00ebsht\u00eb hedhur p\u00ebr diskutim edhe furnizimi i tregut monetar me prerjen e kartmonedhave t\u00eb reja, q\u00eb p\u00ebr momentin dhe situat\u00ebn nuk duket se eshte ende n\u00eb \u201crradh\u00eb\u201d, nd\u00ebrsa ajo e \u201cprekjes se rezerv\u00ebs valutore\u201d mbetet \u201cfisheku i fundit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb tronditja n\u00eb tregjet financiare nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe ndikimet n\u00eb ndryshimin e kursit t\u00eb k\u00ebmbimit t\u00eb monedh\u00ebs ton\u00eb komb\u00ebtare, lekut, n\u00eb raport\u00a0 me valutat e huaja. Dollari amerikan dhe Euro jan\u00eb vler\u00ebsuar n\u00eb tregun e brendsh\u00ebm n\u00eb raportin me lekun. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shkaqet e\u00a0 k\u00ebsaj situate jan\u00eb mungesa e hyrjes s\u00eb euros nga ulja e remitancave (mbyllja e kufijve),r\u00ebnia e t\u00eb ardhurave n\u00eb valut\u00eb nga industria e turizmit, si dega me e goditur e ekonomis\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb krize,r\u00ebnia e eksporteve, element shume t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm k\u00ebta n\u00eb k\u00ebt\u00eb treg i cili vepron dhe ndikon.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> Kur Banka e Shqip\u00ebris\u00eb gati\u00a0 para dy vjeteve nxiti deeuroizimin e tregut monetar, pati opinione t\u00eb ndryshme ndaj k\u00ebsaj politike monetare, deri n\u00eb \u201canathemim\u201d qe s\u2019ishte i drejte si\u00e7\u00a0 edhe po rezulton. Ateher\u00eb u desh\u00ebn disa nd\u00ebrhyrje n\u00eb treg t\u00eb Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb \u201cshitur Euro\u201d,mund t\u00eb dali nevoj\u00eb p\u00ebr veprimin e kund\u00ebrt, p\u00ebr t\u00eb blere euro apo dollar. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo situat\u00eb n\u00eb tregun monetar, do t\u00eb ket\u00eb ndikim n\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimin e situat\u00ebs s\u00eb borxhit publik t\u00eb huaj, do t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb kompanit\u00eb dhe bizneset e\u00a0 importit, uljen e ofert\u00ebs p\u00ebr k\u00ebto mallra, pse jo disi edhe n\u00eb rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb mallrave t\u00eb importit. etj. Prandaj k\u00ebrkon v\u00ebmendje.,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gjithashtu, shtimi i p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr vazhdimin e pun\u00ebs, pjes\u00ebrisht apo ter\u00ebsisht, n\u00eb disa sektor\u00eb (sipas Aktit Normativ t\u00eb Qeveris\u00eb, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim) dhe mbeshtetja e sektorit p\u00ebr bujq\u00ebsin\u00eb dhe bizneseve t\u00eb eksportit, e frenojn\u00eb sadopak r\u00ebnien ekonomike.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"> Njehershi ne do te ndeshemi me nje prioritet tjeter qe nuk do t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm sigurimi i t\u00eb ardhurave themelore p\u00ebr ata q\u00eb humbasin pun\u00ebn e tyre(qe po perpiqemi te bejme),por edhe t\u00eb mbrojm\u00eb njer\u00ebzit nga humbja e vendeve te pun\u00ebve t\u00eb tyre,per t\u00eb mos r\u00ebn\u00eb kriz\u00eb pun\u00ebsimi.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0 Akademik.Prof. Anastas\u00a0 Angjeli Prej n\u00ebntorit t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, kur pandemia e koronavirusit shp\u00ebrtheu n\u00eb Kin\u00eb, bota po p\u00ebrjeton nj\u00eb \u201cgjendje lufte\u201d, me nj\u00eb armik t\u00eb paduksh\u00ebm, nj\u00eb situat\u00eb e jasht\u00ebzakonsheme dhe vdekjeprurese. Ky nuk \u00ebsht\u00eb nje slogan, por nje realitet kudo n\u00eb glob. Edhe tek ne, k\u00ebtu n\u00eb Shqiperi. Ndaj, situatat e jasht\u00ebzakonshme [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":51,"featured_media":362544,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,13],"tags":[],"class_list":["post-364112","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/364112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=364112"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/364112\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/362544"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=364112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=364112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=364112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}