David Barnea
Hollësi të reja zbulojnë se civilë iranianë të stërvitur nga Mossad-i në Izrael morën pjesë në lëshimin e një rakete kundër një objektivi kritik gjatë sulmit të parë të operacionit “Rising Lion”, krahas operacioneve të tjera të fshehta në Iran dhe Liban.
Personat që u shfaqën në ekranet televizive më 13 qershor 2025 mbanin helmeta të pajisura me pajisje shikimi natën dhe ishin të angazhuar duke vendosur një lloj sistemi që ndodhej pranë këmbëve të tyre.
Në videon bardh e zi të siguruar nga një kamerë termike, ata dukeshin si ushtarë të Forcave të Mbrojtjes së Izraelit (IDF). Por raportimi në studio deklaronte se bëhej fjalë për pamje të personelit të Mossad-it që vepronte disa orë më herët diku në territorin iranian, si pjesë e sulmit surprizë që hapi operacionin “Rising Lion”.
Tashmë, bazuar në raportimet e mediave ndërkombëtare, mund të thuhet se ata nuk ishin luftëtarë të Mossad-it, por një ekip agjentësh iranianë të stërvitur në Izrael, të cilët u kthyen në vendin e tyre, rifilluan jetën e zakonshme si civilë dhe pritën çastin e aktivizimit të misionit.
Në pranverën e vitit 2025, si pjesë e përgatitjeve për operacionin, një grup i përbashkët planifikimi i Mossad-it dhe Forcave Ajrore Izraelite (IAF) vendosi që ky ekip të neutralizonte një bazë të mbrojtjes ajrore iraniane, në kuadër të përpjekjeve për të siguruar lirinë e veprimit ajror mbi Teheran.
Në fazën tjetër, drejtuesi i ekipit të agjentëve në Iran mori një mesazh përmes komunikimeve të koduara sekrete, ku njoftohej se ai dhe njerëzit e tij do aktivizoheshin së shpejti për të lëshuar një raketë kundër një objektivi kritik në zonë. Për shkak të frikës nga rrjedhjet e informacionit dhe për arsye teknike, atyre iu tha se koordinatat e objektivit, si dhe vendi dhe koha e dislokimit, do t’u jepeshin pak para nisjes së operacionit.
Ndërkohë, pajisjet personale, armët dhe mjetet luftarake të përshtatura për misionin u dërguan përmes rrugëve të fshehta. Mes tyre kishte raketa, dronë dhe koka luftarake të çmontuara në pjesë të vogla dhe të fshehura brenda objekteve që nuk do ngjallnin dyshime. Anëtarët e ekipit kishin mësuar t’i montonin gjatë stërvitjes së tyre në Izrael.
Këta nuk ishin agjentët e vetëm që vepronin atë natë për llogari të Mossad-it. Kishte edhe të tjerë të caktuar për misione të ndryshme. Për shembull, ai që ndihmoi Forcat Ajrore Izraelite të “godisnin gjithë komandën së lartë të Forcës Hapësinore të Gardës Revolucionare. Ose ekipet e civilëve iranianë kundër regjimit, të cilët po atë natë punuan për të paralizuar elementë të mbrojtjes ajrore dhe sistemeve të raketave balistike të Gardës Revolucionare në rajonin e Teheranit dhe në Iranin perëndimor.
Veçanërisht i rëndësishëm ishte sinkronizimi midis lëshimeve të kryera nga ekipet e agjentëve në terren dhe korridoreve të fluturimit të avionëve izraelitë, si dhe valëve të sulmeve që ata ndërmorën. Pati disa probleme teknike, por operacioni “funksionoi si një orë zvicerane”, sipas një ish-zyrtari të lartë të Mossad-it, i njohur me ngjarjet e asaj nate.
Drejtori i Mossad-it, David Barnea, i ndoqi zhvillimet në Iran nga bunkeri i komandës në Kirya, së bashku me kryeministrin Benjamin Netanyahu dhe shefin e Shtabit të Përgjithshëm të IDF-së, Eyal Zamir.
Sipas personave që ndodheshin aty, fillimisht ai dukej i tensionuar: fliste pak, me zë të ulët dhe ruante një qëndrim tepër profesional.
Por sapo u bë e qartë se sulmi surprizë po arrinte objektivat e tij ambicioze dhe kur pa në ekranet video se ekipet e agjentëve iranianë po vepronin sipas planit, ai u pa duke buzëqeshur.
Barnea kishte arsye të forta për të qenë i kënaqur.
Atë natë ai mori konfirmimin përfundimtar dhe vërtetimin e vizionit të tij ambicioz për modernizimin e funksioneve operacionale dhe strukturore të Mossad-it.
Në operacionin “Rising Lion”, Mossad-i aktivizoi për herë të parë gjatë kohës së luftës një krah luftarak të fshehtë të përbërë nga agjentë jo-izraelitë, të cilët vepruan para dhe gjatë operacionit në bashkëpunim me IDF-në dhe krahas saj, duke kryer misione inteligjence për Inteligjencën Ushtarake dhe misione operacionale për Forcat Ajrore Izraelite (IAF), në sasi dhe shkallë që patën ndikim strategjik.
Dhe jo më pak e rëndësishme: Barnea provoi se agjentët që kishte rekrutuar mund të besoheshin.
Edhe pse të paktën disa prej tyre e dinin se operacioni do niste në çastin e saktë kur u krye dhe e dinin kornizën e tij të përgjithshme, sekreti nuk rrodhi, dhe IDF arriti të japë goditjen hapëse me surprizë të plotë, pa i rrezikuar Mossad-it asnjë nga personat e vet në territor iranian.
Katër drejtues divizionesh
Paraqitja e Mossad-it në goditjen hapëse të “Rising Lion” dhe në operacionet që i paraprinë në Iran dhe Liban tregoi se sa e nevojshme dhe e justifikuar kishte qenë reforma që Barnea kishte udhëhequr që kur mori detyrën rreth pesë vite më parë.
Deri atëherë, “Instituti për Inteligjencë dhe Operacione Speciale” – emri zyrtar i tij – operonte kryesisht gjatë periudhave ndërmjet luftërave dhe merrej me fushat që i caktoheshin nga kryeministra të njëpasnjëshëm, të cilëve Mossad-i u raporton drejtpërdrejt.
Këto fusha përfshinin mbledhjen e inteligjencës njerëzore jashtë kufijve të Izraelit, kundërterrorizmin jashtë vendit, sabotimin e synuar të objektivave civile dhe ushtarake të armikut, sabotimin e programit bërthamor iranian, diplomacinë sekrete, ndihmën për operacione speciale të IDF-së dhe mbështetjen për mbrojtjen e komuniteteve hebraike.
Një sasi e madhe pune inteligjence dhe operacionesh kirurgjikale precize, disa prej të cilave me natyrë spektakolare, ekzekutorët e të cilave ishin kryesisht personel i Mossad-it dhe operativë që drejtonin agjentë të huaj.
Disa nga këto operacione, veçanërisht në kuadër të përpjekjeve për të penguar programin bërthamor dhe raketor të Iranit – për shembull vrasja e Mohsen Fakhrizadeh, “babait të bombës bërthamore iraniane”, e cila iu atribua Izraelit – i dhanë Mossad-it reputacion global mes shërbimeve të huaja të inteligjencës dhe një imazh frikësues në rajon.
Por për Barnean, kjo nuk mjaftonte.
Vrasja e Nasrallahut. Agjentët libanezë të Mossad-it vepruan nën zjarr
Si biri i prindërve të mbijetuar të Holokaustit, si babai i katër fëmijëve që aktualisht shërbejnë në IDF dhe si kreu i organizatës përgjegjëse për “dosjen Iran”, ai e sheh programin bërthamor ushtarak të Iranit si një kërcënim ekzistencial për shtetin e Izraelit dhe qytetarët e tij, dhe beson se si shef i Mossad-it ai mban një detyrë personale dhe kombëtare për ta eliminuar atë plotësisht.
Në më shumë se një rast, në diskutime të mbyllura dhe në publik, Barnea është dëgjuar të deklarojë me forcë: “Irani nuk do ketë armë bërthamore, jo nën mbikëqyrjen time dhe as më pas.”
Kjo deklaratë spikati në sfondin e pranimit brenda establishmentit të sigurisë dhe politikës izraelite se në vitet e fundit Irani jo vetëm që nuk e ka ndalur programin e tij bërthamor, por e ka përshpejtuar atë, së bashku me programin e tij të raketave balistike, me synimin e deklaruar për të shkatërruar Izraelin.
Inteligjenca, përpjekjet diplomatike dhe operacionale të investuara ndër vite nga Izraeli dhe aktorë ndërkombëtarë – që nga koha e ish-shefit të Mossad-it Meir Dagan – kanë arritur vetëm të pengojnë dhe të vonojnë programin bërthamor të Iranit.
Kjo nuk duhet nënvlerësuar: vonimi dhe pengimi i një programi bërthamor për më shumë se 25 vite është arritje e madhe, kryesisht e Mossad-it.
Por kërcënimi ekzistencial ndaj Izraelit vetëm sa është rritur.
Dhe në të vërtetë, deri në pranverën e vitit 2025, Irani ishte vetëm disa muaj larg kapacitetit për të prodhuar pajisjen e parë bërthamore, ndërsa ishte në mes të një programi për të prodhuar mijëra raketa balistike, të cilat, nëse do godisnin zonat e brendshme të Izraelit, mund të kishin efekt shkatërrues të krahasueshëm me armët bërthamore.
Prandaj, u shfaq nevoja e menjëhershme për t’i ndalur përmes Operacionit “Rising Lion” dhe luftës “Roaring Lion”.
Njerëz që kanë punuar pranë Barneas thonë se që në marrjen e detyrës në qershor 2021, ai ishte i bindur se Mossad-i mund të bënte shumë më tepër dhe të arrinte rezultate shumë më efektive në luftën për të ndalur planet e regjimit të ajatollahëve dhe përfaqësuesve të tij, kryesisht Hezbollahut.
Për ta arritur këtë, Mossad-i duhej të përqendrohej në tre drejtime:
Maksimizimi i përdorimit të aftësive kibernetike, kompjuterike dhe teknologjive të përparuara.
Ndërtimi i kapaciteteve teknologjike dhe njerëzore që do t’i mundësonin të kryente njëkohësisht një numër të madh operacionesh në arena të ndryshme dhe kundër objektivave të ndryshëm – zakonisht në bashkëpunim me IDF-në, por edhe në mënyrë të pavarur prej saj.
Përshtatja e metodave të operacionit të personelit të Mossad-it, agjentëve dhe luftëtarëve me një “mjedis pune” në të cilin armiku përdor teknologji biometrike si njohja e fytyrës për të zbuluar identitetet e tyre. Kjo vlente kryesisht për operativët izraelitë që vepronin në vende objektiv.
Vrasja e Mabhouh ishte pika e kthesës. Në janar 2010, gjatë mandatit të Meir Dagan-it, Mossad-i dërgoi më shumë se 20 operativë për të vrarë Mahmoud al-Mabhouh – një palestinez i përfshirë në vrasjen e izraelitëve dhe një ndërlidhës i lartë në rrjetin që kontrabandonte armë dhe para nga Irani drejt Hamasit në Gaza.
Misioni u krye me sukses, por pak më pas shefi i policisë së Dubait arriti, përmes teknologjive biometrike dhe kryqëzimit të të dhënave, të zbulonte identitetet e supozuara – të burrave dhe grave të vërteta që mbanin shtetësi në vende të ndryshme perëndimore – të cilat operativët kishin përdorur për të hyrë në Dubai.
Vendet, pasaportat e të cilave ishin falsifikuar kërkuan shpjegime dhe kërcënuan me sanksione.
Asnjë nga operativët nuk u kap, por imazhet e tyre u publikuan në mbarë botën.
Pas atij incidenti, u bë e qartë se epoka në të cilën luftëtarët e Mossad-it mund të lëviznin dhe të kryenin misione duke ndryshuar identitete si kameleonë kishte marrë fund.
Në qershor 2021, pas sesioneve të shtrydhjes së ideve, diskutimeve të ngarkuara emocionalisht dhe kërcënimeve për dorëheqje nga zyrtarë të lartë, Barnea vendosi atë që ai e quajti “reforma”.
Ai e ndau divizionin “Tzomet”, misioni i të cilit kishte qenë rekrutimi dhe menaxhimi i agjentëve për të siguruar inteligjencë njerëzore, në tre divizione.
“Tzomet”-i i ri, misioni i të cilit u ndryshua në rekrutimin e agjentëve në shkallë të gjerë dhe mbledhjen e inteligjencës njerëzore për operacione.
Divizioni i vjetër kishte rekrutuar dhe menaxhuar agjentë dhe burime, zakonisht përmes kontaktit personal dhe takimeve me oficerët e mbledhjes së informacionit – praktikisht ata që drejtojnë agjentët.
Zhvendosja nga varësia e gjerë ndaj operativëve izraelitë në vendet objektiv për misione në territore armiqësore drejt aktivizimit të agjentëve luftues të huaj u quajt nga disa pjesëtarë të Mossad-it “revolucioni biometrik i Barneas”.
Agjentët e Mossadit në tokën iraniane, Barnea, i vëzhgoi ata nga bunkeri në Kiryat
Operacioni me biperat i kurdisur në shtator 2024
Shfaqja e tij në terren është dramatike.
Për shembull, në operacionin për vjedhjen e arkivit bërthamor të Iranit në zemër të Teheranit në fillim të vitit 2018, morën pjesë dhjetëra operativë izraelitë të Mossad-it dhe vetëm një numër i vogël, njëshifror, agjentësh iranianë.
Në goditjen hapëse të Operacionit “Rising Lion”, shtatë vjet më vonë, Mossad-i veproi përmes agjentëve lokalë.
Divizioni i dytë njihet si divizioni operacional dhe është përgjegjës për operacionet e agjentëve “që përfundojnë me diçka që shpërthen”, sipas fjalëve të një agjenteje të Mossad-it.
Nëse raportimet e mediave të huaja janë të sakta, atëherë vrasja e Ismail Haniyeh rreth dy vite më parë në shtëpinë e mysafirëve të Gardës Revolucionare në zemër të Teheranit është menaxhuar nga ky divizion.
Divizioni i tretë është përgjegjës për krijimin e operacioneve shumë komplekse me rëndësi strategjike.
Për shembull, operacioni me bipera i kurdisur në shtator 2024, gjatë të cilit mijëra operativë të Hezbollahut u plagosën brenda pak sekondash.
Por shumica e operacioneve të kryera nga ky divizion nuk kanë marrë publicitet dhe nuk do marrin publicitet.
Drejtoria e Teknologjisë u nda gjithashtu sërish në tre divizione të veçanta: një divizion kibernetik; një divizion dixhital – që përfshin cloud computing, inteligjencën artificiale dhe menaxhimin e depërtimit në depo të të dhënave – dhe një divizion tjetër përgjegjës për zhvillimin dhe prodhimin e mjeteve teknologjike për operacionet e Mossad-it.
Këto tre divizione synonin t’u shërbenin misioneve të mbledhjes së inteligjencës dhe aktiviteteve operacionale të vetë Mossad-it, por brenda tyre u grumbulluan kapacitete që, sipas një burimi të njohur me zhvillimet brenda Drejtorisë së Teknologjisë, “nuk ekzistojnë në asnjë shërbim tjetër inteligjence, përfshirë CIA-n”.
Divizioni kibernetik i Mossad-it, për shembull, ka kapacitete që Njësia 8200 e Inteligjencës Ushtarake nuk i ka, dhe të dyja plotësojnë njëra-tjetrën.
Ndarja e divizioneve të mëdha dhe rishpërndarja e përgjegjësive shkaktoi një tërmet organizativ dhe personal brenda Mossad-it.
Edhe pse Barnea këshillohej, dëgjonte dhe përpiqej të bindte, katër drejtues divizionesh dhanë dorëheqjen. Barnea i pranoi dorëheqjet e tyre, por pavarësisht kritikave vijoi reformën dhe zbatoi planet e tij.
Brenda establishmentit të mbrojtjes, veçanërisht në IDF, është shprehur kritikë e konsiderueshme ndaj ndryshimeve organizative, kryesisht për mungesën e zyrtarëve të lartë që dhanë dorëheqje.
Stili i tij i menaxhimit është i ngjashëm me atë të biznesit dhe i hapur. Pa dramë, pa bërtitje dhe pa goditje tavoline. Ai nuk ka frikë të debatojë me vartësit ose të pranojë gabime kur është e nevojshme.
Kur anketat e brendshme zbuluan ankesa mes punonjësve – zakonisht në nivele të ulëta – se ata nuk dinin mjaftueshëm për atë që po ndodhte brenda organizatës dhe për operacionet e saj, Barnea krijoi një njësi të brendshme komunikimi të synuar për të ndarë informacion me ta, natyrisht brenda kufijve të ndarjes së informacionit sipas klasifikimit.
Ai gjithashtu nxiti punonjësit në të gjitha nivelet dhe në të gjitha divizionet që t’i dërgonin email direkt atij për çështje që i konsideronin jashtëzakonisht të rëndësishme.
Në kulmin e krizës së reformës gjyqësore, Barnea dha udhëzime të qarta që shpjegonin si, kur dhe në çfarë kushtesh personeli i Mossad-it mund të merrte pjesë në protesta ose demonstrata kundër saj.
Barnea gjithashtu e menaxhoi marrëdhënien e tij me Netanyahun pa drama apo kriza publike. Një krizë që u bë publike kishte të bënte me emërimin e Gjeneralmajor Roman Gofman si pasardhës i tij.
Barnea propozoi tre kandidatë, të gjithë zëvendësit e tij, dhe rekomandoi që njëri prej tyre të emërohej. Kur Netanyahu vendosi të emëronte Gofman, sekretarin e tij ushtarak, Barnea nuk ngurroi të shprehte kundërshtimin e tij drejtpërdrejt.
Shefi i Mossad-it i raporton drejtpërdrejt kryeministrit, por ndërsa shefi i Shin Bet-it i nënshtrohet një ligji që rregullon çfarë ai dhe organizata e tij mund dhe nuk mund të bëjnë, Mossad-i nuk ka një ligj të tillë.
Kjo mund të krijojë një hapësirë për shfrytëzimin e kapaciteteve dhe prestigjit të Mossadit nga kryeministri për qëllime politike, siç bëri Netanyahu, për shembull, kur publikisht zbuloi operacionin për vjedhjen e arkivit bërthamor iranian.
Sipas asaj që dihet, kjo nuk ndodhi gjatë mandatit të Barneas.
Brenda Mossad-it thuhet se mes tij dhe Netanyahut – i cili e emëroi në atë post – mbizotërojnë marrëdhënie besimi dhe respekti të ndërsjellë. Barnea, si Netanyahu, beson se marrëveshja JCPOA (Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit) e nënshkruar mes SHBA-së dhe Iranit gjatë mandatit të Presidentit Obama e afroi Iranin më pranë armëve bërthamore. Prandaj ai mirëpriti tërheqjen e Presidentit Trump nga marrëveshja.
Ushtria mendonte ndryshe, gjë që çoi në një mosmarrëveshje të ashpër mes Barneas dhe ish-shefit të Inteligjencës Ushtarake, Aharon Haliva.
Ka pasur njerëz në ushtri që besonin se Barnea po përpiqej t’i pëlqente Netanyahut, veçanërisht rreth marrëveshjeve për lirimin e pengjeve. Kjo pavarësisht faktit se shefi i Mossad-it ishte forca shtytëse pas marrëveshjes së parë.
Në të njëjtën kohë, Barnea nuk ngurroi të përballej me dy kryeministra – Netanyahun dhe Naftali Bennett – lidhur me ndihmën e Katarit për Hamasin. Barnea i paralajmëroi secilin prej tyre veçmas se fondet që Katari transferonte çdo muaj, gjoja për të paguar pagat e nëpunësve të qeverisë së Hamasit, në të vërtetë po financonin ndërtimin ushtarak të Hamasit – ndërtim që në fund të fundit mundësoi sulmin e 7 tetorit.
Hapja e “rubinetit”
Edhe kur shërbente si zëvendës i Yossi Cohen-it, Barnea ishte i shqetësuar nga fakti se Irani po arrinte të varroste objektet e tij bërthamore dhe bazat e raketave balistike shumë thellë nën shtresa shkëmbore në zona malore, duke u dhënë atyre imunitet pothuajse të plotë ndaj sulmeve ajrore. Edhe bombat amerikane, me peshë mbi 13 ton dhe të hedhura nga bombardues B-2, nuk mund të depërtojnë shkëmb më të trashë se 60 metra, dhe duhen të paktën tre bomba të tilla të hedhura në rend të saktë për të arritur sallat e pasurimit të uraniumit.
Me IDF-në në Operacionin “With All His Might”, nuk kishte aftësi për të shkatërruar mijëra centrifuga që rrotulloheshin dhe pasuronin uranium në objektin Fordow. Në Operacionin “Midnight Hammer”, amerikanët e arritën misionin, por iranianët provuan se mund të gërmonin edhe më thellë, në mënyra që do t’i bënin edhe bombat amerikane kundër bunkerëve, të paefektshme. Ata madje hapën një tunel të tillë në malet pranë objektit të pasurimit në Natanz.
Është e mundur të “mbyllen” tunelet me sulme ajrore, por përmbajtja e tyre mbetet e paprekur dhe operacioni mund të rihapet. Prandaj nevojitet gjithashtu një aftësi për një sulm tokësor të befasishëm ndaj objekteve bërthamore dhe raketore të Iranit. Por një operacion i tillë, më shumë se 1,500 km larg Izraelit, do kërkonte mijëra ushtarë të IDF-së dhe tonelata të tëra pajisjesh dhe eksplozivësh, do të zgjaste shumë dhe mund të përfundonte me humbje të mëdha dhe disfatë të rëndë.
Një operacion tokësor amerikan në Iran është gjithashtu pothuajse i pamundur për arsye të ngjashme. Prandaj Trump këmbëngul që iranianët të heqin vullnetarisht, si pjesë e një marrëveshjeje diplomatike, uraniumin shumë të pasuruar që aktualisht është i fshehur në Fordow, Natanz dhe Isfahan.
Operacioni që përfshinte faqet e mbushura me bomba në shtator 2024
Për Barnea-n si shef i Mossad-it, sipas njerëzve që kanë punuar me të, ishte e qartë që përpara 7 tetorit se IDF-ja nuk kishte asnjë mundësi për t’u përballur me Fordow nga ajri dhe asnjë plan tjetër operativ të zbatueshëm për të shkatërruar vendin masiv të pasurimit nën malin në jug të Qom-it.
Por, si dikush që më parë kishte drejtuar divizionin “Tzomet” të Mossad-it, personeli i të cilit rekruton dhe menaxhon agjentë, dhe si një oficer inteligjence që kishte trajtuar agjentë për dekada të tëra, Barnea besonte se me një numër të madh skuadrash sekrete luftarake, të stërvitura dhe të pajisura mirë, që do vepronin në mënyrë të papritur brenda Iranit në koordinim me IDF-në, do ishte e mundur të tejkaloheshin edhe “hapësirat e mbrojtura” nëntokësore që kishin ndërtuar iranianët, përfshirë Fordow.
Mbi bazën e këtij koncepti operativ, Mossad-i planifikoi një operacion për të neutralizuar Fordow, emri i të cilit ende referohet vetëm me iniciale, dhe për dy vjet ndërtoi, së bashku me IDF-në, aftësitë e kërkuara për ta ekzekutuar atë. Por, kur plani iu prezantua ministrit të Mbrojtjes, Yoav Gallant, ai shprehu dyshime për realizueshmërinë e tij dhe caktoi një komitet për ta ekzaminuar atë.
Përfundimet e komitetit, të kryesuar nga ish-shefi i shtabit të IDF-së dhe ministri i Mbrojtjes Shaul Mofaz, nuk ishin pozitive. Një komitet tjetër, i kryesuar nga ish-këshilltari i sigurisë kombëtare, profesor Yaakov Nagel, i cili gjithashtu po shqyrtonte planin në emër të kryeministrit, nuk arriti në përfundime vendimtare.
Pak kohë më pas, ndodhi masakra e tmerrshme dhe IDF-ja hyri në luftën e njohur si “Shpatat e Hekurta”. Në këto rrethana, kur e gjithë forca dhe kapacitetet e ushtrisë ishin të përqendruara në luftimet në katër fronte, Barnea vendosi, së bashku me zyrtarë të lartë të Mossad-it, të ngrinte përgatitjet për operacionin në Fordow.
Më vonë, Shefi i Shtabit, Herzi Halevi, do pretendonte se Barnea nuk e kishte informuar atë për këtë vendim, dhe se për këtë arsye IDF-ja kishte vazhduar grumbullimin e inteligjencës dhe përgatitjen për operacionin. Shteti i Izraelit investoi miliarda në përgatitje, dhe kur Barnea e anuloi atë, Shtabi i Përgjithshëm mbeti i habitur. Izraeli humbi atë që supozohej të ishte një kthesë e madhe e lojës kundër Iranit, dhe ky është burimi i zemërimit të Halevit.
Kampi i Barnea-s i hedh poshtë këto pretendime. Por mosmarrëveshja shtoi një tjetër krah tensioni në marrëdhëniet e ngrira midis Mossad-it dhe Inteligjencës Ushtarake gjatë periudhës së Halevit si shef shtabi dhe Gjeneral Majorit Aharon Haliva si shef i Inteligjencës Ushtarake, si dhe midis tyre dhe Barnea-s.
Bashkëpunëtorë të afërt të Barnea-s thonë se tensioni buron nga dallimet në karakter dhe në botëkuptimin profesional.
Barnea, i cili preferonte nismën sulmuese, kundërshtonte qasjen e frenimit që karakterizonte IDF-në në përgjithësi dhe në Liban në veçanti, madje edhe gjatë mandatit të Aviv Kochavi-t si shef shtabi. (Mossad-i operon si në aspektin e inteligjencës, ashtu edhe në atë operativ në arenën libaneze, ndryshe nga arena palestineze, e cila është nën përgjegjësinë e Shin Bet-it dhe IDF-së.)
Barnea besonte se Izraeli duhej të godiste dhe të shkatërronte postbllokun e Hezbollahut të ngritur në territorin e kontrolluar nga Izraeli në Mount Dov, dhe pas sulmit në kryqëzimin Megiddo të kryer nga operativët e Hezbollahut, ai kërkoi një përgjigje të fuqishme që do dëmtonte Hassan Nasrallah-un.
Kochavi si shef shtabi dhe Benny Gantz si ministër i Mbrojtjes nuk e përshtatën qasjen agresive të Barnea-s, por marrëdhënia e tyre me të bazohej në respekt dhe besim të ndërsjellë. Herzi Halevi, përkundrazi, i shihte nismat operative të Barnea-s të paraqitura para kryeministrit si ndërhyrje dhe tejkalim të autoritetit, veçanërisht ndërkohë që ai po bënte përpjekje kolosale për të rindërtuar IDF-në pas 7 tetorit.
Ky ishte rasti, për shembull, në gusht të vitit 2024, kur Barnea i dërgoi një letër kryeministrit ku sugjeronte zhvendosjen e sforcimit kryesor të IDF-së nga Gaza drejt frontit libanez. Disa javë më vonë, kur lindi shqetësimi se Hezbollahu, me ndihmën e Iranit, do zbulonte biperat e tyre të mbushur me eksploziv, Barnea kërkoi aktivizimin e tyre me qëllim që të mos humbiste mundësia për të goditur njëkohësisht qindra operativë të lartë që i mbanin ato.
Aktivizimi duhej të kryhej nga IDF-ja, por Halevi kundërshtoi kohën e përzgjedhur, duke argumentuar se kjo duhej bërë vetëm si pjesë e një ofensive më të gjerë ajrore dhe tokësore, operacionit “Shigjetat e Veriut”, të cilin IDF-ja po e përgatiste për të befasuar Hezbollahun dhe për të dëmtuar rëndë aftësinë e tij për të pushtuar Galilenë dhe për të lëshuar dhjetëra mijëra raketa e predha drejt prapavijës së Izraelit.
Halevi madje u citua t’i quante biperat “një lodër” që nuk meritonte të diktonte kohën e një fushate të madhe ushtarake. Në fund, ndodhi pikërisht ajo që u parashikua. Netanyahu vendosi të aktivizonte biperat brenda një dite, dhe pak kohë më pas IDF-ja nisi operacionin “Shigjetat e Veriut”.
Por mosmarrëveshja midis Halevi-t dhe Barnea-s nuk u fashit. Ajo u rindez, këtë herë si një luftë për merita, rreth vrasjes së Hassan Nasrallah-ut. Barnea i bëri presion Netanyahut që të vepronte dhe dërgoi agjentë libanezë të cilët vendosën pajisje nën rreze zjarri për të ndihmuar në udhëheqjen me precizion të sulmeve ajrore mbi sistemin e bunkerëve ku ndodhej Nasrallah.
Operacioni i Mossad-it mori vlerësime në rezidencën e presidentit dhe mbulim pozitiv në media. Por në IDF, meritat iu dhanë Inteligjencës Ushtarake, e cila siguroi “inteligjencën e artë”, dhe Forcave Ajrore (IAF), që realizuan sulmin me saktësi.
Barnea dhe Netanyahu
Mund të supozohet se zemërimi që Halevi shpesh shfaqte ndaj Barnea-s gjatë mandatit të tij si shef shtabi i shkaktoi dhimbje edhe shefit të Mossad-it. Ndjenja e kryelartësisë së Haliva-s si kreu i Inteligjencës Ushtarake ishte gjithashtu thellësisht zmbrapsëse për të.
Por Barnea e mbajti gjuhën. Durimi u shpërblye: kur Eyal Zamir u emërua shef shtabi dhe Shlomi Binder u vendos në krye të Inteligjencës Ushtarake, bashkëpunimi dhe respekti i ndërsjellë midis udhëheqjes së lartë të IDF-së dhe Mossad-it u përmirësuan ndjeshëm.
Operacioni “Epic Fury”
Rreth gjysmë viti pas ndarjes midis degëve operative dhe teknologjike të Mossad-it, Barnea i shtoi dy qëllime strategjike vizionit të tij: së pari, aspiratën për të përmbysur regjimin iranian dhe për ta zëvendësuar atë me një regjim pro-perëndimor; së dyti, t’i jepte fund shtrëngimit mbytës të Hezbollahut dhe krerëve të tij iranianë mbi Libanin, duke larguar kështu kërcënimin ndaj Izraelit nga veriu.
“Barnea është një realist dhe e njeh mirë Lindjen e Mesme,” thotë një burim i afërt me të.
“Ai e kupton se ndryshimi i regjimit, veçanërisht në një vend të madh si Irani, mund të arrihet vetëm përmes një kryengritjeje të gjerë popullore, preferueshëm me pjesëmarrjen e të paktën një pjese të bazës së pushtetit të vetë regjimit.”
Në fund të vitit 2021, Barnea themeloi “Drejtorinë e Ndikimit”. Mossad-i kishte pasur gjithmonë një njësi të luftës psikologjike, por Barnea arriti në përfundimin se për të rrëzuar regjimin iranian, organizata kishte nevojë për një drejtori të dedikuar, me kapacitete profesionale dhe burime për të zbatuar planet e tij në terren.
Barnea arriti të fitonte entuziazmin e Netanyahut dhe kryeministri miratoi krijimin e njësisë, duke e pajisur atë me “kapacitete strategjike jokonvencionale, ndryshe nga çdo gjë tjetër në botën perëndimore,” sipas një personi të njohur me drejtorinë e re të Mossad-it. Ai kundërshtoi të jepte hollësi se cilat ishin ato kapacitete “jokonvencionale”.
Përvoja ndërkombëtare tregon se Rusia, për shembull, kryen operacione ndikimi për të dobësuar Evropën Perëndimore dhe Shtetet e Bashkuara që mbështesin Ukrainën, kryesisht përmes rrjeteve sociale dhe shpërndarjes në mediat tradicionale të fakteve, gjysmë të vërtetave dhe lajmeve plotësisht të rreme.
Irani gjithashtu e përmbyt Izraelin me dizinformim. Drejtoria e Ndikimit e Mossad-it përpiqet t’i përmbahet së vërtetës dhe është e kufizuar, nën direktivën eksplicite të Barnea-s, vetëm në operacionet në Iran dhe Liban. Pavarësisht se ka burime të mëdha, duke përfshirë ekspertë të jashtëm në fushat krijuese, të marketingut dhe fusha të tjera, njësia nuk është e përfshirë në përmirësimin e imazhit të Izraelit në nivel ndërkombëtar.
David Barnea, ish-shefi i IDF-së, Herzi Halevi
Drejtoria e Ndikimit ka arritur tashmë rezultate, por ky është vetëm fillimi. Shumica e asaj që dihet për vperimarinë e saj vjen nga raportime relativisht jo shumë të këndshme në shtypin amerikan.
Për shembull, një raport në New York Times sugjeron se Netanyahu dhe Barnea i premtuan Trump-it, në një takim të mbajtur në Shtëpinë e Bardhë më 11 shkurt të këtij viti, se një operacion i përbashkët SHBA-Izrael do rrëzonte regjimin iranian. Barnea, sipas atij raporti, mori pjesë përmes një lidhjeje video nga Izraeli. Ai prezantoi një plan operativ të hollësishëm i cili, nëse ekzekutohej, do shembte shpejt regjimin.
Bashkëpunëtorët e Barnea-s konfirmojnë se ai mori pjesë në takim dhe prezantoi një plan që përfshinte luftëtarët kurdë të Irakut që të pushtonin rajonin kurd të Iranit në veriperëndim.
Pushtimi kishte për qëllim të ndizte një rebelim mes popullatës kurde të Iranit, të mbante të bllokuara forca të mëdha të IRGC-së (Gardës Revolucionare) dhe Basij-it, si dhe të shërbente si një model që edhe pakicat e tjera jo-shiite të ngriheshin gjithashtu, duke e detyruar regjimin të shpërndante forcat e tij larg Teheranit. Izraeli duhej të ndihmonte duke goditur forcat e regjimit që ruanin pikat e kalimit kufitar.
Barnea prezantoi gjithashtu një listë të individëve që mund të udhëhiqnin potencialisht një qeveri të re pas një kryengritjeje të tillë. Por, në të kundërt me raportin e New York Times, ai nuk premtoi rezultate të shpejta dhe sigurisht nuk u zotua për një afat kohor, duke argumentuar vetëm se kishte një mundësi të arsyeshme që, nëse gjithçka shkonte sipas planit, regjimi në Teheran mund të rrëzohej në një të ardhme të parashikueshme. Shefi i Shtabit të IDF-së, Zamir, mori pjesë gjithashtu përmes videos dhe prezantoi planet ushtarake.
Lidhur me pretendimet se Izraeli e bëri për vete Trump-in, duhet shënuar se takimi ndodhi rreth dy javë pasi presidenti amerikan u bëri thirrje protestuesve iranianë, që po përballeshin me rreze zjarri të vërtetë në rrugë, që të vijonin demonstratat dhe u premtoi se ndihma ishte rrugës.
Aharon Haliva
Siç dihet, kryengritja kurde nuk u realizua. Forcat Ajrore (IAF) goditën pikat e kalimit kufitar dhe kampet e Basij-it në zonën kurde, por informacioni i inteligjencës mbi inkursionin e afërt kurd rrodhi drejt inteligjencës turke dhe mediave amerikane.
Qeveria turke, thellësisht e ndjeshme ndaj aspiratave nacionaliste kurde që kërcënojnë të thyejnë rajonin e saj juglindor, lëvizi shpejt dhe e bindi Trump-in të ndalonte nismën. Në këtë mënyrë, ai që kishte gjasa të ishte operacioni më i madh i ndikimit i ndërmarrë ndonjëherë nga drejtoria e re e Mossad-it, u dështua.
Më vonë, mediat amerikane raportuan se ish-presidenti iranian Mahmoud Ahmadinejad, një armik i njohur i Izraelit, ishte shënjestruar nga Mossad-i si një drejtues i mundshëm i një regjimi të ardhshëm në Teheran. Mossad-i as nuk e konfirmon dhe as nuk e mohon raportin, por është e qartë se burimi i rrjedhjes së informacionit ishte një figurë e lartë në administratën e Trump-it, i cili mori pjesë në të njëjtin takim dhe kundërshtoi vendimin e presidentit për të nisur një luftë.
Në Mossad, dhe veçanërisht brenda Drejtorisë së Ndikimit, ekziston besimi se ky nuk është fundi i historisë.
“Ne jemi në mes të lëvizjeve shumë domethënëse për të rrëzuar regjimin iranian,” thotë një burim i mirinformuar brenda organizatës.
“Ka një mundësi për sukses. Por nëse nënshkruhet një marrëveshje midis SHBA-së dhe Iranit, kjo do t’i japë regjimit oksigjen ekonomik dhe do zvogëlojë presionin ushtarak, duke dëmtuar kështu rëndë përpjekjet tona brenda Iranit. Nga ana tjetër, nëse presioni vijon dhe regjimi nuk çlirohet nga sanksionet, ka një mundësi që ai të shembet brenda një deri në tre vjet.”
Oficeri i inteligjencës që preku majat
Barnea, 61 vjeç, i diplomuar në shkollën ushtarake në Haifa dhe ish-luftëtar i njësisë “Sayeret Matkal”, iu bashkua Mossad-it si oficer inteligjence pas vrasjes së Yitzhak Rabin-it dhe valës së sulmeve vetëvrasëse me bombë në vitin 1995.
Javën e ardhshme ai do përfundojë mandatin e tij si kreu i organizatës në të cilën shërbeu pjesën më të madhe të jetës së tij të rritur. I pyeta, përmes një ndërmjetësi, nëse ka ndërmend të hyjë në politikë. Kundër pritshmërive, ai nuk e përjashtoi këtë si mundësi.
“Kam një periudhë pushimi të detyrueshme prej tre vitesh përpara meje,” tha ai.
“Kjo është një kohë e gjatë për të menduar, dhe nuk po nxitonem të marr zotime.”
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e Ynet
