{"id":292812,"date":"2019-04-27T13:55:24","date_gmt":"2019-04-27T11:55:24","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=292812"},"modified":"2019-04-27T14:11:11","modified_gmt":"2019-04-27T12:11:11","slug":"lemon-markets-dhe-siguria-ushqimore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2019\/04\/27\/lemon-markets-dhe-siguria-ushqimore\/","title":{"rendered":"Lemon markets dhe siguria ushqimore","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Nga Klodian Tomorri<\/strong> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-74063 size-medium\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/klodian-tomorri-1-e1532857618244-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Siguria ushqimore e ka ndar\u00eb publikun n\u00eb dy pjes\u00eb. Nj\u00eb pjes\u00eb \u00ebsht\u00eb e alarmuar p\u00ebr shkak t\u00eb raportimeve t\u00eb fundit n\u00eb media, nd\u00ebrsa nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr thot\u00eb se e gjith\u00eb kjo zhurm\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb komplot i madh dhe djall\u00ebzor kund\u00ebr fermer\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb thelb ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb debat q\u00eb zgjidhet thjesht fare. Mjafton t&#8217;i jap\u00ebsh p\u00ebrgjigje nj\u00eb pyetjeje. A e garantojn\u00eb strukturat dhe instirucionet tona t\u00eb ngarkuara me ligj sigurin\u00eb ushqimore? K\u00ebt\u00eb p\u00ebrgjigje besojne e din\u00eb t\u00eb gjith\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Korrupsioni dhe paaft\u00ebsia e institucioneve q\u00eb duhet t\u00eb garantojn\u00eb sigurin\u00eb ushqimore praktikisht ka \u00e7uar n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb q\u00eb n\u00eb shkenc\u00ebn e ekonomiksit njihet me termin \u201cmarket failure\u201d ose ne shqip d\u00ebshtim tregu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast d\u00ebshtimi i tregut ka form\u00ebn e asimetris\u00eb s\u00eb informacionit q\u00eb \u00e7on n\u00eb humbje ekonomike. \u00c7\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb, kur n\u00eb nj\u00eb treg ka asimetri informacioni mes shit\u00ebsve dhe bler\u00ebsve, ai treg \u00ebsht\u00eb i destinuar t\u00eb d\u00ebshtoj\u00eb pa nj\u00eb arbit\u00ebr t\u00eb drejt\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">I pari q\u00eb e kuptoi k\u00ebt\u00eb ishte George Akerlof, i cili studioi tregun e makinave t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb SHBA (Lemon Markets Theory). Ajo q\u00eb Akerlof pa ishte se n\u00eb treg kishte asimetri informacioni. Shit\u00ebsit e dinin \u00e7a po shisnin, nd\u00ebrsa bler\u00ebsit nuk e dinin se \u00e7far\u00eb makine po blinin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Akerlof i ndau makinat e p\u00ebrdorura n\u00eb dy grupe: t\u00eb mira dhe defektoze. Por meq\u00eb bler\u00ebsit nuk kan\u00eb informacion se cilat makina jan\u00eb t\u00eb mira dhe cilat defektoze ata ndryshojn\u00eb sjelljen p\u00ebrmes \u00e7mimit. \u00c7far\u00eb ndodh?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Supozojm\u00eb se nj\u00eb makin\u00eb e mir\u00eb vlen 10 mij\u00eb dollar\u00eb, nd\u00ebrsa nj\u00eb defektoze vlen 5 mij\u00eb dollar\u00eb. Kur nj\u00eb bler\u00ebs shkon p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb ai nuk e ka informacionin cila \u00ebsht\u00eb makin\u00eb e mir\u00eb dhe cila \u00ebsht\u00eb e keqe. Rrjedhimisht ai mban nj\u00eb \u00e7mim t\u00eb fiksuar, zakonisht n\u00eb mes t\u00eb \u00e7mimit p\u00ebr makinat e mira dhe ato defektoze. N\u00eb rastin konkret 7 mij\u00eb dollar\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Por n\u00ebse bler\u00ebsi ofron 7 mij\u00eb dollar\u00eb, shit\u00ebsi do i shes\u00eb vet\u00ebm makin\u00ebn defektoze p\u00ebr 7 mij\u00eb dollar\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb t\u00eb gjitha makinat e mira do t\u00eb dalin nga tregu. N\u00eb afatgjat\u00eb kjo \u00e7on n\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimin e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb produkteve dhe humbje ekonomike. Teoria e Lemon Markets ka marr\u00eb &#8220;Nobel&#8221; n\u00eb ekonomi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb ndodh me ushqimet n\u00eb Shqip\u00ebri. Fermeri q\u00eb shet produktet bujq\u00ebsore apo tregtari q\u00eb i importon ato e di \u00e7far\u00eb po shet. Qytetari q\u00eb ble jo. Rrjedhimisht n\u00eb afatgjat\u00eb qytetar\u00ebt do ulin blerjet dhe \u00e7mimin e blerjes, nd\u00ebrsa fermer\u00ebt p\u00ebr shkak t\u00eb \u00e7mimit m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt do nxjerrin t\u00eb gjitha ushqimet e mira nga tregu dhe do tregtojn\u00eb vet\u00ebm ushqime t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ul\u00ebt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00ebt\u00eb m\u00eb vjen inat ta pranoj por kjo shmanget vet\u00ebm me arbit\u00ebr. Dhe arbitri \u00ebsht\u00eb shteti. Tani ne po paguajm\u00eb kostot e korrupsionit t\u00eb AKU-se dhe shtetit, i cili mund t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb komplet ekonomin\u00eb bujq\u00ebsore.<\/span><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Klodian Tomorri Siguria ushqimore e ka ndar\u00eb publikun n\u00eb dy pjes\u00eb. Nj\u00eb pjes\u00eb \u00ebsht\u00eb e alarmuar p\u00ebr shkak t\u00eb raportimeve t\u00eb fundit n\u00eb media, nd\u00ebrsa nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr thot\u00eb se e gjith\u00eb kjo zhurm\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb komplot i madh dhe djall\u00ebzor kund\u00ebr fermer\u00ebve. N\u00eb thelb ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb debat q\u00eb zgjidhet thjesht fare. Mjafton [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":6,"featured_media":74063,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,65,13],"tags":[],"class_list":["post-292812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/292812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=292812"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/292812\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=292812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=292812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=292812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}