Irani ka vendosur një sistem të ri kontrolli për kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit, duke konsoliduar ndikimin e tij mbi një nga korridoret më strategjike të energjisë në botë, raportoi Reuters.
Sipas raportit, Teherani po zbaton një mekanizëm me disa nivele për autorizimin e anijeve që duan të kalojnë ngushticën, përmes marrëveshjeve diplomatike, verifikimeve të detajuara dhe në disa raste edhe tarifave për kalim të sigurt.
Një nga rastet e përshkruara është ai i cisternës “Agios Fanourios I”, e ngarkuar me naftë irakiane dhe me destinacion Vietnamin. Anija kishte mbetur e bllokuar pranë Dubait që nga fundi i prillit, por më 10 maj mori leje për të kaluar përmes një marrëveshjeje direkte mes Irakut dhe Iranit, të mbikëqyrur nga kryeministri irakian Mohammed Shia al-Sudani.
Kalimi i saj u kthye në një proces të gjatë dhe të tensionuar. Reuters raportoi se cisterna u ndal pranë ishullit Hormuz nga mjete të Gardës Revolucionare Iraniane (IRGC), të cilat dyshonin për kontrabandë në bord. Pas disa orësh kontrollesh dhe inspektimesh, anija mori autorizimin për të vazhduar rrugën.
Burime të industrisë detare thanë se sistemi i ri iranian favorizon fillimisht anijet e lidhura me Rusinë dhe Kinën, më pas vendet aleate si India dhe Pakistani, ndërsa shtetet e tjera duhet të negociojnë drejtpërdrejt me autoritetet iraniane.
Sipas dokumenteve të siguruara nga Reuters, pronarët e anijeve duhet të dorëzojnë informacione të detajuara mbi ngarkesën, ekuipazhin, destinacionin dhe lidhjet e mundshme me SHBA-në ose Izraelin. Verifikimi kryhet nga Garda Revolucionare dhe institucione të tjera iraniane të sigurisë.
Dy burime europiane të transportit detar thanë se disa anije kanë paguar deri në 150 mijë dollarë për të siguruar kalimin nëpër ngushticë, megjithëse këto pagesa mund të bien ndesh me sanksionet amerikane ndaj Iranit.
Departamenti amerikan i Thesarit paralajmëroi më 1 maj se kompanitë që bëjnë pagesa ose kërkojnë garanci sigurie nga Irani mund të përballen me sanksione.
Reuters thekson se përpara luftës në rajon, rreth 120 deri në 140 anije kalonin çdo ditë përmes Hormuzit, ndërsa tani trafiku është reduktuar ndjeshëm. Midis 18 prillit dhe 6 majit, më pak se 60 anije arritën të kalonin.
Ngushtica e Hormuzit përpunon rreth një të pestën e furnizimit global me naftë, ndërsa kontrolli i shtuar iranian po shkakton shqetësime të mëdha në tregjet ndërkombëtare të energjisë dhe në industrinë detare globale.
