{"id":300864,"date":"2019-06-01T14:06:57","date_gmt":"2019-06-01T12:06:57","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=300864"},"modified":"2019-06-01T14:11:01","modified_gmt":"2019-06-01T12:11:01","slug":"pese-mesimet-kryesore-nga-zgjedhjet-europiane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2019\/06\/01\/pese-mesimet-kryesore-nga-zgjedhjet-europiane\/","title":{"rendered":"Pes\u00eb m\u00ebsimet kryesore nga zgjedhjet europiane","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Nga Kai Weiss<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-300866\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/KaiWeiss.png\" alt=\"\" width=\"231\" height=\"231\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/KaiWeiss.png 512w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/KaiWeiss-150x150.png 150w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/KaiWeiss-300x300.png 300w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/KaiWeiss-120x120.png 120w\" sizes=\"auto, (max-width: 231px) 100vw, 231px\" \/> <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zgjedhjet evropiane m\u00eb n\u00eb fund mbaruan, votat jan\u00eb num\u00ebruar (n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe, t\u00eb pakt\u00ebn). K\u00ebto zgjedhje kan\u00eb pasur v\u00ebmendjen m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb krahasim me t\u00eb m\u00ebpar\u00ebshmet sepse vota vendimtare do t\u00eb ndikonte shum\u00eb mbi t\u00eb ardhmen e Bashkimit Evropian. Mediat e quajt\u00ebn \u201cBeteja p\u00ebr Evrop\u00ebn,\u201d n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ekzagjeruar, midis atyre n\u00eb favor t\u00eb nj\u00eb Evrope federale dhe t\u00eb bashkuar \u2014 pra nj\u00eb BE m\u00eb t\u00eb fort\u00eb dhe t\u00eb centralizuar \u2014 dhe atyre skeptik\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u00c7far\u00eb ndodhi n\u00eb fund? Le t\u00eb hedhim nj\u00eb v\u00ebshtrim n\u00eb pes\u00eb aspekte, tashm\u00eb q\u00eb gjith\u00eb procesi ka p\u00ebrfunduar.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">1.Beteja pa asnj\u00eb t\u00eb humbur.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Si\u00e7 rezultoi, \u201cBeteja p\u00ebr Evrop\u00ebn\u201d p\u00ebrfundoi me nj\u00eb barazim. Edhe federalist\u00ebt edhe euroskeptik\u00ebt ishin n\u00eb gjendje t\u00eb fitonin shum\u00eb n\u00eb krahasim me partit\u00eb e vjetra. Grupi ALDE, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb mbrojt\u00ebsit m\u00eb t\u00eb zjarrt\u00eb t\u00eb nj\u00eb \u201cBashkimi Evropian gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb bashkuar,\u201d kan\u00eb rritur vendet e tyre nga 67 n\u00eb 111. Pjes\u00ebrisht, kjo ndodhi edhe p\u00ebr shkak t\u00eb Emmanuel Macron-it, i cili humbi ndaj Marine Le Pen me 1%, por p\u00ebrs\u00ebri do t\u00eb d\u00ebrgoj\u00eb 20 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb partis\u00eb s\u00eb tij n\u00eb Parlamentin Europian.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00ebsoj, euroskeptik\u00ebt, n\u00ebse i p\u00ebrkufizojm\u00eb ata si nj\u00eb grup t\u00eb vet\u00ebm, pat\u00ebn rezultat t\u00eb mir\u00eb. Kemi d\u00ebgjuar p\u00ebr Le Pen, partia e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb n\u00eb vendin e par\u00eb n\u00eb Franc\u00eb. Gjithashtu e para ka dal\u00eb edhe Lega e Matteo Salvinit n\u00eb Itali, Ligji dhe Drejt\u00ebsia n\u00eb Poloni, Fidesz i Viktor Orbanit n\u00eb Hungari dhe Partia e Brexit e Nigel Farage n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe. Politico ka projektuar se grupi i tyre do t\u00eb arrij\u00eb deri n\u00eb 235 vende nga 751.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">2.Politikat n\u00eb lidhje me ndryshimet klimaterike.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nj\u00eb tjet\u00ebr fitues i k\u00ebtyre zgjedhjeve ishte Partia e Gjelb\u00ebr. Ndryshimi i klim\u00ebs ka qen\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje kryesore n\u00eb axhend\u00ebn politike per\u00ebndimore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zgjedhjet evropiane tregojn\u00eb se kjo \u00e7\u00ebshtje mund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb m\u00eb gjat\u00eb. N\u00eb Gjermani, Partia e Gjelb\u00ebr fitoi mbi 20% dhe, n\u00eb disa vende t\u00eb tjera evropiane veriper\u00ebndimore t\u00eb gjelbrit dol\u00ebn m\u00eb mir\u00eb se sa pritej. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, rinia evropiane thot\u00eb se ndryshimi i klim\u00ebs \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Duke gjykuar nga k\u00ebrkesa e vendosur e t\u00eb rinjve, ndryshimi klimaterik mund t\u00eb mbetet nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje me r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb. Dhe deri m\u00eb tani, n\u00eb thelb, jan\u00eb vet\u00ebm pal\u00ebt e gjelbra q\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb e kan\u00eb marr\u00eb seriozisht.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">3. Njer\u00ebzit jan\u00eb lodhur nga t\u00eb nj\u00ebjtat fytyra t\u00eb vjetra\u2026<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb euroskeptik\u00ebt, t\u00eb gjelbrit dhe federalist\u00ebt kan\u00eb fituar shum\u00eb n\u00eb k\u00ebto zgjedhje, humb\u00ebsit jan\u00eb dy partit\u00eb klasike: Partit\u00eb Popullore t\u00eb qendr\u00ebs s\u00eb djatht\u00eb (EPP) dhe Social Demokrat\u00ebt e majt\u00eb. K\u00ebto dy grupe kan\u00eb dominuar Brukselin p\u00ebr vite e vite t\u00eb t\u00ebra.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb dy humb\u00ebn shum\u00eb t\u00eb diel\u00ebn, nuk arrit\u00ebn dot nj\u00eb mazhoranc\u00eb. Kjo tregon qart\u00eb se evropian\u00ebt jan\u00eb t\u00eb lodhur me at\u00eb q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb elita e Brukselit \u2014 p\u00ebr arsye t\u00eb ndryshme, natyrisht: disa mendojn\u00eb se nuk e kan\u00eb mbrojtur BE-n\u00eb dhe po e shtyjn\u00eb m\u00eb shum\u00eb procesin e integrimin, t\u00eb tjer\u00eb mendojn\u00eb se po b\u00ebjn\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb shum\u00eb tani. Gjithsesi, kjo ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb EPP dhe S&amp;D t\u00eb humbasin shum\u00eb vota.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">4\u2026por alternativat nuk jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb mira.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb n\u00ebse alternativat jan\u00eb v\u00ebrtet m\u00eb t\u00eb mira. Federalist\u00ebt pran\u00eb ALDE mund ta quajn\u00eb veten \u201cliberal\u00eb,\u201d por n\u00eb nivelin e BE, ata mund t\u00eb jen\u00eb gjith\u00e7ka tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 se liberal\u00eb. K\u00ebrkesa e tyre p\u00ebr nj\u00eb Evrop\u00eb m\u00eb t\u00eb centralizuar kund\u00ebrshton em\u00ebrtimin e tyre \u201cliberal.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00eb Gjelbrit, nd\u00ebrkoh\u00eb, mund t\u00eb mendojn\u00eb se ndryshimet klimatike mund t\u00eb justifikojn\u00eb \u00e7do veprim nga qeveria p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb politikat mbrojn\u00eb planetin \u2014 duke p\u00ebrfshir\u00eb papun\u00ebsin\u00eb n\u00eb mas\u00eb dhe r\u00ebnien ekonomike. Dhe akoma, a ka t\u00eb drejt\u00eb qeveria q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb t\u00eb tilla politika mjedisore? Shtetet e fuqishme t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar na kan\u00eb treguar t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn. Sip\u00ebrmarr\u00ebsit mund ta zgjidhin kriz\u00ebn shum\u00eb m\u00eb mir\u00eb kur e kan\u00eb n\u00eb dor\u00eb vet\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">S\u00eb fundmi, euroskeptik\u00ebt, pavar\u00ebsisht se jan\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm nga nj\u00ebri-tjetri, ende kan\u00eb tendenc\u00eb t\u00eb jen\u00eb n\u00eb favor t\u00eb m\u00eb shum\u00eb pushteti tek pakica \u2014 pakica jan\u00eb vet\u00eb, natyrisht. Rastet si Hungaria, Polonia dhe Italia \u2014 dometh\u00ebn\u00eb vendet ku k\u00ebto l\u00ebvizje jan\u00eb n\u00eb pushtet \u2014 kan\u00eb treguar nj\u00eb mosrespektim, nganj\u00ebher\u00eb trondit\u00ebs, p\u00ebr institucionet dhe parimet liberale si: sundimi i ligjit, sistemi gjyq\u00ebsor i pavarur, liria e shtypit dhe t\u00eb drejtat themelore ekonomike. N\u00eb rastin e Italis\u00eb, p\u00ebr shembull, euroskeptik\u00ebt lokal\u00eb kan\u00eb propozuar gjithashtu reforma t\u00eb cilat nuk jan\u00eb fiskalisht t\u00eb p\u00ebrgjegjshme.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">5. Beteja e par\u00eb e luft\u00ebs.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Pra, ku q\u00ebndrojm\u00eb? N\u00eb fund, kjo \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm beteja e par\u00eb e luft\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe, e cila do t\u00eb zhvillohet gjat\u00eb muajve dhe viteve t\u00eb ardhshme. S\u00eb pari, do t\u00eb b\u00ebhet n\u00eb lidhje me ndarjen e posteve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb BE, nga Presidenti i Komisionit Evropian e deri tek Presidenti i Parlamentit, Presidenti i K\u00ebshillit, si dhe Banka Qendrore Evropiane. Do t\u00eb ket\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb me ndryshimet n\u00eb grupet e Parlamentit dhe, k\u00ebsisoj, ndryshimet e mundshme n\u00eb balanc\u00ebn e pushtetit. P\u00ebrtej k\u00ebsaj, kjo ishte pjesa e par\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si do t\u00eb jen\u00eb sfidat e ardhshme \u2014 nga financat e BE-s\u00eb, politikat e taksave, emigracioni, mbrojtja, Brexit, ndryshimi i klim\u00ebs dhe, kush e di, probleme t\u00eb reja ekonomike t\u00eb mundshme.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mosp\u00ebrputhja, fragmentimi, ku status quo humbet dhe forcat e tjera me ide krejt\u00ebsisht t\u00eb kund\u00ebrta, t\u00eb gjith\u00eb fitojn\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht, tregon se Evropa \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kontinent polarizimi sot. P\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga kjo dhe p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb pik\u00ebpamje diametralisht t\u00eb kund\u00ebrta n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri shum\u00eb t\u00eb politizuar, mund t\u00eb jet\u00eb sfida m\u00eb e madhe e t\u00eb gjith\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">VINI RE:<\/span><\/strong> Ky artikull \u00ebsht\u00eb pron\u00ebsi intelektuale e <a href=\"https:\/\/demokracia.co\/2019\/05\/31\/pese-mesimet-kryesore-nga-zgjedhjet-europiane\/?fbclid=IwAR1m8oo2l9YaobIxMN5l0gZP-iYbVImYNcs-Zxk4KHj_3rcLfsU_g6cLXO0\"><strong><span style=\"color: #0000ff;\">&#8220;Democracia.co&#8221;<\/span><\/strong><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14px;\"><em><span style=\"color: #000000;\">Kai Weiss \u00ebsht\u00eb analist n\u00eb Qendr\u00ebn Ekonomike Austriake dhe an\u00ebtar i bordit t\u00eb Institutit Hayek. <\/span><span style=\"color: #000000;\">Ky artikull \u00ebsht\u00eb publikuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb portalin AustrianCenter.com dhe \u00ebsht\u00eb ribotuar n\u00eb shqip nga Demokracia.co me lej\u00ebn e plot\u00eb t\u00eb autorit.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Kai Weiss Zgjedhjet evropiane m\u00eb n\u00eb fund mbaruan, votat jan\u00eb num\u00ebruar (n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe, t\u00eb pakt\u00ebn). K\u00ebto zgjedhje kan\u00eb pasur v\u00ebmendjen m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb krahasim me t\u00eb m\u00ebpar\u00ebshmet sepse vota vendimtare do t\u00eb ndikonte shum\u00eb mbi t\u00eb ardhmen e Bashkimit Evropian. Mediat e quajt\u00ebn \u201cBeteja p\u00ebr Evrop\u00ebn,\u201d n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ekzagjeruar, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":6,"featured_media":300867,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,65,13],"tags":[],"class_list":["post-300864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=300864"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300864\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/300867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=300864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=300864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}