{"id":339037,"date":"2019-12-06T07:30:48","date_gmt":"2019-12-06T06:30:48","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=339037"},"modified":"2020-01-02T08:13:45","modified_gmt":"2020-01-02T07:13:45","slug":"pse-nxenesit-estoneze-shkelqejne-ne-testet-globale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2019\/12\/06\/pse-nxenesit-estoneze-shkelqejne-ne-testet-globale\/","title":{"rendered":"Pse nx\u00ebn\u00ebsit estonez\u00eb shk\u00eblqejn\u00eb n\u00eb testet globale","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nxenes-shkolle.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-339038\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nxenes-shkolle.jpg\" alt=\"\" width=\"624\" height=\"351\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nxenes-shkolle.jpg 624w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nxenes-shkolle-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 624px) 100vw, 624px\" \/><\/a><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Estonia \u00ebsht\u00eb fuqia m\u00eb e re arsimore n\u00eb Europ\u00eb. Ky vend i tejkalon ekonomit\u00eb kryesore europiane, p\u00ebrfshir\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, n\u00eb testet me ndikim arsimor global.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebto teste t\u00eb Piz\u00ebs matin aft\u00ebsin\u00eb e 15-vje\u00e7ar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb aplikuar aft\u00ebsit\u00eb dhe njohurit\u00eb e tyre n\u00eb zgjidhjen e problemeve n\u00eb jet\u00ebn reale n\u00eb lexim, matematik\u00eb dhe shkenc\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">OECD i ka kryer k\u00ebto teste q\u00eb nga viti 2000, dhe shumica e vendeve me t\u00eb ardhura t\u00eb mesme dhe m\u00eb t\u00eb larta marrin pjes\u00eb. Rezultatet e fundit u publikuan t\u00eb mart\u00ebn e 3 dhjetorit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb rezultatet e Piz\u00ebs t\u00eb publikuara n\u00eb vitin 2016, Estonia u rendit e treta n\u00eb shkenc\u00eb nd\u00ebrsa Mbret\u00ebria e Bashkuar u rendit e 15-ta, dhe n\u00eb lexim Estonia u rendit e gjashta &#8211; shum\u00eb larg vendit t\u00eb 22-t\u00eb t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Shpenzimet n\u00eb arsim n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar jan\u00eb relativisht t\u00eb larta n\u00eb krahasim me mesataren n\u00eb ekonomit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, por nuk ndodh e nj\u00ebjta gj\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shtet t\u00eb vog\u00ebl baltik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Estonia e ka b\u00ebr\u00eb arsimin me cil\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Kop\u00ebsht f\u00ebmij\u00ebsh nga mosha tre vje\u00e7<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00cbsht\u00eb koha t\u00eb ndalemi te kopshti i f\u00ebmij\u00ebve Kelmikula n\u00eb kryeqytetin e Estonis\u00eb, Talin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00ebnat Kristin Talvik dhe Elvira Uustalu, t\u00eb dyja kan\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre gjasht\u00eb vje\u00e7ar\u00eb n\u00eb grupin e m\u00eb t\u00eb rriturve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ata do t\u00eb fillojn\u00eb shkollimin e detyruesh\u00ebm vitin e ardhsh\u00ebm n\u00eb mosh\u00ebn shtat\u00eb vje\u00e7, k\u00ebshtu q\u00eb prind\u00ebrit mb\u00ebshteten n\u00eb kopshtin e f\u00ebmij\u00ebve p\u00ebr t&#8217;i p\u00ebrgatitur ata.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;\u00cbsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme sepse t\u00eb m\u00ebsuarit do t\u00eb jet\u00eb kaq e shpejt\u00eb. Atij do t\u2019i duhet t\u2019i b\u00ebj\u00eb pyetje m\u00ebsuesve, t\u00eb ngrej\u00eb dor\u00ebn, t\u00eb jet\u00eb i guximsh\u00ebm&#8221;<\/em> thot\u00eb Kristin p\u00ebr t\u00eb birin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Gj\u00ebja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb se ai do t\u00eb jet\u00eb gati p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb\u201d-<\/em> vijon ajo.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pothuajse \u00e7do f\u00ebmij\u00eb n\u00eb Estoni shko n\u00eb kop\u00ebsht f\u00ebmij\u00ebsh duke nisur nga mosha tre vje\u00e7, apo edhe m\u00eb her\u00ebt. Prind\u00ebrit duhet t\u00eb japin nj\u00eb kontribut, por ai mbulohet n\u00eb proporcion me pag\u00ebn minimale. K\u00ebshtu p\u00ebr k\u00ebto dy n\u00ebna, kjo n\u00ebnkupton nj\u00eb pages\u00eb deri n\u00eb 80 euro n\u00eb muaj p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">&#8216;Gati p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar&#8217;<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kopshtet e f\u00ebmij\u00ebve presin q\u00eb t\u00eb vegjlit t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb p\u00ebrmes loj\u00ebrave t\u00eb drejtuar nga m\u00ebsuesit e tyre, me m\u00ebsimet m\u00eb zyrtare q\u00eb futen gradualisht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Elvira thot\u00eb se arsimi \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm por<em> &#8220;\u00ebsht\u00eb gjithashtu e r\u00ebnd\u00ebsishme ta b\u00ebjm\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ata k\u00ebnaqen&#8221;.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebtu Estonia fillon t\u00eb ndaj\u00eb n\u00eb nivele arritjen e t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, duke u siguruar q\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb t\u00eb jet\u00eb e mundur t\u00eb jen\u00eb emocionalisht dhe fizikisht t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ky rezultat, sipas testeve t\u00eb Piz\u00ebs, \u00e7on n\u00eb nj\u00eb hendek m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl midis t\u00eb pasurve dhe t\u00eb varf\u00ebrve n\u00eb koh\u00ebn kur ata jan\u00eb adoleshent\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Drejtoresha e kopshtit, Riina Lall, thot\u00eb se ata nuk i klasifikojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt kund\u00ebr testeve kur t\u00eb largohen.<\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">&#8220;F\u00ebmij\u00ebt marrin nj\u00eb kart\u00eb shkollore q\u00eb p\u00ebrshkruan aft\u00ebsit\u00eb e tyre, zhvillimin e tyre dhe \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb m\u00eb shum\u00eb.&#8221;<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00cbsht\u00eb nj\u00eb bot\u00eb larg Anglis\u00eb, ku n\u00eb nj\u00eb mosh\u00eb t\u00eb ngjashme f\u00ebmij\u00ebt p\u00ebrgatiten p\u00ebr provat e tyre t\u00eb para komb\u00ebtare n\u00eb klasat e para dhe t\u00eb dyta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Sistemi i Estonis\u00eb \u00ebsht\u00eb krejt i ndrysh\u00ebm, por deri n\u00eb mosh\u00ebn 15 vje\u00e7 student\u00ebt e saj po e tejkalojn\u00eb ndjesh\u00ebm Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar n\u00eb \u00e7do fush\u00eb t\u00eb testeve t\u00eb Piz\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Pse Estonia i bashkon t\u00eb gjitha nivelet e aft\u00ebsis\u00eb<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb Estoni, arsimi baz\u00eb universal \u00ebsht\u00eb n\u00eb shkollat \u200b\u200bku nx\u00ebn\u00ebsit q\u00ebndrojn\u00eb nga mosha 7 deri n\u00eb 16 vje\u00e7, me disa student\u00eb q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrgatitur p\u00ebr studimet e larta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rando Kuustik, \u00ebsht\u00eb drejtori i gjimnazit Jakob Westholmi n\u00eb kryeqytetin estonez, me gati 1.000 nx\u00ebn\u00ebs dhe rreth 80 pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb stafit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;N\u00ebse i m\u00ebsoni me nivele t\u00eb ndryshme t\u00eb aft\u00ebsive, i ve\u00e7oni ata. Pse do ta b\u00ebnim at\u00eb n\u00eb shkolla?&#8221;<\/em>&#8211; thot\u00eb Kuustik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ai shpjegon pse \u00e7do l\u00ebnd\u00eb n\u00eb shkoll\u00ebn e tij m\u00ebsohet n\u00eb klasa me t\u00eb gjitha llojet e aft\u00ebsive.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Vendosja e student\u00ebve n\u00eb grupe t\u00eb ndryshme sipas temave ose arritjeve t\u00eb p\u00ebrgjithshme, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e rrall\u00eb n\u00eb Estoni. M\u00ebsuesit pritet t\u00eb gjejn\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb niveluar nx\u00ebn\u00ebsit nga t\u00eb gjitha prejardhjet brenda disa viteve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ekziston nj\u00eb kurrikul komb\u00ebtare, por relativisht pak masa merren p\u00ebr t&#8217;i detyruar shkollat \u200b\u200bt\u00eb japin llogari p\u00ebrmes rezultateve.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Duke synuar standardet nordike<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u00ebsuesit kan\u00eb nj\u00eb nivel relativisht t\u00eb lart\u00eb t\u00eb liris\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb rreziqe n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si ata e hartojn\u00eb m\u00ebsimin, thot\u00eb Rando Kuustik.<\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Un\u00eb mendoj se m\u00ebsuesit jan\u00eb arsyeja kryesore pse ne po veprojm\u00eb kaq mir\u00eb, me lirin\u00eb p\u00ebr t\u00eb vepruarme m\u00ebsimet e tyre, dhe student\u00ebt mezi presin t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb.&#8221;<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kur Estonia rimori pavar\u00ebsin\u00eb nga Rusia, iu drejtua fqinj\u00ebs s\u00eb saj Finland\u00ebs p\u00ebr ide arsimore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ministri i Arsimit dhe K\u00ebrkimit, Mailis Reps thot\u00eb se ata kan\u00eb synuar nj\u00eb nivel nordik, dhe kjo ka nj\u00eb kosto. P\u00ebrve\u00e7 kopshtit, prind\u00ebrit nuk pritet t\u00eb kontribuojn\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Falas n\u00eb Estoni do t\u00eb thot\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb falas. Ju nuk paguani libra shkollor\u00eb, nuk paguani p\u00ebr dreka shkollore, nuk paguani p\u00ebr transport shkollor.&#8221;<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Arsimi, argumenton ministri, \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar gjithmon\u00eb n\u00eb Estoni, por tani ai \u00ebsht\u00eb n\u00eb kontekstin e nj\u00eb ekonomie sip\u00ebrmarr\u00ebse dhe me zhvillim t\u00eb shpejt\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Pra, ajo q\u00eb ne kemi sot \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tradit\u00eb t\u00eb studiojm\u00eb shum\u00eb, si vendet aziatike. Ne studiojm\u00eb p\u00ebr shum\u00eb or\u00eb.&#8221;<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo n\u00ebnkupton nj\u00eb debat t\u00eb gjall\u00eb dhe t\u00eb vazhduesh\u00ebm midis prind\u00ebrve n\u00ebse ka shum\u00eb detyra sht\u00ebpie.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Shkollim elektronik p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb shkoll\u00eb, ajo kultur\u00eb q\u00eb p\u00ebrpiqet \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb kur ulesh p\u00ebr drek\u00eb me disa student\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ata po rriten n\u00eb nj\u00eb ekonomi ku risia dixhitale \u00ebsht\u00eb n\u00eb pararoj\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Votimi n\u00eb zgjedhjet e p\u00ebrgjithshme \u00ebsht\u00eb tani n\u00eb internet. Martin shpjegon se ata kan\u00eb nj\u00eb sistem shkollor elektronik, me an\u00eb t\u00eb t\u00eb cilit ai n\u00ebnkupton se shum\u00eb nga detyrat e sht\u00ebpis\u00eb b\u00ebhen dhe klasifikohen n\u00eb internet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Librat jan\u00eb t\u00eb huazuar edhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb elektronike, gj\u00eb q\u00eb ndihmon me sasin\u00eb e madhe t\u00eb pun\u00ebs q\u00eb ata pritet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;Si nj\u00eb vend i vog\u00ebl, mbase kemi nj\u00eb ndjenj\u00eb q\u00eb duhet ta d\u00ebshmojm\u00eb veten. Duhet t\u00eb jemi t\u00eb edukuar q\u00eb t\u00eb vazhdojm\u00eb&#8221;,<\/em> thot\u00eb Katja.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Po b\u00ebhen ndryshime.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Qeveria po p\u00ebrpiqet t\u00eb bind\u00eb m\u00eb shum\u00eb shkolla t\u00eb testojn\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit n\u00eb moshat 10, 13 dhe 16 vje\u00e7 p\u00ebr t\u00eb ndjekur p\u00ebrparimin e tyre. Do t\u00eb duhet ta ekuilibroj\u00eb k\u00ebt\u00eb ndaj nivelit shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb liris\u00eb q\u00eb kan\u00eb shkollat tani.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Ka edhe sfida. Shum\u00eb nga m\u00ebsuesit e Estonis\u00eb po i afrohen mosh\u00ebs s\u00eb pensionit dhe, megjith\u00eb nxitjen e madhe p\u00ebr rekrutim, jo dhe aq shum\u00eb po nisin k\u00ebt\u00eb profesion.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb nj\u00eb sistem q\u00eb vler\u00ebson shum\u00eb arsimtar\u00ebt e tij, rreziku m\u00eb i madh \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbajtur p\u00ebrparimin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE:<\/span> Ky artikull \u00ebsht\u00eb pron\u00eb intelektuale e <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/education-50590581?fbclid=IwAR1phfsK6fAv8oWzePXPwy461V4EIbXQLNzmHbAb64qbclgi7W-vHRVW1DU\">BBC<\/a><\/span>\/ P\u00ebrshtati n\u00eb shqip Hashtag.al<\/span><\/strong><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/av\/embed\/p07wrxqd\/50590581\" width=\"400\" height=\"500\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Estonia \u00ebsht\u00eb fuqia m\u00eb e re arsimore n\u00eb Europ\u00eb. Ky vend i tejkalon ekonomit\u00eb kryesore europiane, p\u00ebrfshir\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, n\u00eb testet me ndikim arsimor global. K\u00ebto teste t\u00eb Piz\u00ebs matin aft\u00ebsin\u00eb e 15-vje\u00e7ar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb aplikuar aft\u00ebsit\u00eb dhe njohurit\u00eb e tyre n\u00eb zgjidhjen e problemeve n\u00eb jet\u00ebn reale n\u00eb lexim, matematik\u00eb dhe shkenc\u00eb. OECD [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":339038,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,6],"tags":[],"class_list":["post-339037","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ballina","category-nderkombetare"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/339037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=339037"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/339037\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/339038"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=339037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=339037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=339037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}