{"id":265925,"date":"2019-01-15T19:03:45","date_gmt":"2019-01-15T18:03:45","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=265925"},"modified":"2019-01-15T19:03:45","modified_gmt":"2019-01-15T18:03:45","slug":"shqiptaret-ne-ankth-perqindja-me-e-larte-e-te-semureve-ne-rajon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2019\/01\/15\/shqiptaret-ne-ankth-perqindja-me-e-larte-e-te-semureve-ne-rajon\/","title":{"rendered":"Shqiptar\u00ebt n\u00eb ankth, p\u00ebrqindja m\u00eb e lart\u00eb e t\u00eb s\u00ebmur\u00ebve n\u00eb rajon","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-265926\" src=\"https:\/\/hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/shqiptaret-1.jpg\" alt=\"\" width=\"528\" height=\"396\" srcset=\"https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/shqiptaret-1.jpg 528w, https:\/\/www.hashtag.al\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/shqiptaret-1-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 528px) 100vw, 528px\" \/><\/p>\n<p>S\u00ebmundjet\u00a0 e sh\u00ebndetit mendor jan\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb q\u00eb po prek t\u00eb gjith\u00eb globin, madje n\u00eb vendet e zhvilluara, ato jan\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, s\u00ebmundjet e sh\u00ebndetit mendor ndikojn\u00eb direkt tek produktiviteti n\u00eb pun\u00eb i popullat\u00ebs, si dhe me shpenzime ekstra p\u00ebr mb\u00ebshtetjen sociale q\u00eb i jepet kategoris\u00eb s\u00eb prekur.<\/p>\n<p>Ky grup s\u00ebmundjesh, p\u00ebrve\u00e7 v\u00ebshtir\u00ebsis\u00eb dhe kujdesit q\u00eb duhet p\u00ebr rikuperim, shoq\u00ebrohet edhe me stigmatizimin dhe diskriminim t\u00eb t\u00eb s\u00ebmur\u00ebve dhe kjo, p\u00ebr arsye t\u00eb par\u00eb p\u00ebr moskurimin dhe trajtimin n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e duhur t\u00eb tyre. N\u00eb Shqip\u00ebri, ankthi \u00ebsht\u00eb s\u00ebmundja m\u00eb e p\u00ebrhapur, me 3.56% t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb prekur. \u00a0S\u00eb bashku me Malin e Zi mbajn\u00eb vendin e par\u00eb p\u00ebr p\u00ebrhapjen e s\u00ebmundjes n\u00eb rajon. N\u00eb vend t\u00eb dyt\u00eb me p\u00ebrqindjen m\u00eb t\u00eb lart\u00eb jan\u00eb t\u00eb s\u00ebmur\u00ebt me depresio, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreth 2.45% t\u00eb totalit t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb prekur. T\u00eb varurit nga alkooli jan\u00eb rreth 1.67% e popullsis\u00eb, \u00e7rregullimet bipolare rreth 0.67%, t\u00eb varurit nga droga 0.66%, t\u00eb prekurit nga skizofrenia rreth 0.23% e popullsis\u00eb dhe t\u00eb prekurit nga \u00e7rregullimet n\u00eb t\u00eb ngren\u00eb jan\u00eb rreth 0.11%. N\u00eb total, rreth 13.8% e popullsis\u00eb \u00ebsht\u00eb e prekur nga s\u00ebmundje t\u00eb sh\u00ebndetit mendor.<\/p>\n<p>P\u00ebr sa i p\u00ebrket ankthit, ai \u00ebsht\u00eb m\u00eb i p\u00ebrhapur n\u00eb vendet e zhvilluara si: Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs me 6%, apo n\u00eb vendet e Europ\u00ebs Per\u00ebndimore dhe Veriore, ku t\u00eb prekurit me ankth p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nga 5-6% t\u00eb popullat\u00ebs. N\u00eb nivel global, t\u00eb prekurit nga ankthi p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 3.86% t\u00eb popullsis\u00eb, depresioni 3.77%, var\u00ebsia nga alkooli dhe droga p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht 1.37 dhe 0.85% t\u00eb njer\u00ebzve.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb fundit t\u00eb ekspert\u00ebve t\u00eb Komisionit Lancet, \u00e7rregullimet mendore jan\u00eb n\u00eb rritje n\u00eb nivel global (rritja gjat\u00eb 25 viteve t\u00eb fundit \u00ebsht\u00eb quajtur \u201cdramatike\u201d) dhe do t\u2019i kushtoj\u00eb ekonomis\u00eb deri n\u00eb 16 trilion\u00eb dollar\u00eb nga viti 2010 deri n\u00eb 2030 n\u00eb munges\u00eb t\u00eb adresimit t\u00eb problemit. S\u00ebmundjet e sh\u00ebndetit mendor kan\u00eb kosto direkte mjek\u00ebsore, duke p\u00ebrfshir\u00eb barnat dhe terapit\u00eb, si dhe kostot indirekte (produktivitetin e humbur, dit\u00ebt e humbura t\u00eb pun\u00ebs p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00ebmundjes, shpenzimet p\u00ebr mir\u00ebqenie sociale, arsim, etj).<\/p>\n<p>N\u00eb nivel shoq\u00ebror, izolimi dhe vetmia q\u00eb njer\u00ebzit me probleme t\u00eb sh\u00ebndetit mendor p\u00ebrballen kan\u00eb efekte dramatike, si n\u00eb rastin e njer\u00ebzve q\u00eb vuajn\u00eb nga s\u00ebmundje t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb tilla si skizofrenia dhe \u00e7rregullime bipolare. Mosha e vdekjes, p\u00ebr shum\u00eb pacient\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb her\u00ebt se 20 vjet.<strong>Monitor\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00ebmundjet\u00a0 e sh\u00ebndetit mendor jan\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb q\u00eb po prek t\u00eb gjith\u00eb globin, madje n\u00eb vendet e zhvilluara, ato jan\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, s\u00ebmundjet e sh\u00ebndetit mendor ndikojn\u00eb direkt tek produktiviteti n\u00eb pun\u00eb i popullat\u00ebs, si dhe me shpenzime ekstra p\u00ebr mb\u00ebshtetjen sociale q\u00eb i jepet kategoris\u00eb s\u00eb prekur. Ky grup s\u00ebmundjesh, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":265926,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,13],"tags":[],"class_list":["post-265925","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-te-fundit"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/265925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=265925"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/265925\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/265926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=265925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=265925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=265925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}