{"id":352428,"date":"2020-02-09T16:00:13","date_gmt":"2020-02-09T15:00:13","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=352428"},"modified":"2020-02-09T16:00:47","modified_gmt":"2020-02-09T15:00:47","slug":"detajet-e-fatures-1-miliarde-euro-per-rindertimin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2020\/02\/09\/detajet-e-fatures-1-miliarde-euro-per-rindertimin\/","title":{"rendered":"Detajet e fatur\u00ebs 1 miliard\u00eb euro p\u00ebr rind\u00ebrtimin","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Procesi i rind\u00ebrtimit t\u00eb banesave, objekteve te tjera t\u00eb shtetit dhe biznesit, t\u00eb d\u00ebmtuara nga t\u00ebrmeti i 26 n\u00ebntorit do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 2024 me nj\u00eb shum\u00eb prej rreth 1 miliard\u00eb eurosh, e cila do t\u00eb financohet me 300 milion\u00eb euro nga burime t\u00eb brendshme dhe pjesa tjet\u00ebr nga donator\u00ebt dhe OJF-t\u00eb. Mbi 800 milion\u00eb euro nevojiten vet\u00ebm p\u00ebr strehimin e banoreve. Ja fatura e d\u00ebmeve dhe fazat e rind\u00ebrtimit.<\/span><\/p>\n

Pasojat e t\u00ebrmetit t\u00eb 26 n\u00ebntorit q\u00eb prek\u00ebn mbi 200 mij\u00eb persona pritet t\u00eb rikuperohen deri n\u00eb vitin 2024. Rind\u00ebrtimi do t\u00eb kaloj\u00eb n\u00eb tre faza. E para \u00ebsht\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb k\u00ebtij viti dhe parashikohet t\u00eb angazhoj\u00eb investime deri n\u00eb 545 milion\u00eb euro, ku mbi 90% e tyre do t\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebr rind\u00ebrtimin e banesave.<\/span><\/p>\n

N\u00eb afatin e mes\u00ebm, 2021 dhe 2022, jan\u00eb planifikuar p\u00ebr tu investuar edhe 499,6 milion\u00eb euro ose 46.5 % e totalit, t\u00eb cilat gjithashtu do t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb banesave, nd\u00ebrsa n\u00eb afat t\u00eb gjat\u00eb 2023-2024 do t\u00eb angazhohen edhe 61 milion\u00eb euro, shumica e t\u00eb cilave do t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr rikuperim t\u00eb infrastruktur\u00ebs publike.<\/span><\/p>\n

Sipas planit zyrtar t\u00eb qeveris\u00eb p\u00ebr Rind\u00ebrtimin totali i nevojave p\u00ebr rim\u00ebk\u00ebmben pas t\u00ebrmetit k\u00ebrkon financimin e nj\u00eb shume prej 123 miliard\u00eb lek\u00ebsh, rreth 1 miliard\u00eb euro. Kjo shum\u00eb planifikohet t\u00eb financohet deri n\u00eb vitin 2025 me 300 milion\u00eb euro, ose 30% t\u00eb totalit, nga fondet buxhetore t\u00eb qeveris\u00eb shqiptare, dhe pjesa tjet\u00ebr prej 700 milion\u00eb eurosh nga donator\u00ebt dhe OJF-te t\u00eb ndryshme, q\u00eb jan\u00eb angazhuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces.<\/span><\/p>\n

Fatura totale e d\u00ebmit<\/span><\/strong><\/p>\n

Vler\u00ebsimet zbulojn\u00eb se efekti i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i katastrof\u00ebs n\u00eb 11 bashki arriti n\u00eb 985.1 milion euro (121.21 miliard\u00eb lek\u00eb), nga t\u00eb cilat 843.9 milion\u00eb euro p\u00ebrfaq\u00ebson vler\u00ebn e aseteve t\u00eb shkat\u00ebrruara fizike dhe 141.2 milion\u00eb euro humbje indirekte.<\/span><\/p>\n

Shumica e d\u00ebmeve jan\u00eb regjistruar n\u00eb sektorin e strehimit (78.5%), e ndjekur nga sektori Prodhues (8.4%) dhe sektori i Edukimit (7.5%).<\/span><\/p>\n

Shumica e objekteve t\u00eb d\u00ebmtuara rreth 76.5% kishin pron\u00ebsi private dhe 23.5% publike. Sektor\u00ebt e Strehimit dhe Prodhimit jan\u00eb kryesisht infrastruktur\u00eb private, nd\u00ebrsa sektor\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb mbetur kryesisht jan\u00eb pron\u00eb publike.<\/span><\/p>\n

N\u00eb lidhje me shp\u00ebrndarjen gjeografike t\u00eb d\u00ebmeve dhe humbjeve, bashkia e Durr\u00ebsit ishte m\u00eb e prekura me 303.8 milion euro ose 32.4% t\u00eb d\u00ebmit dhe humbjeve totale, e ndjekur nga Tirana me 284.3 milion euro ose 30% e totalit, dhe s\u00eb treti Kruja me 84.2 milion euro (1.04 miliard\u00eb lek\u00eb) ose 9%.<\/span><\/p>\n

Shumica e efekteve totale t\u00eb t\u00ebrmetit raportohen n\u00eb Durr\u00ebs (31.5%) dhe n\u00eb Tiran\u00eb (30.8%) dhe n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb Kruj\u00eb (8.75%), Kavaj\u00eb (7.0%), Shijak (6.6%) dhe Vor\u00eb (5.1%). Pes\u00eb komunat e tjera p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 10% t\u00eb mbetjeve t\u00eb efekteve.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

D\u00ebmi sipas sektor\u00ebve, kryesojn\u00eb banesat private<\/span><\/strong><\/p>\n

P\u00ebrve\u00e7 d\u00ebmeve n\u00eb banesa, t\u00ebrmeti i 26 n\u00ebntorit ka shkat\u00ebrruar objekte publike me ndikim t\u00eb lart\u00eb social si shkolla, qendra sh\u00ebndet\u00ebsore dhe objekte t\u00eb tjera publike.<\/span><\/p>\n

Banesat, 11,490 duhen rind\u00ebrtuar t\u00ebr\u00ebsisht, 83,745 riparim<\/span><\/p>\n

Nga vler\u00ebsimet final\u00eb 11.490 nj\u00ebsi banimi kategorizuan si plot\u00ebsisht t\u00eb shkat\u00ebrruara dhe do t\u00eb rind\u00ebrtohen nga e para. 83,745 nj\u00ebsi strehimi t\u00eb tjera u d\u00ebmtuan pjes\u00ebrisht ose leht\u00ebsisht dhe kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr riparim. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, 18% e nj\u00ebsive totale t\u00eb banesave jan\u00eb d\u00ebmtuar n\u00eb zonat e prekura. Humbjet e regjistruara prej 34 milion eurosh (4.17 miliard\u00eb lek\u00eb) jan\u00eb shpenzime q\u00eb lidhen vet\u00ebm me heqjen e mbeturinave, shpenzime q\u00eb mbulojn\u00eb strehimin e p\u00ebrkohsh\u00ebm (hotele dhe tenda), dhe subvencione me qira, por edhe humbje t\u00eb qiras\u00eb q\u00eb nuk jan\u00eb marr\u00eb nga pronar\u00ebt e sht\u00ebpi, nd\u00ebrsa procesi i rind\u00ebrtimit t\u00eb tyre k\u00ebrkon nj\u00eb shum\u00eb prej mbi 800 milion\u00eb eurosh.<\/span><\/p>\n

Arsimi, 321 objekte jan\u00eb d\u00ebmtuar<\/span><\/strong><\/p>\n

N\u00eb nj\u00ebsit\u00eb vendore q\u00eb u preken nga t\u00ebrmeti jan\u00eb d\u00ebmtuar 321 institucione arsimore, t\u00eb cilat p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb 24% t\u00eb gjitha institucioneve arsimore n\u00eb k\u00ebto zona. Bashkit\u00eb e Tiran\u00ebs dhe Durr\u00ebsit kan\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb d\u00ebmeve, p\u00ebrkat\u00ebsisht me 55% dhe 21%. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, humbjet vler\u00ebsohen n\u00eb 8.76 milion euro (1.08 miliard\u00eb lek\u00eb).<\/span><\/p>\n

Sh\u00ebndet\u00ebsia, 8% e objekteve jan\u00eb d\u00ebmtuar<\/span><\/strong><\/p>\n

N\u00eb t\u00eb gjitha zonat e prekura jan\u00eb d\u00ebmtuar 36 objekte sh\u00ebndet\u00ebsore (8% e totalit n\u00eb 11 komuna) pjes\u00ebrisht ose plot\u00ebsisht, nga t\u00eb cilat 22 jan\u00eb institucione t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor par\u00ebsor. Pati d\u00ebmtime n\u00eb tre spitale rajonal\u00eb, n\u00ebnt\u00eb spitale universitar, dy spitale komunal, dhjet\u00eb qendra sh\u00ebndet\u00ebsore dhe 12 qendra sh\u00ebndet\u00ebsore. Jan\u00eb raportuar humbje prej 1.91 milion euro (235.0 milion lek\u00eb), kryesisht t\u00eb lidhura me sh\u00ebrbimet mjek\u00ebsore falas gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb urgjenc\u00ebs.<\/span><\/p>\n

Infrastruktura publike, d\u00ebme 33 milion\u00eb euro<\/span><\/p>\n

Nga totali i d\u00ebmeve dhe humbjeve n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor, q\u00eb arrin n\u00eb 33,42 milion euro, nj\u00eb e treta ishte n\u00eb bashkin\u00eb e Durr\u00ebsit. Nd\u00ebrtesat qeveritare dhe infrastruktura e komunitetit u prek\u00ebn ve\u00e7an\u00ebrisht. Ka pasur d\u00ebme n\u00eb dy argjinaturat e lumenjve, nj\u00eb dig\u00eb, 42 objekte bashkiake, nj\u00eb burg dhe 33 objekte t\u00eb tjera publike.<\/span><\/p>\n

Sektori i biznesit, 714 sip\u00ebrmarrje jan\u00eb d\u00ebmtuar<\/span><\/strong><\/p>\n

Bizneset e kategorizuara si \u201cSektori Produktiv\u201d num\u00ebron 714 kompani t\u00eb d\u00ebmtuara t\u00eb cilat p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 8% e totalit t\u00eb bizneseve n\u00eb k\u00ebto zona. Rreth 438 punonj\u00ebs n\u00eb 56 biznese prodhuese humb\u00ebn p\u00ebrkoh\u00ebsisht pun\u00ebn e tyre. Humbja e vler\u00ebsuar e t\u00eb ardhurave \u00ebsht\u00eb 1.93 milion euro (0.24 miliard\u00eb lek\u00eb). N\u00eb sektorin e turizmit ka pasur d\u00ebme n\u00eb 18 nj\u00ebsi akomodimi publike dhe private n\u00eb Durr\u00ebs, dhe n\u00eb 42 objekte bare dhe restorante kryesisht n\u00eb Durr\u00ebs. Nga t\u00eb gjitha humbjet n\u00eb turiz\u00ebm, 97% \u00ebsht\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb parashikuar t\u00eb vizitor\u00ebve t\u00eb huaj nga viti 2020 deri n\u00eb vitin 2022.<\/span><\/p>\n

N\u00eb n\u00ebnsektorin e Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore, dy muze komb\u00ebtar dhe tre muze lokal u klasifikuan si t\u00eb pasigurt dhe jan\u00eb akoma t\u00eb mbyllura p\u00ebr publikun, nd\u00ebrsa 23 monumente dhe site shtes\u00eb u klasifikuan si rrezik t\u00eb lart\u00eb dhe 30 monumente t\u00eb tjera si rrezik mesatar.<\/span><\/p>\n

D\u00ebmet n\u00eb n\u00ebnsektorin e bujq\u00ebsis\u00eb ishin t\u00eb vogla dhe lidhen me inputet dhe pajisjet bujq\u00ebsore. Pati d\u00ebmtime n\u00eb argjinaturat dhe stacionet e kullimit t\u00eb ujit n\u00eb Durr\u00ebs dhe Lezh\u00eb, si dhe n\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn e institutit p\u00ebr Sigurin\u00eb e Ushqimit dhe Veterinaris\u00eb.<\/span><\/p>\n

Objekte t\u00eb tjera publike t\u00eb d\u00ebmtuara<\/span><\/strong><\/p>\n

Jan\u00eb d\u00ebmtuar 57 nd\u00ebrtesa n\u00eb administrim t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Mbrojtjes, nd\u00ebr t\u00eb cilat nj\u00eb stacion zjarrfik\u00ebs, dy nd\u00ebrtesa t\u00eb Sh\u00ebrbimit Gjeologjik Shqiptar, tet\u00eb stacione monitorimi nga instituti i Gjeoshkencave, Energjis\u00eb, Ujit dhe Mjedisit q\u00eb u d\u00ebmtuan pak, gjasht\u00eb nd\u00ebrtesa nga Drejtoria e P\u00ebrgjithshme e Rezervave t\u00eb Shtetit u d\u00ebmtuan gjithashtu dhe shtat\u00eb objekte t\u00eb tjera publike duhen riparuar. D\u00ebmet n\u00eb k\u00ebto objekte u vler\u00ebsuan rreth 22 milion\u00eb euro.<\/span><\/p>\n

T\u00ebrmeti gjunj\u00ebzon ekonomin\u00eb, frenohet rritja ekonomike 2020-2021<\/span><\/strong>
\nT\u00ebrmeti vler\u00ebsohet t\u00eb ket\u00eb shkaktuar efekte q\u00eb jan\u00eb ekuivalente me 6.4% t\u00eb Prodhimit t\u00eb Brendsh\u00ebm Bruto (PBB) n\u00eb d\u00ebme dhe n\u00eb 1.1% t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb humbje. D\u00ebmet arrijn\u00eb n\u00eb 26.4% t\u00eb formimit t\u00eb kapitalit fiks bruto q\u00eb tregon nj\u00eb aft\u00ebsi t\u00eb kufizuar t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb arritur rikuperimin e plot\u00eb brenda nj\u00eb afati t\u00eb shkurt\u00ebr dhe t\u00eb mes\u00ebm. P\u00ebr sa i p\u00ebrket humbjeve, sektor\u00ebt ekonomik\u00eb m\u00eb t\u00eb goditur ishin turizmi dhe pasurit\u00eb e paluajtshme, por d\u00ebme t\u00eb konsiderueshme u shkaktuan gjithashtu n\u00eb arsim, sh\u00ebndet\u00ebsi, infrastruktur\u00eb publike, prodhim dhe tregti dhe bujq\u00ebsi.<\/span>
\nRritja reale e PBB-s\u00eb gjat\u00eb vitit 2019 dhe 2020 vler\u00ebsohet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e ul\u00ebt. Ekonomia shqiptare parashikohet t\u00eb rritet me rreth 2.4% n\u00eb vitin 2019, dhe 3.2% n\u00eb vitin 2020 nga nj\u00eb baz\u00eb fillestare para t\u00ebrmetit q\u00eb ishte vler\u00ebsuar me rritje prej 2.9% dhe 3.5%, respektivisht.<\/span><\/p>\n

T\u00ebrmeti gjithashtu pritet t\u00eb sjell\u00eb tendosje t\u00eb m\u00ebtejshme n\u00eb financat publike. Deficiti fiskal vler\u00ebsohet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i lart\u00eb p\u00ebr 0.7 p\u00ebr qind t\u00eb PBB-s\u00eb.<\/span><\/p>\n

Deficiti tregtar dhe deficiti i llogaris\u00eb rrjedh\u00ebse pritet t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohen gjithashtu me rreth 0.2% t\u00eb PBB-s\u00eb, duke u rritur nga nj\u00eb parashikim fillestar para-t\u00ebrmeti prej 7.1% n\u00eb 7.3% t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb vitin 2020.<\/span>
\nMegjith\u00ebse aktiviteti ekonomik ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb ngadal\u00ebsohet dhe deficitet mund t\u00eb rriten m\u00eb tej si rezultat i t\u00ebrmetit, disponueshm\u00ebria e burimeve t\u00eb granteve p\u00ebr rind\u00ebrtim do t\u00eb ndihmonte n\u00eb p\u00ebrshpejtimin e rim\u00ebk\u00ebmbjes ekonomike dhe zbutjen e efekteve negative t\u00eb t\u00ebrmetit n\u00eb financat publike.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

D\u00ebmtohet kapitali njer\u00ebzor rritet varf\u00ebria dhe s\u00ebmundjet<\/span><\/strong><\/p>\n

Efektet shkak\u00ebsore t\u00eb nj\u00eb t\u00ebrmeti n\u00eb zhvillimin njer\u00ebzor dhe varf\u00ebrin\u00eb jan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u vler\u00ebsuar n\u00eb pasojat e menj\u00ebhershme t\u00eb ngjarjes. P\u00ebrve\u00e7 ndikimit t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm n\u00eb ata q\u00eb preken drejtp\u00ebrdrejt nga humbja ose d\u00ebmtimi i pron\u00ebs, d\u00ebmtimi dhe humbja e jet\u00ebs, shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr njer\u00ebz vuajn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt dhe indirekt nga humbjet n\u00eb aktivitetin ekonomik, p\u00ebrkeq\u00ebsimi i sh\u00ebndetit (p\u00ebrfshir\u00eb sh\u00ebndetin mendor) dhe r\u00ebnien e interesit p\u00ebr arsimim.<\/span><\/p>\n

Pas t\u00ebrmetit, rreth 9.2% e familjeve n\u00eb rrethet e prekura u zhvendos\u00ebn nga banesat e tyre, dhe af\u00ebr nj\u00eb e treta e 9.2% nuk \u200b\u200bishin kthyer n\u00eb fund t\u00eb dhjetorit 2019. Aft\u00ebsia e vet\u00eb-raportuar e familjeve p\u00ebr t\u00eb paguar zakonsh\u00ebm shpenzimet e nevojshme tregojn\u00eb nj\u00eb prirje n\u00eb r\u00ebnie pas t\u00ebrmetit krahasuar me para t\u00ebrmetit.<\/span>
\nShkalla e privimit t\u00eb materialeve ekstreme u rrit mesatarisht me 8.4 pik\u00eb p\u00ebrqindje, ose 25.4%, krahasuar me para dhe pas t\u00ebrmetit.<\/span>
\nMidis k\u00ebtyre dy periudhave, nivelet e varf\u00ebris\u00eb subjektive n\u00eb rrethet e prekura u rrit\u00ebn me 2.3 pik\u00eb p\u00ebrqindje ose nj\u00eb ekuivalent me 26,000 njer\u00ebz (18.9%). N\u00eb ndryshim nga rreziku i varf\u00ebris\u00eb dhe niveleve ekstreme t\u00eb privimit t\u00eb materialit, t\u00eb gjitha rrethet tregojn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsim t\u00eb situat\u00ebs kur matin varf\u00ebrin\u00eb subjektive.<\/span>
\nGjendja sh\u00ebndet\u00ebsore e vet\u00eb-raportuar e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb familjes tregoi nj\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsim pas t\u00ebrmetit. P\u00ebrkund\u00ebr kushteve t\u00eb p\u00ebrgjithshme sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb vet\u00eb-raportuara, rreth 5.6% e popullat\u00ebs n\u00eb t\u00eb prekur. Rrethet raportuan humbje t\u00eb kujtes\u00ebs dhe v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb shikimin, d\u00ebgjimin, ecjen ose ngjitjen, dhe p\u00ebrqendrimin pas t\u00ebrmetit. M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja \u00ebsht\u00eb se p\u00ebr shkak t\u00eb t\u00ebrmetit, 42.9% e njer\u00ebzve n\u00eb rrethet e prekura raportuan lodhje emocionale, probleme me gjumin, depresionin dhe ankth dy jav\u00eb pas ngjarjes.<\/span>
\nOfrimi i sh\u00ebrbimeve arsimore u nd\u00ebrpre p\u00ebr pak koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb jav\u00eb. N\u00eb total, 96.5% e f\u00ebmij\u00ebve u kthyen n\u00eb shkoll\u00eb pasi humb\u00ebn disa dit\u00eb shkollore, dhe 3.5% nuk \u200b\u200bishin p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb shkoll\u00eb gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb intervistave t\u00eb anket\u00eb.<\/span><\/p>\n

Akomodimet kolektive (tenda ose hotele) kan\u00eb rritur ndjeshm\u00ebrin\u00eb e personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara, t\u00eb moshuarve, f\u00ebmij\u00ebve dhe grave shtatz\u00ebna, pasi q\u00eb k\u00ebto akomodime nuk jan\u00eb pajisur p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur nevojat e tyre t\u00eb ve\u00e7anta.<\/span>
\nPopullsia e prekur, ve\u00e7an\u00ebrisht ata q\u00eb jan\u00eb vendosur n\u00eb tenda, kan\u00eb nevoj\u00eb urgjente p\u00ebr ngrohje (75%), dhe grupe t\u00eb tilla si pensionist\u00ebt (15%) dhe njer\u00ebzit me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara (4%) mund t\u00eb ken\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr kujdes t\u00eb vazhduesh\u00ebm mjek\u00ebsor ose social p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00ebmundjeve kronike dhe llojeve. t\u00eb aft\u00ebsive t\u00eb kufizuara. Rreth 22% e popullsis\u00eb n\u00eb k\u00ebto dy leht\u00ebsira jan\u00eb f\u00ebmij\u00eb (3,801 f\u00ebmij\u00eb 0-18 vje\u00e7), ku 17% jan\u00eb t\u00eb vendosur n\u00eb tenda me rreziqe m\u00eb t\u00eb larta p\u00ebr s\u00ebmundjet p\u00ebr shkak t\u00eb ftohjes dhe kushteve t\u00eb p\u00ebrgjithshme.<\/span><\/p>\n

Nevojat financiare p\u00ebr rim\u00ebk\u00ebmbjen, tejkalojn\u00eb d\u00ebmin<\/span><\/strong><\/p>\n

Nevojat totale p\u00ebr rikuperim jan\u00eb rreth 1 miliard\u00eb euro (132.4 miliard\u00eb lek\u00eb) n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt dhe p\u00ebr 11 bashkit\u00eb e prekura. Nevojat vet\u00ebm n\u00eb sektorin e strehimit jan\u00eb 802.86 milion euro (98.8 miliard\u00eb lek\u00eb), q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson 75% t\u00eb t\u00eb gjitha nevojave.<\/span><\/p>\n

Rim\u00ebk\u00ebmbja e sektorit t\u00eb Arsimit do t\u00eb kushtoj\u00eb rreth 95 milion euro (11.7 miliard\u00eb lek\u00eb) ose afro 9% t\u00eb totalit, dhe rikuperimi p\u00ebr sektorin e infrastruktur\u00ebs do t\u00eb jet\u00eb 61 milion euro (7.4 miliard\u00eb lek\u00eb) ose 6%.<\/span><\/p>\n

Brenda sektorit t\u00eb infrastruktur\u00ebs, mbi gjysm\u00ebn e nevojave t\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbjes jan\u00eb n\u00eb n\u00ebnsektor\u00ebt e nd\u00ebrtesave t\u00eb energjis\u00eb dhe Qeveris\u00eb, me 12.9 milion euro (1.5 miliard\u00eb lek\u00eb) dhe 26.5 milion euro p\u00ebrkat\u00ebsisht. N\u00eb sektorin e Prodhimit nevojat e rim\u00ebk\u00ebmbjes jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrqendruara n\u00eb n\u00ebnsektorin e Biznesit dhe Pun\u00ebsimit (Prodhim dhe Tregti) me 27.84 milion euro (3.4 miliard\u00eb lek\u00eb). Mbrojtja civile dhe DRR kan\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ngjashme t\u00eb nevojave me 4.4%.<\/span><\/p>\n

Strehimi, plani i rikuperimit<\/span><\/strong><\/p>\n

N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, 11.490 nj\u00ebsi strehimi do t\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebrtohen, dhe 83.74510 sht\u00ebpi t\u00eb tjera do t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb riparim dhe rikontraktim n\u00eb rrjedh\u00ebn e programit t\u00eb rind\u00ebrtimit. Gjithashtu, nevojat p\u00ebr strehim t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm duhet t\u00eb mb\u00ebshteten dhe financohen. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ekziston nevoja p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e aft\u00ebsive dhe sigurimin e cil\u00ebsis\u00eb, planifikimin e k\u00ebrkuar t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb tok\u00ebs, komunikime t\u00eb qarta p\u00ebr popullatat e prekura dhe jo t\u00eb prekura, dhe prishjen dhe pastrimin e mbeturinave.<\/span><\/p>\n

Stoku i nd\u00ebrtesave n\u00eb 11 bashkit\u00eb e prekura ndahet n\u00eb ato t\u00eb nd\u00ebrtuara n\u00eb periudh\u00ebn para vitit 1993 dhe pas vitit 1993 kur sistemi monist i qeverisjes u z\u00ebvend\u00ebsua me sistemin demokratik.<\/span><\/p>\n

Deri n\u00eb vitin 1993, llojet mbizot\u00ebruese strukturore p\u00ebr nd\u00ebrtesat e banimit ishin strukturat muratur\u00eb t\u00eb pa-forcuara (muratura, guri, tulla t\u00eb ngurta dhe murature prej betoni), deri n\u00eb 5 kate; struktura murature t\u00eb mbyllura midis 3- dhe 6-kat\u00ebshe; dhe nd\u00ebrtesa me panele t\u00eb m\u00ebdha, t\u00eb cilat u nd\u00ebrtuan midis viteve 1970 dhe mesi i viteve 1990 me 4 dhe 6 kate.<\/span>
\nNd\u00ebrtimi i banesave pas vitit 1993 u karakterizua nga zhvillimi i sistemeve t\u00eb kornizave t\u00eb betonit t\u00eb armuar dhe mureve t\u00eb muraturave t\u00eb mbushura, disa prej t\u00eb cilave ishin m\u00eb t\u00eb larta se 10 kate.<\/span><\/p>\n

Cil\u00ebsia dhe pajtueshm\u00ebria me kodet e projektimit dhe nd\u00ebrtimit t\u00eb k\u00ebtyre nd\u00ebrtesave t\u00eb reja ndryshojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb konsiderueshme.<\/span>
\nNumri i nd\u00ebrtesave individuale mbizot\u00ebron, duke z\u00ebn\u00eb 91% t\u00eb totalit t\u00eb objekteve t\u00eb d\u00ebmtuara. Apartamentet e grupuara n\u00eb pallate p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb vet\u00ebm 9% t\u00eb totalit, megjith\u00ebse k\u00ebto nd\u00ebrtesa shum\u00ebkat\u00ebshe p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh nj\u00ebsish strehimi, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb rreth dy t\u00eb tretat e t\u00eb gjitha nj\u00ebsive t\u00eb banimit n\u00eb zon\u00ebn e prekur.:<\/span>
\nGjithsej 11,490 nj\u00ebsi strehimi jan\u00eb d\u00ebmtuar ose shkat\u00ebrruar r\u00ebnd\u00eb dhe duhet t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohen. 18.980 nj\u00ebsi t\u00eb tjera t\u00eb banimit jan\u00eb regjistruar se kan\u00eb p\u00ebsuar d\u00ebme t\u00eb mesme deri t\u00eb pjesshme, dhe mbi 64,000 jan\u00eb d\u00ebmtuar vet\u00ebm pak. S\u00eb bashku me d\u00ebmtimin e sht\u00ebpive ose apartamenteve shum\u00eb njer\u00ebz humb\u00ebn edhe pajisjet dhe sende t\u00eb tjera personale. dhe sendet sht\u00ebpiake.<\/span>
\nD\u00ebmi ishte m\u00eb i madh n\u00eb banesat e nd\u00ebrtuara para vitit 1993 dhe m\u00eb pak midis atyre t\u00eb nd\u00ebrtuara pas vitit 1993.<\/span><\/p>\n

Rikuperimi i sektorit t\u00eb arsimit<\/span><\/strong><\/p>\n

Shumica e objekteve shkollore ka nevoj\u00eb urgjente p\u00ebr rind\u00ebrtim, ve\u00e7an\u00ebrisht ato t\u00eb nd\u00ebrtuara para viteve 1990. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb mbledhura nga Instituti i Nd\u00ebrtimit i Ministris\u00eb s\u00eb Infrastruktur\u00ebs dhe Energjis\u00eb, Ministria e Arsimit Sport dhe Rini (MMES) dhe bashkit\u00eb lokale, 321 institucione arsimore (t\u00eb gjitha llojet, p\u00ebrfshir\u00eb konviktet) jan\u00eb prekur nga t\u00ebrmeti ose 24% t\u00eb t\u00eb gjitha objekteve arsimore n\u00eb 11 komunat e prekura.<\/span><\/p>\n

Rreth 90% e shkollave t\u00eb d\u00ebmtuara jan\u00eb n\u00eb sektorin publik. Bashkit\u00eb e Tiran\u00ebs dhe Durr\u00ebsit kan\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb institucioneve arsimore t\u00eb d\u00ebmtuara, ku ndodhen p\u00ebrkat\u00ebsisht 55% dhe 21% e t\u00eb gjitha institucioneve t\u00eb prekura. Shkollat \u200b\u200bu d\u00ebmtuan gjithashtu n\u00eb komuna m\u00eb t\u00eb vogla si Vora, ku gjysma e t\u00eb gjitha objekteve arsimore u shkat\u00ebrruan plot\u00ebsisht ose pjes\u00ebrisht. \u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb theksohet se tre t\u00eb kat\u00ebrtat e institucioneve arsimore plot\u00ebsisht dhe pjes\u00ebrisht t\u00eb shkat\u00ebrruara u nd\u00ebrtuan para viteve 1990. P\u00ebrve\u00e7 infrastruktur\u00ebs, t\u00ebrmeti d\u00ebmtoi edhe pasurit\u00eb fizike si\u00e7 jan\u00eb mobiliet, laborator\u00ebt, pajisjet e TIK-ut, bibliotekat, librat shkollor\u00eb dhe materialet e tjera m\u00ebsimore. T\u00ebrmeti nd\u00ebrpreu arsimin dhe m\u00ebsimin. M\u00eb shum\u00eb se 30 shkolla nuk arrit\u00ebn t\u00eb rihapeshin deri M\u00eb shum\u00eb se 21,000 f\u00ebmij\u00eb, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 7% t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve n\u00eb 11 komunat e prekura, jan\u00eb zhvendosur n\u00eb shkollat \u200b\u200bprit\u00ebse.<\/span><\/p>\n

Qendrat e m\u00ebsimit t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb jan\u00eb ngritur n\u00eb hotele ku familjet gjet\u00ebn strehim. F\u00ebmij\u00ebt dhe familjet e prekura nga katastrofa k\u00ebrkojn\u00eb mb\u00ebshtetje psikosociale profesionale nga specialist\u00eb p\u00ebr t\u00eb adresuar \u00e7rregullimin e stresit post-traumatik. Nd\u00ebrsa nuk ka viktima t\u00eb raportuara midis m\u00ebsuesve, shum\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb m\u00ebsuesve u shkat\u00ebrruan plot\u00ebsisht ose pjes\u00ebrisht. Jan\u00eb angazhuar m\u00eb shum\u00eb se 1300 m\u00ebsues q\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb mesatarisht mbi 5 km p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb m\u00ebsime n\u00eb shkollat \u200b\u200bfqinje. M\u00ebsuesit kan\u00eb shprehur shqet\u00ebsime n\u00eb lidhje me v\u00ebshtir\u00ebsin\u00eb n\u00eb menaxhimin dhe ngarkes\u00ebn e m\u00ebsimdh\u00ebnies.<\/span><\/p>\n

Zhvendosja e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb ri shkollor mund t\u00eb ndikoj\u00eb negativisht n\u00eb efikasitetin e brendsh\u00ebm dhe barazin\u00eb n\u00eb arsim, duke \u00e7uar n\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb numrit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb nuk ndjekin shkoll\u00ebn dhe r\u00ebnie t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb arsimit, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e zhvendosur brenda vendit. Konsultimet n\u00eb terren me pal\u00ebt e interesuara zbuluan se pas t\u00ebrmetit, niveli i mungesave n\u00eb shkoll\u00eb ishte rritur. Vlera totale e d\u00ebmeve dhe humbjeve n\u00eb sektorin e arsimit vler\u00ebsohet n\u00eb 72.35 milion euro, nga t\u00eb cilat vlera e d\u00ebmit (n\u00eb infrastruktur\u00eb dhe asete fizike) \u00ebsht\u00eb 63.59 milion euro, nd\u00ebrsa humbjet jan\u00eb 8.76 milion euro (1.1 miliard\u00eb lek\u00eb).<\/span>
\nHumbjet pasqyrojn\u00eb koston shtes\u00eb t\u00eb transportit p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 21,000 f\u00ebmij\u00eb dhe 1.300 m\u00ebsues n\u00eb shkollat \u200b\u200bprit\u00ebse, t\u00eb cilat do t\u00eb vazhdojn\u00eb derisa t\u00eb arrihet rikonstruksioni i plot\u00eb i shkollave. Humbjet reflektojn\u00eb gjithashtu riparimin e 51 shkollave prit\u00ebse, prishjen e nd\u00ebrtesave dhe heqjen e rr\u00ebnojave, ngritjen e qendrave t\u00eb p\u00ebrkohshme t\u00eb m\u00ebsimit p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 1000 f\u00ebmij\u00eb parashkollor\u00eb dhe t\u00eb mosh\u00ebs shkollore, si dhe trajnimin e 200 m\u00ebsuesve p\u00ebr t\u00eb siguruar psiko-sociale mb\u00ebshtetur. Nuk u raportuan humbje n\u00eb t\u00eb ardhura n\u00eb shkolla private.<\/span><\/p>\n

Nevojat e rim\u00ebk\u00ebmbjes p\u00ebr sektorin e arsimit u llogarit\u00ebn p\u00ebr kat\u00ebr p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs, rind\u00ebrtimin e infrastruktur\u00ebs dhe pasurive fizike, rifillimi i ofrimit t\u00eb sh\u00ebrbimit; zhvillimi dhe qeverisja e kapaciteteve; dhe uljen e rrezikut p\u00ebr braktisjen e shkoll\u00ebs. Nevojat totale p\u00ebr rind\u00ebrtim dhe rikuperim vler\u00ebsohet t\u00eb jen\u00eb 94.83 milion euro (11.67 miliard\u00eb lek\u00eb).<\/span>
\nNevojat e rim\u00ebk\u00ebmbjes p\u00ebrcaktohen me p\u00ebrpar\u00ebsi dhe renditen n\u00eb planin afatshkurt\u00ebr, t\u00eb mes\u00ebm dhe t\u00eb gjat\u00eb. Nevojat afatshkurtra i referohen nd\u00ebrhyrjeve q\u00eb p\u00ebrqendrohen n\u00eb vazhdimin e sh\u00ebrbimeve arsimore p\u00ebrmes sigurimit t\u00eb transportit p\u00ebr zhvendosjen e f\u00ebmij\u00ebve dhe m\u00ebsuesve n\u00eb shkollat \u200b\u200bprit\u00ebse, sigurimin e materialeve m\u00ebsimore dhe m\u00ebsimore, trajnimin e m\u00ebsuesve p\u00ebr mb\u00ebshtetje psiko-sociale dhe monitorim t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb regjistrimit dhe frekuentimit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, ve\u00e7an\u00ebrisht grupeve t\u00eb cenueshme.<\/span><\/p>\n

Do t\u00eb vendosen rregullime institucionale p\u00ebr rind\u00ebrtim, si dhe politika dhe udh\u00ebzime p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e siguris\u00eb n\u00eb shkoll\u00eb. Gjysma e shkollave t\u00eb shkat\u00ebrruara plot\u00ebsisht dhe pjes\u00ebrisht do t\u00eb rikonstruktohen.<\/span>
\nNevojat afatmesme gjithashtu do t\u00eb mbizot\u00ebrohen nga rind\u00ebrtimi i infrastruktur\u00ebs dhe pasurive fizike. Shkollat \u200b\u200be mbetura do t\u00eb rikonstruktohen dhe rind\u00ebrtohen, dhe shkollat \u200b\u200bprit\u00ebse do t\u2019i n\u00ebnshtrohen riparimeve t\u00eb vogla. Nevojat e burimeve njer\u00ebzore n\u00eb nivele t\u00eb ndryshme do t\u00eb forcohen p\u00ebr t\u00eb siguruar pajtueshm\u00ebrin\u00eb dhe sigurimin e cil\u00ebsis\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha fazat e rind\u00ebrtimit.<\/span>
\nN\u00eb planin afatgjat\u00eb, p\u00ebrpjekjet do t\u00eb p\u00ebrqendrohen n\u00eb uljen e rrezikut, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkthimi i arsimit t\u00eb rrezikut nga katastrofa n\u00eb trajnime t\u00eb rregullta t\u00eb m\u00ebsuesve para dhe gjat\u00eb sh\u00ebrbimit, dhe n\u00eb zbatimin e nj\u00eb menaxhimi efektiv t\u00eb rrezikut nga katastrofat n\u00eb t\u00eb gjitha shkollat \u200b\u200be vendit.<\/span><\/p>\n

Aranzhimet e zbatimit p\u00ebr rim\u00ebk\u00ebmbje do t\u00eb ndryshojn\u00eb sipas n\u00ebn-sektor\u00ebve specifik\u00eb brenda sektorit t\u00eb Arsimit, por p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb kryesisht do t\u00eb ndahen n\u00eb mes t\u00eb MASHT, MFS dhe bashkive lokale.<\/span><\/p>\n

Opsionet e financimit<\/span><\/strong><\/p>\n

Qeveria e Shqip\u00ebris\u00eb ka shprehur angazhimin e saj p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebhequr p\u00ebrpjekjet e rim\u00ebk\u00ebmbjes dhe rind\u00ebrtimit. Opsionet p\u00ebr t\u00eb financuar rim\u00ebk\u00ebmbjen jan\u00eb rialokimet buxhetore, premtimet e donator\u00ebve, huat\u00eb ose grante nga agjencit\u00eb shum\u00ebpal\u00ebshe dhe bilaterale, dhe kontributet nga sektori privat.<\/span><\/p>\n

Qeveria ka miratuar me Ligjin 88\/2019 p\u00ebr Buxhetin 2020 nj\u00eb fond prej 20 miliard\u00eb lek\u00ebsh t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb si 106.6 milion euro (13 miliard\u00eb lek\u00eb) p\u00ebr rind\u00ebrtim, 57.4 milion euro (7 miliard\u00eb lek\u00eb) si grante. Shuma e donacioneve t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebrmes llogarive t\u00eb qeveris\u00eb aktualisht \u00ebsht\u00eb 15.2 milion euro (1.98 miliard\u00eb lek\u00eb).<\/span>
\nE gjith\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebrve\u00e7 marrjes s\u00eb donacioneve n\u00eb natyr\u00eb nga aktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm komb\u00ebtar\u00eb dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb (persona privat\u00eb, nd\u00ebrmarrje, ekipe futbolli, organizata me baz\u00eb besimi, OJQ vendore dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare, qeveri dhe lloje t\u00eb tjera institucionesh si shoq\u00ebrit\u00eb e Kryqit t\u00eb Kuq). Qeveria shqiptare krijoi nj\u00eb fond kompensimi monetar p\u00ebr t\u2019u siguruar familjeve an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb vdekur me bursa p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb dhe pensione p\u00ebr t\u00eb rriturit e mbijetuar n\u00eb nj\u00eb shum\u00eb prej 8200 euro (1 milion lek\u00eb) p\u00ebr familje.<\/span><\/p>\n

VINI RE:<\/span> Ky artikull \u00ebsht\u00eb pron\u00eb intelektuale e Monitor.al<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"

Procesi i rind\u00ebrtimit t\u00eb banesave, objekteve te tjera t\u00eb shtetit dhe biznesit, t\u00eb d\u00ebmtuara nga t\u00ebrmeti i 26 n\u00ebntorit do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 2024 me nj\u00eb shum\u00eb prej rreth 1 miliard\u00eb eurosh, e cila do t\u00eb financohet me 300 milion\u00eb euro nga burime t\u00eb brendshme dhe pjesa tjet\u00ebr nga donator\u00ebt dhe […]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":352431,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-352428","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/352428","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=352428"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/352428\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/352431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=352428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=352428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=352428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}