Presidenti ukrainas Zelensky ftoi muajin e kaluar në Kiev ish-pronarin e klubit të futbollit Chelsea FC, Roman Abramovich, në një përpjekje të dështuar për të bindur Vladimir Putinin që të zhvillonin bisedime të drejtpërdrejta paqeje, sipas katër personave që kanë dijeni për çështjen.
Zelensky i kërkoi Abramovich-it më 21 maj që t’i përcillte një mesazh presidentit rus se ai ishte i gatshëm të takohej për atë që do ishte samiti i tyre i parë dypalësh, më shumë se katër vjet pas pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Moska, thanë personat.
Ukraina dëshironte të tregonte seriozitetin e saj për zhvillimin e bisedimeve të drejtpërdrejta të paqes me Rusinë, madje edhe në një kohë kur SHBA-ja, e cila ka kërkuar të ndërmjetësojë një armëpushim, është e shpërqendruar nga lufta në Lindjen e Mesme, shtuan ata.
Kievi shpreson se suksesi i tij në ndaljen e ofensivës së Rusisë – e cila është ngadalësuar ndjeshëm muajt e fundit ndërsa forcat e saj po pësojnë humbje në njerëz
– dhe shkaktimi i dëmeve përmes sulmeve ajrore me rreze të gjatë thellë pas linjave të armikut, do rrisë hovin për një armëpushim të menjëhershëm.
Por Putini mbetet besimplotë se burimet superiore të Rusisë përfundimisht do e konsumojnë rezistencën e Ukrainës dhe nuk ka shfaqur asnjë interes për t’u takuar me Zelensky-n.
Përfshirja e miliarderit të sanksionuar nuk është raportuar më parë.
Putini tha të premten e shkuar se u takua me “një nga përfaqësuesit e rretheve tona të biznesit” dhe “ky, le ta quajmë kështu, koleg” pas udhëtimit të tij në Kiev, dhe i tha atij se nuk shihte asnjë kuptim në takimin me Zelensky-n.
“I vetmi kuptim në këtë është që ukrainasit të ndalojnë përparimin e forcave tona të armatosura,” i tha Putini një audience në konferencën kryesore ekonomike të Rusisë në Shën Petersburg.
Zyra e presidentit ukrainas refuzoi të komentonte.
Kremlini dhe një zëdhënës i Abramovich-it nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment.
Abramovich, për të cilin Putini tha se nuk po vepronte në asnjë cilësi zyrtare, ka ndihmuar në ndërmjetësimin e bisedimeve midis Rusisë dhe Ukrainës që nga javët e para të luftës në vitin 2022.
Oligarku ishte i përfshirë në ndërmjetësimin e një raundi negociatash në Stamboll në mars të atij viti, megjithëse përpjekjet dështuan. Abramovich ndihmoi gjithashtu në sigurimin e një marrëveshjeje për të garantuar eksportet e grurit të Ukrainës përmes Detit të Zi më vonë gjatë atij viti.
Megjithëse roli i Abramovich-it është bërë më pak i spikatur që kur Rusia filloi të negocionte drejtpërdrejt me SHBA-në vitin e kaluar, ai mbetet i përfshirë në shkëmbimet e të burgosurve dhe bisedime të tjera dypalëshe me Ukrainën, përfshirë aspekte të një plani paqeje të bllokuar të udhëhequr nga SHBA vitin e kaluar, sipas njerëzve të afërt me të.
“Ai është i nevojshëm sepse është i vetmi rus që ata e tolerojnë. Ai shkon mirë me të gjithë,” tha një nga personat.
Zelensky ka vijuar të bëjë presion për një samit met Putinin, edhe pse përpjekjet e SHBA-së për të siguruar një marrëveshje paqeje kanë ngecur.
“Nuk mendoj se do ndodhë diçka substanciale deri në fund të verës,” tha një person i afërt me Zelensky-n, duke shtuar se Uashingtoni ishte i përqendruar te Irani dhe se Moska ende nuk e kishte kuptuar se nuk do ishte në gjendje të pushtonte pjesën e mbetur të rajonit të Donbasit lindor të Ukrainës këtë verë.
Udhëheqësi ukrainas, sipas Abramovich-it, “mendon se mund të zgjidhë gjithçka përmes magjisë së karizmës së tij personale në një takim liderësh”, tha një tjetër person i afërt me oligarkun.
Dy zyrtarë të lartë ukrainas e përshkruan mesazhin që Zelensky dërgoi përmes Abramovich-it si të ngjashëm me letrën e hapur drejtuar Putinit, të cilën ai e publikoi në faqen e tij presidenciale të enjten, gjë që provokoi një reagim të zemëruar nga Moska. Një nga zyrtarët tha se toni i mesazhit kishte qenë më pak antagonist se ai i shënimit publik.
Në letër, Zelensky ofroi një armëpushim dhe zhvillimin e bisedimeve të drejtpërdrejta të paqes kokë më kokë, ndërsa e tallte Putinin për dështimet e tij në fushën e betejës dhe sulmet e Ukrainës me dronë me rreze të gjatë në Shën Petersburg gjatë konferencës së tij vjetore ekonomike në qytetin e tij të lindjes. Udhëheqësi ukrainas përmendi gjithashtu varësinë e Rusisë nga Koreja e Veriut dhe varësinë e saj në rritje nga Kina për të mbajtur luftën.
“Nuk do keni mjaftueshëm para apo kapital politik për të vijuar blerjen e besnikërisë së rusëve ashtu siç keni bërë gjatë 26 viteve të kaluara,” i tha Zelensky Putinit në letër.
Por Putini tha të premten se letra ishte “disi e pasjellshme” dhe e shkruar “për të krijuar një kusht nën të cilin është realisht e pamundur të zhvillohet asnjë lloj takimi personal”.
Putini tha gjithashtu se një sulm ukrainas me dron në një kolegj të mësuesve në qytetin e kontrolluar nga Rusia, Starobilsk, i cili vrau 21 njerëz një ditë pas takimit me Abramovich-in, tregoi se Zelensky nuk ishte serioz në kërkimin e paqes.
Vendet e BE-së po diskutojnë emërimin e një dërguari i cili mund të zhvillojë bisedime me Putinin në emër të kontinentit. Por Putini ka hedhur vazhdimisht në lojë kandidaturën e ish-kancelarit gjerman Gerhard Schröder, afërsia e të cilit me Moskën e bën atë të papranueshëm që në nisje për bllokun, dhe ka hedhur poshtë menjëherë shumicën e kandidatëve të tjerë potencialë.
“Sinqerisht, thjesht nuk e shoh dhe nuk e kuptoj se si Rusia mund t’u besojë njerëzve që kanë folur për nevojën për t’i shkaktuar një humbje strategjike Rusisë prej vitesh?” tha Putini të enjten. Ai tha se Rusia mbetet e hapur ndaj bisedimeve potenciale dhe tha se ato mund të diskutohen “në nivelin e ministrive të jashtme ose të shërbimeve sekrete”, duke dukur se përjashtonte përfshirjen e tij personale, shkruan FT.
