Qeveria australiane e qendrës së majtë, Partia Laburiste, ka prezantuar ndryshimet më të mëdha të këtij shekulli në taksat mbi investimet, për të ndihmuar të rinjtë të hyjnë në tregun e banesave, së bashku me masa për lehtësimin e kostos së jetesës për të zbutur pasojat nga lufta me Iranin.
Ministri i Financave, Jim Chalmers, të martën e quajti buxhetin e tij të pestë si më “të rëndësishmin dhe ambiciozin” në dekada, pasi fitorja dërrmuese në zgjedhjet e vitit të kaluar i dha qeverisë mundësinë të trajtojë problemin politikisht të ndërlikuar të pabarazisë ndërbreznore.
“E pranoj që ky është një ndryshim i debatueshëm, e pranoj që kjo qeveri po mban një qëndrim ndryshe nga ai që kishim 12 muaj më parë”, tha Chalmers në një konferencë për shtyp.
“Ndryshimi kryesor në mënyrën tonë të të menduarit është bindja se nuk mund të lejojmë që ndërthurja mes tregut të banesave dhe sistemit tatimor të vazhdojë të përjashtojë kaq shumë njerëz nga mundësia për të hedhur hapin e parë në tregun e banesave, veçanërisht të rinjtë.”
Pjesa qendrore e reformës janë propozimet për kufizimin e zbritjeve të tatimit mbi fitimet kapitale dhe të ashtuquajturit “negative gearing” mbi asetet, politika që prej kohësh janë kritikuar se favorizojnë pronësinë e banesave nga investitorë më të moshuar dhe më të pasur, duke e larguar atë nga blerësit e shtëpisë së parë.
Nga 1 korriku 2027, qeveria planifikon të heqë zbritjen 50% të tatimit mbi fitimet kapitale (CGT) për asetet e mbajtura për më shumë se një vit, një përfitim i vendosur në vitin 1999 që përkoi me një rritje të fortë dhe afatgjatë të çmimeve të banesave.
Në vend të saj, CGT do t’i rikthehet politikës para vitit 1999, duke taksuar fitimet e indeksuara me inflacionin, me një normë minimale prej 30% mbi fitimet neto kapitale. Kjo do të zbatohet për të gjitha asetet, përfshirë banesat.
“Negative gearing”, që lejon humbjet nga investimet të zbriten nga të ardhurat e tatueshme, do të kufizohet vetëm për shtëpitë e sapondërtuara, me synimin për të mbështetur ofertën e re të banesave.
Do të ketë gjithashtu një ulje të re taksash për australianët që punojnë, përmes një kompensimi tatimor prej 250 dollarësh australianë (180.88 dollarë amerikanë), si edhe një zbritje të menjëhershme tatimore prej 1,000 dollarësh australianë. Kjo vjen përveç uljeve të taksave të miratuara më parë, të cilat pritet t’u sjellin kursime vjetore deri në 536 dollarë australianë taksapaguesve.
Agjencia e vlerësimit S&P tha në një shënim pas publikimit të buxhetit se, duke qenë se rregullat e reja tatimore për banesat nuk do të kenë efekt prapaveprues, ndikimi mbi çmimet e banesave dhe qiratë pritet të jetë minimal, shkruan Reuters.
