{"id":251784,"date":"2018-11-20T20:20:02","date_gmt":"2018-11-20T19:20:02","guid":{"rendered":"https:\/\/hashtag.al\/?p=251784"},"modified":"2018-11-20T20:20:02","modified_gmt":"2018-11-20T19:20:02","slug":"me-te-lendueshmit-femijet-te-rrezikuar-shume-nga-katastrofa-e-lufterat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/2018\/11\/20\/me-te-lendueshmit-femijet-te-rrezikuar-shume-nga-katastrofa-e-lufterat\/","title":{"rendered":"M\u00eb t\u00eb l\u00ebndueshmit! F\u00ebmij\u00ebt t\u00eb rrezikuar shum\u00eb nga katastrofa e luft\u00ebrat","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"<div class=\"col3\">\n<p class=\"intro\">20 N\u00ebntori &#8211; Dita Bot\u00ebrore e t\u00eb Drejtave t\u00eb F\u00ebmij\u00ebve, inicuar nga OKB. Raporti Bot\u00ebror i Rrezikut p\u00ebr vitin 2018 iu kushtohet f\u00ebmij\u00ebve. Ata vuajn\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti nga katastrofat natyrore, luft\u00ebrat apo konfliktet.<\/p>\n<div id=\"sharing-bar\" class=\"min\"><span dir=\"ltr\">\u00a0<\/span><span dir=\"ltr\">\u00a0<\/span><span dir=\"ltr\">\u00a0<\/span><span dir=\"ltr\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div class=\"picBox full\"><a class=\"overlayLink init\" href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/m%C3%AB-t%C3%AB-l%C3%ABndueshmit-f%C3%ABmij%C3%ABt-t%C3%AB-rrezikuar-shum%C3%AB-nga-katastrofa-e-luft%C3%ABrat\/a-46359490#\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" title=\"Angola Slum Kinanga in Luanda (DW\/N. Sul d'Angola)\" src=\"https:\/\/www.dw.com\/image\/19555744_303.jpg\" alt=\"Angola Slum Kinanga in Luanda (DW\/N. Sul d'Angola)\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"group\">\n<div class=\"longText\">\n<p>M\u00eb nj\u00eb fuqi prej 7,8 ball\u00ebsh t\u00ebrmeti i Prillit 2016 tronditi veriper\u00ebndimin e Ekuadorit. Shum\u00eb vet\u00eb n\u00eb rajon nuk kishin asnj\u00eb shans t\u00eb mbijetonin. M\u00eb shum\u00eb se 660 vet\u00eb nd\u00ebrruan jet\u00eb, 80.000 humb\u00ebn sht\u00ebpit\u00eb, 560 shkolla u shkat\u00ebrruan ose u d\u00ebmtuan r\u00ebnd\u00eb. Por m\u00eb shum\u00eb nga t\u00eb gjitha kan\u00eb vuajtur f\u00ebmij\u00ebt. Shum\u00eb prej tyre humb\u00ebn prind\u00ebrit dhe duhet ta p\u00ebrballonin plot\u00ebsisht vet\u00ebm jetes\u00ebn. V\u00ebrtet q\u00eb u ofrua ndihm\u00eb emergjente, por deri sa f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb merrnin ndihm\u00ebn e duhur kaloi mjaft koh\u00eb. Ky rast tregon se sa t\u00eb l\u00ebnduesh\u00ebm jan\u00eb f\u00ebmij\u00ebt kur ndodhin katastrofa natyrore. Prandaj raporti i &#8220;Aleanca- Zhvillimi Ndihmon&#8221; dhe Universitetit t\u00eb Bochumit p\u00ebr vitin 2018 u kushtohet f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n<p>&#8220;F\u00ebmij\u00ebt preken shum\u00eb nga katastrofat dhe kan\u00eb nj\u00eb rrezikshm\u00ebri m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se t\u00eb rriturit, sepse nga ana fizike jan\u00eb m\u00eb t\u00eb dobtit&#8221;, thot\u00eb Peter Mucke, drejtor i Aleanc\u00ebs. Edhe nga ana ligjore ata shpesh jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb mbrojtur, se t\u00eb rriturit. &#8220;F\u00ebmij\u00ebt i k\u00ebrkojn\u00eb m\u00eb pak t\u00eb drejtat e tyre, megjith\u00ebse ato jan\u00eb t\u00eb siguruara me Konvent\u00ebn e T\u00eb Drejtave t\u00eb F\u00ebmij\u00ebve. Por sidomos pas nj\u00eb katastrofe, f\u00ebmij\u00ebt ndeshen me situata t\u00eb rrezikshme.&#8221;<\/p>\n<div class=\"picBox\tfull\nrechts\n\"><a class=\"overlayLink init\" href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/m%C3%AB-t%C3%AB-l%C3%ABndueshmit-f%C3%ABmij%C3%ABt-t%C3%AB-rrezikuar-shum%C3%AB-nga-katastrofa-e-luft%C3%ABrat\/a-46359490#\" rel=\"nofollow\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"F\u00ebmij\u00eb refugjat\u00eb n\u00eb Jemen\" src=\"https:\/\/www.dw.com\/image\/46358278_401.jpg\" alt=\"Jemen - Geflohene Kinder (picture-alliance\/Xinhua\/M. Mohammed)\" width=\"700\" height=\"394\" \/><\/a>F\u00ebmij\u00eb refugjat\u00eb n\u00eb Jemen<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Rreziqe t\u00eb ndryshme<\/strong><\/p>\n<p>Se sa r\u00ebnd\u00eb mund t\u00eb preken f\u00ebmij\u00ebt nga katastrofat, k\u00ebt\u00eb ta kujton cunami i vitit 2011 n\u00eb Azin\u00eb Juglindore. 2800 f\u00ebmij\u00eb u kthyen n\u00eb jetim\u00eb. Edhe t\u00ebrmeti i Haitit tregoi, se sa t\u00eb l\u00ebnduesh\u00ebm jan\u00eb minoren\u00ebt. 7300 f\u00ebmij\u00eb t\u00eb pambrojtur u rr\u00ebmbyen nga bandat e trafikant\u00ebve p\u00ebr t&#8217;u d\u00ebrguar n\u00eb Republik\u00ebn Dominikane. Pas ciklonit Nargys n\u00eb Myanmar n\u00eb vitin 2008, qindra f\u00ebmij\u00eb u kthyen n\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtor\u00eb t\u00eb familjeve t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Raporti i Rrezikut p\u00ebr vitin 2018 e kthen v\u00ebmendjen tek zhvillimet dramatike &#8211; f\u00ebmij\u00ebt jan\u00eb viktimat kryesore t\u00eb luft\u00ebrave, konflikteve apo katastrofave natyrore. Ideja kryesore e raportit &#8220;q\u00eb p\u00ebr rrezikun e katastrofave natyrore nuk jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse vet\u00ebm that\u00ebsira, t\u00ebrmeti, stuhit\u00eb, por edhe faktor\u00ebt shoq\u00ebror\u00eb, pavar\u00ebsisht n\u00ebse ekstremet e klim\u00ebs apo natyr\u00ebs lidhen me katastrofat.&#8221; N\u00eb raport theksohet, se nj\u00eb shoq\u00ebri mundet q\u00eb t\u00eb marr\u00eb masa t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta apo indirekte p\u00ebr t\u00eb reduktuar rreziqet natyrore si p\u00ebr shembull p\u00ebrmes rregulloreve t\u00eb mir\u00ebmenduara p\u00ebr nd\u00ebrtimet, nj\u00eb koncept efektiv p\u00ebr mbrojtjen nga katastrofat natyrore.<\/p>\n<div class=\"picBox\tfull\nrechts\n\"><a class=\"overlayLink init\" href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/m%C3%AB-t%C3%AB-l%C3%ABndueshmit-f%C3%ABmij%C3%ABt-t%C3%AB-rrezikuar-shum%C3%AB-nga-katastrofa-e-luft%C3%ABrat\/a-46359490#\" rel=\"nofollow\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"F\u00ebmij\u00ebt sirian\u00eb para rr\u00ebnojave n\u00eb Zabdin\" src=\"https:\/\/www.dw.com\/image\/46009856_401.jpg\" alt=\"Syrien l Alltag in Ghouta l Kinder spielen in Zabdin (Getty Images\/AFP\/L. Beshara)\" width=\"700\" height=\"394\" \/><\/a>F\u00ebmij\u00ebt sirian\u00eb para rr\u00ebnojave n\u00eb Zabdin<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Zgjerimi i ndihm\u00ebs p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb indeksin e vendeve m\u00eb t\u00eb rrezikuara p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, raporti rendit Vanuatun, Tongas dhe Filipinet. Katari, Malta dhe Arabia Saudite jan\u00eb m\u00eb t\u00eb sigurtat. Gjermania renditet e 17-ta. Nj\u00eb nga vendet, ku f\u00ebmij\u00ebt vuajn\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti \u00ebsht\u00eb Jemeni. Lufta civile prej tre vitesh aty ka goditur m\u00eb r\u00ebnd\u00eb civil\u00ebt. Njer\u00ebzit vuajn\u00eb jo vet\u00ebm nga dhuna ushtarake, por edhe nga that\u00ebsira e vazhdueshme. E nj\u00ebjta situat\u00eb sundon edhe n\u00eb Irak. &#8220;K\u00ebto vende nuk i kan\u00eb kapacitetet p\u00ebr t\u00eb reaguar si duhet n\u00eb rast lufte, apo katastrofash natyrore&#8221;, thot\u00eb Mucke. &#8220;Shum\u00eb f\u00ebmij\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb ambient t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb shkta\u00ebrruar, apo n\u00eb kampe refugjat\u00ebsh, ku kushtet jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira, si m\u00ebsimdh\u00ebnia ashtu edhe kujdesi sh\u00ebndet\u00ebsor.&#8221;<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr merr nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb mbrojtja e f\u00ebmij\u00ebve gjat\u00eb dhe pas katastrofave. Autor\u00ebt e studimit apelojn\u00eb q\u00eb &#8220;n\u00eb vendet e prekura nga katastrofat ekstreme natyrore t\u00eb zhvillohen plane konkrete veprimi p\u00ebr mbrojtjen e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb raste t\u00eb tilla e madje n\u00eb bashk\u00ebpunim me f\u00ebmij\u00ebt.&#8221; Ata k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb merren n\u00eb konsiderat\u00eb, kur vjen puna p\u00ebr masat preventive, nd\u00ebrhyrjen apo ndihm\u00ebn humanitare. &#8220;P\u00ebr shkak se ata i identifikojn\u00eb dhe perceptojn\u00eb ndryshe rreziqet, mendimi i tyre duhet t\u00eb merret patjet\u00ebr n\u00eb konsiderat\u00eb dhebashk\u00eb me ta t\u00eb zhvillohet strategjia e duhur.&#8221; Vet\u00ebm k\u00ebshtu, jan\u00eb t\u00eb bindur autor\u00ebt e studimit, mund t\u00eb mbrohen si\u00e7 duhet f\u00ebmj\u00ebt n\u00eb raste katastrofash.<strong>\/DW<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"group\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"col1 dim\">\n<div class=\"col1 externalWindowTeaser\">\n<div class=\"group\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"<p>20 N\u00ebntori &#8211; Dita Bot\u00ebrore e t\u00eb Drejtave t\u00eb F\u00ebmij\u00ebve, inicuar nga OKB. Raporti Bot\u00ebror i Rrezikut p\u00ebr vitin 2018 iu kushtohet f\u00ebmij\u00ebve. Ata vuajn\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti nga katastrofat natyrore, luft\u00ebrat apo konfliktet. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 M\u00eb nj\u00eb fuqi prej 7,8 ball\u00ebsh t\u00ebrmeti i Prillit 2016 tronditi veriper\u00ebndimin e Ekuadorit. Shum\u00eb vet\u00eb n\u00eb rajon nuk kishin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":30,"featured_media":251786,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-251784","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/251784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=251784"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/251784\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/251786"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=251784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=251784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hashtag.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=251784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}